ACC® - (IR): skład i postać farmaceutyczna
ACC® - (IR) występuje w postaci tabletek musujących. Jedna tabletka musująca zawiera 200 mg acetylocysteiny — pochodnej aminokwasu cysteiny, która zapewnia mukolityczne działanie leku. Tabletkę rozpuszcza się w wodzie, dlatego lek przyjmuje się w postaci gotowego roztworu, a nie połyka w całości.
Jedna tabletka musująca ACC zawiera 82,9 mg sodu. Tę ilość muszą uwzględnić pacjenci z osłabioną czynnością nerek, a także osoby kontrolujące zawartość sodu w diecie i stosujące dietę niskosodową lub bezsodową.
Jak działa ACC® - (IR)
Acetylocysteina działa sekretolitycznie, czyli rozrzedza wydzielinę oskrzelową, oraz sekretomotorycznie — ułatwia odkrztuszanie wydzieliny z dróg oddechowych. Substancja rozszczepia wiązania dwusiarczkowe w łańcuchach mukopolisacharydów, a w wydzielinie ropnej dodatkowo powoduje depolimeryzację łańcuchów DNA. W efekcie lepkość śluzu zmniejsza się i łatwiej odchodzi on podczas kaszlu.
Alternatywny mechanizm działania wiąże się ze zdolnością reaktywnych grup sulfhydrylowych (SH) do wiązania wolnych rodników i ich unieczynniania. Ponadto acetylocysteina uczestniczy w zwiększaniu syntezy glutationu — substancji ważnej dla odtruwania z czynników szkodliwych. U pacjentów z przewlekłym zapaleniem oskrzeli lub mukowiscydozą przy profilaktycznym stosowaniu acetylocysteiny obserwowano zmniejszenie częstości zaostrzeń i ich łagodniejszy przebieg.
Wskazania do stosowania
ACC® - (IR) jest wskazany jako lek rozrzedzający wydzielinę dróg oddechowych i ułatwiający jej odkrztuszanie u pacjentów z zapaleniem oskrzeli związanym z przeziębieniem. Sens leczenia polega na tym, aby gęsta, lepka wydzielina stała się bardziej płynna i zaczęła odchodzić podczas kaszlu, zamiast zalegać w oskrzelach.
Bez zalecenia lekarza leku nie należy stosować dłużej niż 4-5 dni. Jeśli w tym czasie kaszel nie ustępuje, zmienia charakter lub towarzyszy mu pogorszenie samopoczucia, nie należy kontynuować leczenia samodzielnie — konieczna jest ocena sytuacji przez lekarza.
Sposób stosowania i dawkowanie
Dawka dobowa zależy od wieku pacjenta. Dorosłym i młodzieży w wieku powyżej 14 lat podaje się 400-600 mg acetylocysteiny w 2-3 dawkach podzielonych, czyli po jednej tabletce musującej 2-3 razy na dobę. Dzieciom w wieku od 6 do 14 lat podaje się 400 mg na dobę w 2 dawkach podzielonych — po jednej tabletce musującej 2 razy na dobę. Jeśli konieczne jest podanie 300 mg acetylocysteiny na dobę, należy zastosować lek w postaci tabletek musujących 100 mg lub tabletek 100 mg. Dzieciom w wieku poniżej 6 lat leku nie podaje się.
| Wiek | Dawka dobowa | Schemat przyjmowania |
|---|---|---|
| Dorośli i młodzież w wieku powyżej 14 lat | 400-600 mg | 1 tabletka musująca 2-3 razy na dobę |
| Dzieci w wieku 6-14 lat | 400 mg | 1 tabletka musująca 2 razy na dobę |
| Dzieci w wieku poniżej 6 lat | nie stosuje się | stosuje się postacie po 100 mg na zlecenie lekarza |
Jak prawidłowo przyjmować tabletkę musującą
Tabletkę musującą rozpuszcza się w połowie szklanki wody i wypija bezpośrednio po rozpuszczeniu. Ostatnią dawkę w ciągu doby przyjmuje się nie później niż 4 godziny przed snem: lek nasila odchodzenie wydzieliny, a przyjęcie go bezpośrednio przed snem utrudnia jej odkrztuszanie. W trakcie leczenia zaleca się pić więcej płynów — to dodatkowo ułatwia rozrzedzenie wydzieliny. Po rozpuszczeniu tabletki należy unikać długotrwałego kontaktu przygotowanego roztworu z metalem i gumą.
