Accupro® 40: skład i postać farmaceutyczna
Accupro® 40 to tabletki powlekane o najwyższej zawartości substancji czynnej w linii produktów. Jedna tabletka zawiera 43,328 mg chlorowodorku chinaprylu, co odpowiada 40 mg chinaprylu. Inne dawki zawierają 5,416 mg, 10,832 mg i 21,664 mg soli, czyli odpowiednio 5, 10 i 20 mg chinaprylu, i są stosowane na etapie doboru dawki.
Oprócz substancji czynnej tabletka zawiera laktozę: w przypadku rzadkiej dziedzicznej nietolerancji galaktozy, niedoboru laktazy typu Lapp lub zespołu złego wchłaniania glukozy i galaktozy preparatu nie stosuje się. W składzie obecny jest również węglan magnezu, z powodu którego chinapryl zmniejsza wchłanianie tetracykliny.
Jak działa Accupro® 40
Substancja czynna jest solą chinaprylu – etylowego estrowego niesulfhydrylowego inhibitora konwertazy angiotensyny, którego aktywną formą jest chinaprylat. U pacjentów z łagodnym i umiarkowanym nadciśnieniem tętniczym dawki od 10 do 40 mg obniżają ciśnienie zarówno w pozycji siedzącej, jak i stojącej, prawie nie wpływając na częstotliwość akcji serca. Działanie rozpoczyna się w ciągu pierwszej godziny, maksimum przypada około 2–4 godzin po podaniu, a pełny efekt u części pacjentów osiągany jest dopiero po dwóch tygodniach regularnej terapii i następnie utrzymuje się stabilnie.
Obniżenie ciśnienia jest wynikiem zmniejszenia oporu naczyń obwodowych i nerkowych; wskaźnik sercowy, przepływ nerkowy i filtracja kłębuszkowa pozostają przy tym praktycznie bez zmian. U pacjentów z niewydolnością serca chinapryl zmniejsza opór obwodowy, średnie, skurczowe i rozkurczowe ciśnienie tętnicze, ciśnienie zaklinowania w tętnicy płucnej oraz zwiększa pojemność minutową serca. W obserwacji 149 pacjentów po planowym zabiegu pomostowania aortalno-wieńcowego dawka 40 mg na dobę w ciągu roku zmniejszała częstość epizodów niedokrwienia w porównaniu z placebo; ponadto u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca chinapryl poprawiał funkcję śródbłonka tętnic wieńcowych i ramiennych dzięki zwiększeniu dostępności tlenku azotu.
Wskazania do stosowania
Preparat stosuje się w leczeniu nadciśnienia tętniczego samoistnego. Chinapryl działa zarówno w monoterapii, jak i w schematach z tiazydowymi lekami moczopędnymi oraz beta-adrenolitykami: jednoczesne zastosowanie silniej obniża ciśnienie niż każdy z tych leków oddzielnie, dlatego takie skojarzenia stosuje się, gdy monoterapia nie daje oczekiwanego efektu.
Drugie wskazanie to zastoinowa niewydolność serca, w której chinapryl stosuje się jako uzupełnienie leczenia lekami moczopędnymi i/lub glikozydami nasercowymi (glikozydami naparstnicy). Nie jest on samodzielnym lekiem w terapii niewydolności serca.
Sposób podawania i dawkowanie
Dawka 40 mg należy do dawek podtrzymujących: dochodzi się do niej stopniowo. W nadciśnieniu u pacjenta nieprzyjmującego leków moczopędnych rozpoczyna się od 10 lub 20 mg na dobę, następnie przy niewystarczającym efekcie dawkę podwaja się do dawki podtrzymującej – 20 lub 40 mg na dobę, jednorazowo lub w dwóch podzielonych dawkach. Odstęp między zmianami dawki powinien wynosić cztery tygodnie. U większości pacjentów do długotrwałej kontroli ciśnienia wystarcza jeden raz na dobę; w praktyce klinicznej stosowano dawki do 80 mg na dobę.
