ACC®: skład i postać farmaceutyczna
ACC® jest dostępny w postaci tabletek do stosowania doustnego. Jedna tabletka zawiera 200 mg acetylocysteiny. Tabletkę można rozpuścić w połowie szklanki wody i wypić bezpośrednio po rozpuszczeniu albo połknąć w całości, bez rozgryzania, popijając odpowiednią ilością płynu.
W skład leku wchodzi laktoza. Pacjenci z rzadką dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy i galaktozy nie powinni stosować tego leku. Istnieje również postać zawierająca 100 mg acetylocysteiny — stosuje się ją, gdy konieczna jest dawka dobowa 300 mg.
Jak działa ACC®
Acetylocysteina jest pochodną aminokwasu cysteiny. Działa sekretolitycznie, czyli rozrzedza wydzielinę, oraz sekretomotorycznie, ułatwiając jej odkrztuszanie z dróg oddechowych. Mechanizm polega na tym, że substancja rozrywa wiązania dwusiarczkowe w łańcuchach mukopolisacharydów i powoduje depolimeryzację łańcuchów DNA zawartych w ropnej wydzielinie. W rezultacie lepkość śluzu zmniejsza się, a jego odkrztuszanie staje się znacznie łatwiejsze.
Acetylocysteina ma również alternatywny mechanizm działania, związany ze zdolnością reaktywnych grup sulfhydrylowych do wiązania wolnych rodników i ich unieczynniania. Ponadto substancja uczestniczy w zwiększaniu syntezy glutationu — związku ważnego dla unieczynniania czynników szkodliwych. U pacjentów z przewlekłym zapaleniem oskrzeli lub mukowiscydozą przy profilaktycznym stosowaniu acetylocysteiny obserwowano zmniejszenie częstości zaostrzeń i złagodzenie ich przebiegu.
Wskazania do stosowania
ACC® jest wskazany jako lek rozrzedzający wydzielinę dróg oddechowych i ułatwiający jej odkrztuszanie u pacjentów z zapaleniem oskrzeli związanym z przeziębieniem. Czyli podstawową sytuacją, dla której lek jest przeznaczony, jest mokry kaszel z gęstą, trudną do odkrztuszenia wydzieliną w przebiegu zakażenia układu oddechowego.
Ważne jest, aby rozumieć, że lek działa na wydzielinę, a nie na samo zakażenie ani na suchy, drażniący kaszel. Jeżeli kaszel jest nieproduktywny lub utrzymuje się dłużej niż zwykle, charakter problemu i potrzebę innego leczenia powinien ocenić lekarz.
Sposób stosowania i dawkowanie
Dorosłym i młodzieży w wieku powyżej 14 lat przepisuje się dawkę dobową acetylocysteiny 400-600 mg w 2-3 dawkach podzielonych, czyli po 1 tabletce 2-3 razy na dobę. Dzieciom w wieku 6-14 lat przepisuje się 400 mg na dobę w dwóch dawkach — po 1 tabletce 2 razy na dobę. Jeżeli konieczne jest podanie 300 mg na dobę, stosuje się postać leku zawierającą 100 mg. Dzieciom w wieku poniżej 6 lat leku nie podaje się. Bez zalecenia lekarza nie należy go przyjmować dłużej niż 4-5 dni.
| Wiek | Dawka jednorazowa | Częstość przyjmowania | Dawka dobowa |
|---|---|---|---|
| Dzieci w wieku poniżej 6 lat | nie stosuje się | — | — |
| Dzieci w wieku 6-14 lat | 1 tabletka 200 mg | 2 razy na dobę | 400 mg |
| Dorośli i młodzież w wieku powyżej 14 lat | 1 tabletka 200 mg | 2-3 razy na dobę | 400-600 mg |
Jak przyjmować lek
Lek przyjmuje się po posiłku. Tabletkę rozpuszcza się w połowie szklanki wody i wypija bezpośrednio po rozpuszczeniu albo połyka w całości, bez rozgryzania, popijając odpowiednią ilością płynu. Przed snem leku nie stosuje się. W czasie leczenia zaleca się picie większej ilości płynów — dodatkowo ułatwia to odchodzenie wydzieliny. Po rozpuszczeniu tabletki należy unikać długotrwałego kontaktu przygotowanego roztworu z metalem i gumą.
Przeciwwskazania
Leku nie stosuje się w przypadku nadwrażliwości na acetylocysteinę lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. Odrębnymi przeciwwskazaniami są czynna choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy oraz ostry stan astmatyczny — stan ciężkiego, przedłużającego się napadu astmy oskrzelowej.
Ograniczenie wiekowe ma również moc przeciwwskazania: dzieciom w wieku poniżej 6 lat ta postać leku nie jest przepisywana. Jeżeli lek rozrzedzający wydzielinę jest potrzebny młodszemu dziecku, powinien go dobrać lekarz.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Acetylocysteinę stosuje się ostrożnie u pacjentów z astmą oskrzelową, ponieważ możliwy jest skurcz oskrzeli, a także w chorobie wrzodowej w wywiadzie, w podeszłym wieku i w niewydolności oddechowej. Zwłaszcza na początku leczenia lek może rozrzedzać śluz na tyle, że objętość wydzieliny oskrzelowej zwiększa się. Jeżeli pacjent nie jest w stanie dostatecznie odkrztuszać wydzieliny, konieczne są dodatkowe działania — drenaż i odsysanie. U dzieci w wieku poniżej 2 lat stosowanie acetylocysteiny wiąże się z ryzykiem niedrożności dróg oddechowych.