Przeciwwskazania
Leku nie stosuje się w przypadku nadwrażliwości na acetylocysteinę lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. Przeciwwskazaniami są również czynna choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy oraz stan astmatyczny — w tych sytuacjach ryzyko związane ze stosowaniem leku mukolitycznego przewyższa spodziewaną korzyść.
Osobnym przeciwwskazaniem jest zmniejszona zdolność odkrztuszania wydzieliny: rozrzedzona wydzielina może gromadzić się w drogach oddechowych zamiast być z nich usuwana. Leku nie stosuje się w ciąży i w okresie karmienia piersią, a także u dzieci w wieku poniżej 6 lat.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Acetylocysteinę należy stosować ostrożnie u pacjentów z astmą oskrzelową — ze względu na możliwość skurczu oskrzeli, u pacjentów z chorobą wrzodową w wywiadzie, u osób w podeszłym wieku oraz w niewydolności oddechowej. Szczególna ostrożność jest konieczna w nietolerancji histaminy: acetylocysteina wpływa na metabolizm histaminy i może wywołać objawy nietolerancji — ból głowy, naczynioruchowy nieżyt nosa, świąd. U takich pacjentów należy unikać długotrwałego leczenia.
- przy jednoczesnym przyjmowaniu antybiotyków doustnych zachować odstęp co najmniej 2 godzin;
- w razie wystąpienia zmian na skórze lub błonach śluzowych natychmiast przerwać przyjmowanie i zwrócić się po pomoc medyczną — bardzo rzadko obserwowano zespół Stevensa-Johnsona i zespół Lyella;
- uwzględnić zawartość sodu przy osłabionej czynności nerek i przy diecie z ograniczeniem soli;
- nie przyjmować leku później niż 4 godziny przed snem;
- nie kontynuować leczenia dłużej niż 4-5 dni bez zalecenia lekarza.
Nie uzyskano danych wskazujących, że acetylocysteina zaburza zdolność prowadzenia pojazdów lub obsługiwania maszyn.
Interakcje z innymi lekami
Jednoczesne stosowanie acetylocysteiny i leków przeciwkaszlowych może prowadzić do niebezpiecznego zalegania wydzieliny wskutek osłabienia odruchu kaszlowego. Takie połączenie wymaga szczególnie uważnej oceny stanu pacjenta. Chlorowodorek tetracykliny, z wyjątkiem doksycykliny, i acetylocysteinę należy przyjmować oddzielnie, z przerwą co najmniej 2 godzin.
Dostępne doniesienia o inaktywacji antybiotyków przez acetylocysteinę i inne leki mukolityczne dotyczą wyłącznie doświadczeń in vitro, w których substancje te mieszano bezpośrednio ze sobą. Mimo to ze względów bezpieczeństwa acetylocysteinę i antybiotyki doustne przyjmuje się oddzielnie, z odstępem co najmniej 2 godzin; nie dotyczy to cefiksymu i lorakarbefu. Opisane niezgodności in vitro dotyczyły przede wszystkim penicylin półsyntetycznych, tetracyklin, cefalosporyn i aminoglikozydów, natomiast z amoksycyliną, doksycykliną, erytromycyną, tiamfenikolem i cefuroksymem niezgodności nie stwierdzono. Jednoczesne stosowanie acetylocysteiny z nitrogliceryną lub innymi azotanami może nasilać ich działanie rozszerzające naczynia i hamowanie agregacji płytek krwi; kliniczne znaczenie takiej interakcji nie zostało dotąd wyjaśnione.