Jeśli leczenie lekami moczopędnymi jest kontynuowane, dawka początkowa chinaprylu wynosi 5 mg z następnym zwiększaniem do uzyskania zadowalającej odpowiedzi klinicznej. W zastoinowej niewydolności serca leczenie rozpoczyna się od 5 mg raz lub dwa razy na dobę pod nadzorem ze względu na ryzyko hipotonii, a przy dobrej tolerancji zwiększa się do dawki skutecznej, która zwykle wynosi 10–40 mg na dobę w dwóch dawkach wraz z dotychczasowym leczeniem. U pacjentów w podeszłym wieku dawka początkowa wynosi 10 mg raz na dobę z dalszym zwiększaniem. Nie ma zaleceń dotyczących stosowania u dzieci.
Korekta dawkowania w niewydolności nerek
Szybkość wydalania chinaprylu jest bezpośrednio związana z czynnością nerek, dlatego dawkę początkową ustala się według klirensu kreatyniny, a do dawek podtrzymujących dochodzi się powoli – w odstępach tygodniowych i tylko przy braku hipotonii i pogorszenia parametrów nerkowych. Przy dobrej tolerancji pierwszej dawki od następnego dnia możliwe jest przejście na dawkowanie dwukrotne.
| Klirens kreatyniny, ml/min | Dawka początkowa chinaprylu |
|---|---|
| powyżej 60 | 10 mg |
| 30–60 | 5 mg |
| 10–30 | 2,5 mg |
| poniżej 10 | dawka nieokreślona, dane niewystarczające |
Przeciwwskazania
Bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania jest nadwrażliwość na chinapryl lub którąkolwiek substancję pomocniczą preparatu. Nie stosuje się go również u osób, u których wcześniej wystąpił obrzęk naczynioruchowy podczas leczenia inhibitorami konwertazy angiotensyny ani u pacjentów z dziedzicznym lub idiopatycznym obrzękiem naczynioruchowym.
Preparat jest przeciwwskazany w drugim i trzecim trymestrze ciąży oraz w zwężeniu drogi odpływu krwi z lewej komory serca. Ponadto nie wolno go łączyć z lekami zawierającymi aliskiren u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniem czynności nerek z szybkością przesączania kłębuszkowego poniżej 60 ml/min/1,73 m².
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
W przypadku zwężenia aorty leku nie należy stosować. Reakcje nadwrażliwości mogą wystąpić także u pacjentów bez alergii lub astmy oskrzelowej w wywiadzie: opisywano plamicę, pokrzywkę, nadwrażliwość na światło, martwicze zapalenie naczyń, niewydolność oddechową i reakcje anafilaktyczne. Objawowa hipotonia w niepowikłanym nadciśnieniu jest rzadka, ale staje się bardziej prawdopodobna przy zmniejszonej objętości wewnątrznaczyniowej – wskutek leczenia moczopędnego, diety niskosodowej, dializy, wymiotów lub biegunki.
Szczególną ostrożność należy zachować w zastoinowej niewydolności serca, chorobie niedokrwiennej serca i chorobach naczyń mózgowych, w których gwałtowny spadek ciśnienia może wywołać zawał mięśnia sercowego lub udar: pierwsze dwa tygodnie leczenia oraz każde zwiększenie dawki powinny odbywać się pod kontrolą lekarza. Obrzęk naczynioruchowy może rozwinąć się w każdym momencie terapii; przy stridorze, obrzęku twarzy, języka lub głośni lek natychmiast się odstawia, a w razie zagrożenia niedrożnością dróg oddechowych podaje się podskórnie 0,3–0,5 ml roztworu adrenaliny 1:1000. Szczególną postacią jest obrzęk jelit z bólem brzucha, który ustępuje po odstawieniu leku.
Nerki, potas i kontrola laboratoryjna
Okres półtrwania chinaprylatu wydłuża się wraz ze spadkiem klirensu kreatyniny, dlatego czynność nerek kontroluje się regularnie, zwłaszcza w pierwszych tygodniach leczenia i przy zwężeniu tętnicy nerkowej, kiedy możliwy jest wzrost stężenia kreatyniny i azotu mocznikowego. W ciężkiej niewydolności serca terapia może przebiegać z oligurią, narastającą azotemią i rzadko ostrą niewydolnością nerek. Przy klirensie kreatyniny poniżej 10 ml/min doświadczenie stosowania jest niewystarczające i preparat nie jest zalecany.
