ACC® mini: skład i postać farmaceutyczna
ACC® mini jest dostępny w postaci proszku do sporządzania roztworu doustnego, pakowanego w saszetki. W 3 g proszku, czyli w jednej saszetce, znajduje się 100 mg acetylocysteiny. Niewielka dawka jednostkowa to główna cecha tej postaci: pozwala precyzyjnie dobierać dobową ilość leku u dzieci od 3. roku życia.
W skład proszku wchodzi sacharoza: jedna saszetka o masie 3 g zawiera 2,829 g sacharozy, co odpowiada 0,24 wymiennika węglowodanowego. Tę informację powinni uwzględnić pacjenci z cukrzycą, a także osoby, u których preparaty z sacharozą są przeciwwskazane.
Jak działa ACC® mini
Substancją czynną leku jest acetylocysteina, pochodna aminokwasu cysteiny. Rozszczepia ona mostki dwusiarczkowe w łańcuchach mukopolisacharydów, z których zbudowany jest śluz oskrzelowy, a w ropnej wydzielinie dodatkowo powoduje depolimeryzację łańcuchów DNA. Wskutek rozerwania tych wiązań lepkość wydzieliny zmniejsza się: lek działa sekretolitycznie, upłynniając wydzielinę, oraz sekretomotorycznie, ułatwiając jej odkrztuszanie.
Acetylocysteina ma również drugi mechanizm działania. Reaktywne grupy sulfhydrylowe (SH) potrafią wiązać wolne rodniki i je unieczynniać, a sama acetylocysteina uczestniczy w zwiększaniu syntezy glutationu — substancji ważnej dla detoksykacji szkodliwych czynników. U pacjentów z przewlekłym zapaleniem oskrzeli lub mukowiscydozą profilaktyczne stosowanie acetylocysteiny wiązało się ze zmniejszeniem częstości i nasilenia zaostrzeń choroby.
Wskazania do stosowania
ACC® mini stosuje się krótkotrwale jako środek upłynniający wydzielinę dróg oddechowych i ułatwiający jej odkrztuszanie u pacjentów z objawami zakażenia górnych dróg oddechowych. Chodzi o sytuację, gdy wydzielina jest gęsta i lepka, z trudem się odkrztusza i zalega w drogach oddechowych.
Kluczowe słowo we wskazaniu to krótkotrwale. Lek pomaga opanować objaw w ostrym okresie zakażenia, ale nie zastępuje leczenia jego przyczyny. Jeśli objawy utrzymują się lub nasilają, konieczna jest bezpośrednia ocena stanu pacjenta przez lekarza.
Sposób stosowania i dawkowanie
Dawkę dobową dobiera się według wieku. Dorosłym i młodzieży powyżej 14. roku życia podaje się 400-600 mg acetylocysteiny na dobę w 2-3 dawkach podzielonych, czyli po 2 saszetki 2-3 razy na dobę. Dzieciom w wieku 7-14 lat podaje się 400 mg na dobę w 2-4 dawkach: po 1 saszetce 4 razy na dobę lub po 2 saszetki 2 razy na dobę. Dzieciom w wieku 3-6 lat podaje się 200-300 mg na dobę w 2-3 dawkach, czyli po 1 saszetce 2-3 razy na dobę. U dzieci poniżej 3. roku życia leku nie stosuje się.
| Wiek | Dawka dobowa | Schemat przyjmowania |
|---|---|---|
| Dorośli i młodzież powyżej 14. roku życia | 400-600 mg | 2 saszetki 2-3 razy na dobę |
| Dzieci 7-14 lat | 400 mg | 1 saszetka 4 razy na dobę lub 2 saszetki 2 razy na dobę |
| Dzieci 3-6 lat | 200-300 mg | 1 saszetka 2-3 razy na dobę |
| Dzieci poniżej 3. roku życia | nie stosuje się | nie stosuje się |
Jak przygotować i przyjąć roztwór
Lek przyjmuje się po posiłku. Zawartość saszetki rozpuszcza się w chłodnym płynie — wodzie, soku, herbacie — i wypija natychmiast po rozpuszczeniu. Ostatnią dawkę w ciągu doby podaje się nie później niż 4 godziny przed snem, aby odkrztuszanie wydzieliny nie zakłócało nocnego odpoczynku. W trakcie leczenia zaleca się picie większej ilości płynów. Należy unikać długotrwałego kontaktu przygotowanego roztworu z metalem i gumą.
Przeciwwskazania
Leku nie stosuje się w przypadku nadwrażliwości na acetylocysteinę lub na którąkolwiek substancję pomocniczą, a także w czynnej chorobie wrzodowej żołądka lub dwunastnicy oraz w ostrym stanie astmatycznym.
Odrębne przeciwwskazanie wiąże się ze składem: ze względu na zawartość sacharozy leku nie stosuje się w nietolerancji fruktozy. Dzieciom poniżej 3. roku życia ACC® mini nie jest przepisywany.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Acetylocysteinę stosuje się ostrożnie u pacjentów z astmą oskrzelową, ponieważ możliwy jest skurcz oskrzeli, u pacjentów z chorobą wrzodową w wywiadzie, u osób w podeszłym wieku oraz w niewydolności oddechowej. Zwłaszcza na początku leczenia upłynnienie śluzu może prowadzić do zwiększenia objętości wydzieliny oskrzelowej. Jeśli pacjent nie jest w stanie odkrztuszać wystarczająco skutecznie, konieczne są odpowiednie działania — drenaż i odsysanie wydzieliny. U dzieci poniżej 2. roku życia stosowanie acetylocysteiny wiąże się z ryzykiem niedrożności dróg oddechowych.