Ciąża i karmienie piersią
Z powodu braku doświadczenia w stosowaniu acetylocysteiny w okresie ciąży i karmienia piersią leku nie należy stosować u kobiet w tym czasie. Ograniczenie to znalazło się również na liście przeciwwskazań, dlatego o leczeniu kaszlu u kobiety ciężarnej lub karmiącej decyduje lekarz, dobierając inny preparat.
Badania na zwierzętach — szczurach i królikach — nie wykazały działania teratogennego acetylocysteiny. Brak teratogenności w doświadczeniu nie zastępuje jednak danych o bezpieczeństwie u człowieka, dlatego w praktyce w ciąży i w okresie laktacji leku nie przepisuje się.
Działania niepożądane
Znaczna część działań niepożądanych wiąże się z nadwrażliwością i z podrażnieniem przewodu pokarmowego. Niezbyt często obserwowano ból głowy, wzrost temperatury oraz reakcje alergiczne — świąd, pokrzywkę, wyprysk, wysypkę, skurcz oskrzeli, obrzęk naczynioruchowy, tachykardię i niedociśnienie tętnicze. Bardzo rzadko opisano reakcję anafilaktyczną aż do wstrząsu.
- niezbyt często: szumy uszne;
- niezbyt często: zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, ból brzucha, biegunka, wymioty, zgaga, nudności;
- rzadko: duszność i skurcz oskrzeli — głównie u pacjentów z nadreaktywnością oskrzeli w przebiegu astmy oskrzelowej;
- bardzo rzadko: niedokrwistość, krwiak osierdzia, krwawienie.
Krwawienia przy stosowaniu acetylocysteiny były częściowo związane z reakcją nadwrażliwości. W szeregu badań potwierdzono zmniejszenie agregacji płytek krwi w obecności acetylocysteiny, jednak klinicznego znaczenia tego działania nie da się na razie ocenić. W razie wystąpienia duszności, rozległej wysypki lub objawów reakcji anafilaktycznej należy przerwać przyjmowanie leku i zwrócić się po pomoc medyczną.
Przedawkowanie
Nie ma doniesień o przypadkach zatrucia po doustnym przyjęciu acetylocysteiny. U ochotników przyjmujących acetylocysteinę w dawce 11,6 g na dobę przez 3 miesiące nie obserwowano ciężkich działań niepożądanych. Acetylocysteina w dawkach do 500 mg na kilogram masy ciała była dobrze tolerowana i nie powodowała objawów zatrucia.
Przedawkowanie może wywołać objawy żołądkowo-jelitowe — nudności, wymioty i biegunkę. U niemowląt istnieje ryzyko nadmiernego wydzielania. W razie potrzeby prowadzi się leczenie objawowe. Doświadczenie u ludzi, uzyskane podczas leczenia zatrucia paracetamolem, dotyczy dożylnego podawania acetylocysteiny w maksymalnych dawkach dobowych do 30 g. Podanie dożylne w skrajnie dużych stężeniach, zwłaszcza szybkie, prowadziło do częściowo nieodwracalnych reakcji rzekomoanafilaktycznych, a w jednym przypadku znaczne przedawkowanie przy podaniu dożylnym wywołało zakończony zgonem napad drgawek i obrzęk mózgu.
Jak otrzymać receptę na ACC® - (IR) online
Aby otrzymać receptę na ACC® - (IR), konieczna jest konsultacja lekarska: lek ma przeciwwskazania, jest różnie dawkowany u dzieci i dorosłych oraz nie jest stosowany w ciąży i w okresie karmienia piersią. Lekarz ustali charakter kaszlu, czas trwania objawów, choroby współistniejące i przyjmowane leki, w tym antybiotyki i leki przeciwkaszlowe.
Konsultacja online pozwala omówić te kwestie zdalnie, a przy istniejących wskazaniach lekarz wystawia receptę elektroniczną, którą można zrealizować w wybranej aptece.