Chinapryl może zwiększać stężenie potasu w surowicy nawet w monoterapii, dlatego należy je monitorować, szczególnie na początku leczenia skojarzonego z lekami oszczędzającymi potas. Kontroluje się także liczbę leukocytów w kolagenozach i niewydolności nerek, aktywność enzymów wątrobowych oraz stężenie glukozy u pacjentów z cukrzycą. W przypadku żółtaczki lub wyraźnego wzrostu aktywności enzymów wątrobowych leczenie należy przerwać.
Zabiegi i sytuacje wymagające uwagi
- hemodializa z użyciem wysoko przepuszczalnych membran poliakrylonitrylowych – ryzyko reakcji anafilaktoidalnych, konieczna inna błona dializacyjna lub inny lek;
- afereza lipoprotein o małej gęstości z użyciem siarczanu dekstranu – to samo ryzyko, skojarzenia z inhibitorami ACE nie stosuje się;
- odczulanie jadem owadów błonkoskrzydłych – opisywano zagrażające życiu reakcje anafilaktoidalne;
- rozległe zabiegi chirurgiczne i znieczulenie lekami obniżającymi ciśnienie – hipotonię koryguje się zwiększeniem objętości podawanych płynów;
- choroby wątroby w skojarzeniu z lekami moczopędnymi – zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej mogą prowadzić do śpiączki wątrobowej;
- suchy, uporczywy kaszel bez odkrztuszania – typowy dla inhibitorów ACE i ustępuje po odstawieniu leku;
- prowadzenie pojazdów i obsługa maszyn – zdolność do tych czynności może być zaburzona, szczególnie na początku leczenia.
Interakcje z innymi lekami
Obecny w składzie węglan magnezu tłumaczy zmniejszenie wchłaniania tetracykliny o 28–37% przy jednoczesnym podawaniu z chinaprylem. Największe praktyczne znaczenie ma interakcja z lekami moczopędnymi: jeśli ich stosowanie rozpoczęto niedawno, włączenie chinaprylu może wywołać nadmierne obniżenie ciśnienia, dlatego lek moczopędny w miarę możliwości odstawia się na kilka dni lub stosuje zmniejszoną dawkę początkową chinaprylu z obserwacją przez co najmniej dwie godziny po podaniu.
Podwójna blokada układu renina–angiotensyna–aldosteron – jednoczesne stosowanie inhibitora ACE z antagonistami receptora angiotensyny II lub aliskirenem – wiąże się z częstszym występowaniem hipotonii, hiperkaliemii i zaburzeń czynności nerek niż monoterapia i dlatego nie jest zalecana. W nefropatii cukrzycowej takie skojarzenie jest niedopuszczalne, a aliskirenu nie wolno stosować u pacjentów z cukrzycą lub ze szybkością przesączania kłębuszkowego poniżej 60 ml/min/1,73 m².
- leki moczopędne oszczędzające potas, preparaty potasu i substytuty soli z potasem – istotne ryzyko hiperkaliemii;
- trimetoprim oraz sulfametoksazol z trimetoprimem – ciężka hiperkaliemia u osób w podeszłym wieku i w niewydolności nerek;
- lit – zwiększenie jego stężenia w surowicy i objawy toksyczności nasilane przez leki moczopędne;
- niesteroidowe leki przeciwzapalne i inhibitory COX-2 – pogorszenie czynności nerek i osłabienie działania hipotensyjnego;
- allopurynol, cytostatyki, leki immunosupresyjne, glikokortykosteroidy ogólnoustrojowe, prokainamid – ryzyko leukopenii;
- temsyrolimus i wildagliptyna – zwiększone ryzyko obrzęku naczynioruchowego;
- alkohol, barbiturany, opioidy – nasilenie hipotonii ortostatycznej;
- inne leki przeciwnadciśnieniowe – sumowanie lub nasilenie efektu.
Ciąża i karmienie piersią
Inhibitory ACE nie są zalecane w pierwszym trymestrze ciąży i są przeciwwskazane w drugim i trzecim trymestrze. Dane epidemiologiczne dotyczące ryzyka teratogennego przy ekspozycji w pierwszym trymestrze są sprzeczne, jednak nie można wykluczyć niewielkiego wzrostu ryzyka, dlatego u kobiet planujących ciążę należy wcześniej dobrać inny lek przeciwnadciśnieniowy o potwierdzonym profilu bezpieczeństwa. Po potwierdzeniu ciąży leczenie inhibitorem ACE należy natychmiast przerwać.