- przy jednoczesnym doustnym przyjmowaniu antybiotyków zachować odstęp co najmniej 2 godzin;
- bardzo rzadko notowano ciężkie reakcje skórne — zespół Stevensa-Johnsona i zespół Lyella;
- w razie pojawienia się nowych zmian na skórze lub błonach śluzowych natychmiast przerwać przyjmowanie i zgłosić się po pomoc medyczną;
- lek zawiera sacharozę i nie jest odpowiedni dla pacjentów z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami — nietolerancją fruktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy i galaktozy, niedoborem sacharazy-izomaltazy;
- pacjenci z cukrzycą powinni uwzględnić, że 1 saszetka zawiera 2,829 g sacharozy, czyli 0,24 wymiennika węglowodanowego.
Interakcje z innymi lekami
Jednoczesne stosowanie acetylocysteiny i leków przeciwkaszlowych może prowadzić do niebezpiecznego zalegania wydzieliny wskutek osłabienia odruchu kaszlowego: wydzielina zostaje upłynniona, ale nie jest usuwana. Takie połączenie wymaga szczególnie uważnej oceny stanu pacjenta przez lekarza.
Doniesienia o inaktywacji antybiotyków przez acetylocysteinę dotyczą wyłącznie doświadczeń in vitro, w których substancje te mieszano bezpośrednio ze sobą. Mimo to ze względów bezpieczeństwa acetylocysteinę i antybiotyki doustne przyjmuje się osobno, z odstępem co najmniej 2 godzin; nie dotyczy to cefiksymu i lorakarbefu. Opisane niezgodności in vitro dotyczyły przede wszystkim penicylin półsyntetycznych, tetracyklin, cefalosporyn i aminoglikozydów, natomiast nie stwierdzono niezgodności z amoksycyliną, doksycykliną, erytromycyną, tiamfenikolem i cefuroksymem. Acetylocysteina może nasilać rozszerzające naczynia działanie nitrogliceryny i innych azotanów, dlatego przy takim połączeniu zaleca się ostrożność.
Ciąża i karmienie piersią
Brak wystarczających danych dotyczących stosowania acetylocysteiny u kobiet w ciąży. Badania na zwierzętach nie wskazują na bezpośredni ani pośredni szkodliwy wpływ na przebieg ciąży, rozwój zarodka lub płodu, poród oraz rozwój pourodzeniowy. Mimo to acetylocysteinę w okresie ciąży należy stosować dopiero po starannej ocenie stosunku korzyści do ryzyka, którą przeprowadza lekarz.
Brak danych o przenikaniu acetylocysteiny do mleka kobiecego, dlatego w okresie karmienia piersią lek również stosuje się wyłącznie po rozważeniu korzyści i ryzyka. Brak danych o wpływie acetylocysteiny na płodność.
Działania niepożądane
Najczęstszą grupą działań niepożądanych są reakcje nadwrażliwości i dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. Niezbyt często obserwowano reakcje nadwrażliwości, ból głowy, szumy uszne, tachykardię, niedociśnienie tętnicze i podwyższenie temperatury ciała. Bardzo rzadko opisywano wstrząs anafilaktyczny, reakcje anafilaktyczne i rzekomoanafilaktyczne, a także krwawienie.
- niezbyt często: nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha;
- rzadko: niestrawność;
- rzadko: duszność, skurcz oskrzeli;
- niezbyt często: pokrzywka, wysypka, obrzęk naczynioruchowy, świąd, wyprysk;
- częstość nieznana: obrzęk twarzy;
- bardzo rzadko: wstrząs anafilaktyczny, krwawienie.
W szeregu badań potwierdzono zmniejszenie agregacji płytek krwi w obecności acetylocysteiny, jednak ocena klinicznego znaczenia tego efektu na razie nie jest możliwa. W razie wystąpienia duszności, rozległej wysypki, obrzęku twarzy lub innych objawów ciężkiej reakcji alergicznej należy natychmiast przerwać przyjmowanie leku i zgłosić się po pomoc medyczną.
Przedawkowanie
Nie ma doniesień o przypadkach zatrucia po doustnym przyjęciu acetylocysteiny. U ochotników przyjmujących acetylocysteinę w dawce 11,6 g na dobę przez 3 miesiące nie obserwowano ciężkich działań niepożądanych. Acetylocysteina w dawkach do 500 mg na kilogram masy ciała była dobrze tolerowana i nie powodowała przy tym objawów zatrucia.
Mimo to przytoczone dane nie są powodem do przekraczania zalecanych dawek, zwłaszcza u dzieci, dla których przeznaczona jest dawka 100 mg w saszetce. W razie przypadkowego przyjęcia nadmiernej ilości leku należy zgłosić się do lekarza.
Jak otrzymać receptę na ACC® mini online
Aby otrzymać receptę na ACC® mini, potrzebna jest konsultacja lekarska: lek dawkuje się różnie w trzech grupach wiekowych, ma przeciwwskazania i zawiera sacharozę, co jest istotne przy cukrzycy i nietolerancji fruktozy. Lekarz ustali wiek pacjenta, charakter kaszlu i czas trwania objawów, a także dowie się o chorobach współistniejących i przyjmowanych lekach.
Konsultacja online pozwala omówić te kwestie zdalnie, a przy istnieniu wskazań lekarz wystawia e-receptę, którą można zrealizować w wybranej aptece.