- astma oskrzelowa — ryzyko skurczu oskrzeli;
- choroba wrzodowa w wywiadzie;
- podeszły wiek i niewydolność oddechowa;
- niemożność skutecznego odkrztuszania wydzieliny;
- jednoczesne przyjmowanie antybiotyków doustnie — odstęp co najmniej 2 godzin;
- pojawienie się nowych zmian na skórze lub błonach śluzowych — lek odstawia się i zgłasza po pomoc;
- dziedziczne zaburzenia metabolizmu galaktozy ze względu na zawartość laktozy.
Odrębnej uwagi wymagają reakcje skórne: podczas stosowania acetylocysteiny bardzo rzadko odnotowywano ciężkie zmiany skórne — zespół Stevensa-Johnsona i zespół Lyella. Pacjenta należy uprzedzić, że w razie pojawienia się nowych zmian na skórze lub błonach śluzowych przyjmowanie leku należy przerwać i niezwłocznie zgłosić się po pomoc medyczną.
Interakcje z innymi lekami
Jednoczesne przyjmowanie acetylocysteiny i leków przeciwkaszlowych może prowadzić do niebezpiecznego zalegania wydzieliny na skutek zahamowania odruchu kaszlowego: rozrzedzona wydzielina powstaje, ale nie jest usuwana. Takie połączenie wymaga szczególnie uważnej oceny stanu pacjenta i nie powinno być stosowane samodzielnie.
Doniesienia o inaktywacji antybiotyków przez acetylocysteinę dotyczą wyłącznie doświadczeń in vitro, w których substancje mieszano ze sobą bezpośrednio; chodziło przede wszystkim o półsyntetyczne penicyliny, tetracykliny, cefalosporyny i aminoglikozydy. Mimo to ze względów bezpieczeństwa acetylocysteinę i antybiotyki do stosowania doustnego przyjmuje się osobno, z odstępem co najmniej 2 godzin; nie dotyczy to cefiksymu i lorakarbefu. Nie stwierdzono niezgodności z amoksycyliną, doksycykliną, erytromycyną, tiamfenikolem i cefuroksymem. Acetylocysteina może nasilać rozszerzające naczynia działanie nitrogliceryny i innych azotanów, dlatego zalecana jest tu ostrożność.
Ciąża i karmienie piersią
Brak wystarczających danych dotyczących stosowania acetylocysteiny u kobiet w ciąży. Badania na zwierzętach nie wskazują na bezpośredni ani pośredni szkodliwy wpływ na przebieg ciąży, rozwój zarodka i płodu, poród ani rozwój pourodzeniowy. W okresie ciąży acetylocysteinę stosuje się po starannej ocenie stosunku korzyści do ryzyka.
Brak informacji o przenikaniu acetylocysteiny do mleka kobiecego, dlatego w okresie karmienia piersią lek również stosuje się po starannej ocenie stosunku korzyści do ryzyka. Brak danych o wpływie acetylocysteiny na płodność.
Działania niepożądane
Najbardziej widoczna grupa działań niepożądanych wiąże się z przewodem pokarmowym i z reakcjami nadwrażliwości. Niezbyt często odnotowuje się nudności, wymioty, biegunkę i ból brzucha, rzadko — niestrawność. Niezbyt często występują również reakcje nadwrażliwości, ból głowy, szumy uszne, tachykardia, obniżenie ciśnienia tętniczego i gorączka.
- niezbyt często: nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha; rzadko — niestrawność;
- niezbyt często: reakcje nadwrażliwości;
- niezbyt często: pokrzywka, wysypka, obrzęk naczynioruchowy, świąd, wyprysk;
- niezbyt często: ból głowy, szumy uszne;
- niezbyt często: tachykardia, niedociśnienie tętnicze;
- niezbyt często: gorączka; częstość nieznana — obrzęk twarzy;
- rzadko: duszność i skurcz oskrzeli;
- bardzo rzadko: wstrząs anafilaktyczny, reakcje anafilaktyczne i anafilaktoidalne, krwawienie.
Wstrząs anafilaktyczny, obrzęk naczynioruchowy i skurcz oskrzeli wymagają natychmiastowego przerwania przyjmowania leku i zgłoszenia się po pomoc w trybie pilnym. W szeregu badań potwierdzono zmniejszenie agregacji płytek krwi w obecności acetylocysteiny, jednak ocena klinicznego znaczenia tego efektu nie jest na razie możliwa.
Przedawkowanie
Brak doniesień o przypadkach zatrucia po doustnym przyjęciu acetylocysteiny. U ochotników przyjmujących acetylocysteinę w dawce 11,6 g na dobę przez trzy miesiące nie obserwowano ciężkich działań niepożądanych.
Acetylocysteina w dawkach do 500 mg na kilogram masy ciała była dobrze tolerowana i nie występowały objawy zatrucia. Nie jest to powód do przekraczania przepisanej dawki: przytoczone dane dotyczą warunków badań, a nie samodzielnego zwiększania dawkowania, i przy przypadkowym przyjęciu dużej ilości leku rozsądnie jest skontaktować się z lekarzem.
Jak otrzymać receptę na ACC® online
Aby otrzymać receptę na ACC®, konieczna jest konsultacja lekarska: lek ma przeciwwskazania ze strony żołądka i układu oddechowego, jest inaczej dawkowany u dzieci i dorosłych oraz nie łączy się z lekami przeciwkaszlowymi. Lekarz ustali charakter kaszlu, czas trwania objawów, choroby współistniejące i przyjmowane leki, w tym antybiotyki.
Konsultacja online pozwala omówić te kwestie zdalnie, a w razie wskazań lekarz wystawia receptę elektroniczną, którą można zrealizować w wybranej aptece.