Ekspozycja w drugim i trzecim trymestrze jest fetotoksyczna: opisywano zmniejszenie czynności nerek płodu, małowodzie i opóźnienie kostnienia kości czaszki, a u noworodka – niewydolność nerek, hipotonię i hiperkaliemię. Po takiej ekspozycji zaleca się ultrasonograficzną ocenę nerek i czaszki płodu. Stężenia chinaprylu w mleku kobiet karmiących są bardzo małe, jednak matkom karmiącym wcześniaki preparatu nie zaleca się w pierwszych tygodniach po porodzie; przy karmieniu starszych niemowląt decyzję podejmuje się indywidualnie z obserwacją dziecka.
Działania niepożądane
Do częstych działań niepożądanych należą kaszel i duszność, ból głowy, zawroty głowy i parestezje, obniżenie ciśnienia, hiperkaliemia, bezsenność, nudności, wymioty, biegunka, niestrawność i ból brzucha, ból pleców i mięśni, ból w klatce piersiowej, zmęczenie i astenia, zapalenie gardła i nieżyt nosa. Często obserwuje się zwiększenie stężenia kreatyniny i azotu mocznikowego we krwi, zwykle zmniejszające się w miarę kontynuacji terapii.
- niezbyt często: zapalenie oskrzeli, zapalenie zatok, zakażenia układu moczowego, suchość w ustach i gardle, wzdęcia;
- niezbyt często: kołatanie serca, dławica piersiowa, tachykardia, zawał mięśnia sercowego, rozszerzenie naczyń;
- niezbyt często: senność, przemijający atak niedokrwienny, szumy uszne, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego;
- niezbyt często: świąd, wysypka, nadmierna potliwość, obrzęk naczynioruchowy, impotencja, gorączka, obrzęki uogólnione i obwodowe;
- rzadko: omdlenie, zaburzenia równowagi, skurcz oskrzeli, zaburzenia smaku, zaparcie, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, pęcherzyca;
- bardzo rzadko: niedrożność jelit, obrzęk naczynioruchowy jelit, niewyraźne widzenie, wysypka łuszczycopodobna;
- częstość nieznana: neutropenia, agranulocytoza, trombocytopenia, niedokrwistość hemolityczna, obniżenie stężenia hemoglobiny i hematokrytu;
- częstość nieznana: zaburzenia krążenia mózgowego, zapalenie trzustki, żółtaczka, zapalenie wątroby, zespół Stevensa–Johnsona, martwica naskórka.
Objawom skórnym mogą towarzyszyć gorączka, bóle mięśni i stawów, zapalenie naczyń i błon surowiczych, eozynofilia i leukocytoza. Zapalenie trzustki i obrzęk naczynioruchowy górnych dróg oddechowych w pojedynczych przypadkach kończyły się zgonem, dlatego w razie duszności, obrzęku twarzy lub języka przyjmowanie leku należy natychmiast przerwać i niezwłocznie zgłosić się po pomoc medyczną.
Przedawkowanie
Brak doświadczenia w leczeniu przedawkowania preparatu u ludzi. Za najbardziej prawdopodobny objaw uważa się ciężką hipotonię tętniczą występującą przy nadmiernej dawce chinaprylu w monoterapii; w takiej sytuacji można podać dożylnie roztwór soli fizjologicznej.
Dalsze postępowanie polega na leczeniu objawowym i podtrzymującym zgodnie z przyjętą praktyką medyczną. Hemodializa i dializa otrzewnowa słabo wpływają na eliminację chinaprylu i chinaprylatu. Średnia dawka śmiertelna po podaniu doustnym u myszy i szczurów wynosi od 1440 do 4280 mg na kilogram masy ciała.
Jak uzyskać receptę na Accupro® 40 online
Receptę na Accupro® 40 wystawia lekarz po konsultacji: jest to dawka podtrzymująca, do której zwykle dochodzi się stopniowo, a jej przepisanie wymaga oceny czynności nerek, stężenia potasu i stopnia kontroli ciśnienia tętniczego. Podczas konsultacji online lekarz analizuje wywiad chorobowy, aktualny schemat leczenia i tolerancję wcześniejszych dawek. W razie istnienia wskazań wystawia e-receptę, którą można zrealizować w aptece.
