Acatar Care: skład i postać farmaceutyczna
Acatar Care — aerozol do stosowania donosowego. Jeden mililitr roztworu zawiera 0,5 mg oksymetazoliny chlorowodorku, a jedna dawka aerozolu, odmierzana przez dozownik przy naciśnięciu, — 22,5 mikrograma oksymetazoliny chlorowodorku. Taka stała dawka zwalnia z konieczności samodzielnego odmierzania leku, jak dzieje się to przy stosowaniu kropli.
Lek nie zawiera środków konserwujących. Stężenie substancji czynnej w tym roztworze jest przeznaczone dla dorosłych i dzieci w wieku powyżej 6 lat, dlatego u niemowląt i dzieci w wieku poniżej 6 lat ta postać nie jest stosowana — dla nich przeznaczone są roztwory o mniejszej zawartości oksymetazoliny.
Jak działa Acatar Care
Oksymetazolina należy do sympatykomimetyków: obkurcza naczynia krwionośne i dzięki temu zmniejsza przekrwienie błon śluzowych. Po podaniu do przewodów nosowych substancja zmniejsza obrzęk zapalnie zmienionej błony śluzowej nosa i hamuje nadmierne wydzielanie, dzięki czemu pacjent może ponownie swobodnie oddychać przez nos.
Działanie leku nie ogranicza się do przewodów nosowych. Zmniejszenie obrzęku błony śluzowej nosa otwiera i poszerza ujścia zatok przynosowych oraz udrażnia trąbki słuchowe. Ułatwia to odpływ nagromadzonej wydzieliny i sprzyja wyleczeniu zakażenia bakteryjnego — właśnie dlatego lek stosuje się nie tylko w katarze, lecz także w zapaleniu zatok i ucha środkowego.
Wskazania do stosowania
Acatar Care stosuje się w obrzęku błon śluzowych występującym w przebiegu kilku stanów górnych dróg oddechowych i ucha. Lek działa na obrzęk i uczucie zatkanego nosa, czyli na objaw, a nie na przyczynę choroby.
- ostre zapalenie błony śluzowej nosa;
- naczynioruchowe zapalenie błony śluzowej nosa;
- alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa;
- zapalenie zatok przynosowych;
- zapalenie trąbki słuchowej;
- zapalenie ucha środkowego.
Sposób stosowania i dawkowanie
Lek jest przeznaczony do podawania do nosa i może być stosowany wyłącznie u dorosłych i dzieci w wieku powyżej 6 lat. Dawka jednorazowa to jedno rozpylenie aerozolu do każdego otworu nosowego, częstość — 2–3 razy na dobę. Nie należy przekraczać zalecanej częstości: częstsze stosowanie nie nasila działania, ale wyraźnie zwiększa ryzyko działań niepożądanych.
Czas stosowania
Aerozolu do nosa zawierającego oksymetazolinę nie należy stosować dłużej niż 5–7 dni. To ograniczenie jest zasadnicze: właśnie z przekroczeniem czasu stosowania wiążą się główne problemy donosowych leków obkurczających naczynia. Kolejny cykl leczenia lekiem można rozpocząć po kilku dniach przerwy. Lek nie zawiera substancji konserwujących.
Przeciwwskazania
Leku nie stosuje się w przypadku nadwrażliwości na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą, a także w suchym zapaleniu błony śluzowej nosa (rhinitis sicca) — w tym przypadku lek obkurczający naczynia jedynie pogorszy stan błony śluzowej. Ponadto leku nie należy stosować u pacjentów po zabiegach chirurgicznych wykonywanych z dostępu przeznosowego, na przykład po przezklinowym usunięciu przysadki, oraz po operacjach, którym towarzyszyło odsłonięcie opony twardej.
- leczenie inhibitorami MAO obecnie lub w ciągu ostatnich 2 tygodni, a także przyjmowanie innych leków mogących podwyższać ciśnienie tętnicze;
- podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe, zwłaszcza w jaskrze z zamkniętym kątem przesączania;
- ciężkie choroby serca i naczyń krwionośnych, na przykład choroba niedokrwienna serca i nadciśnienie tętnicze;
- guz chromochłonny nadnerczy;
- zaburzenia przemiany materii, na przykład nadczynność tarczycy i cukrzyca.
Wymienione stany nie są bezwzględnym zakazem, ale w każdym z tych przypadków lek można stosować dopiero po starannej ocenie stosunku korzyści do ryzyka, którą przeprowadza lekarz. Wszystkie łączy jedno: ogólnoustrojowe działanie substancji obkurczającej naczynia może u takiego pacjenta okazać się istotne klinicznie.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Główny środek ostrożności to unikanie długotrwałego stosowania i przedawkowania. Skuteczność leków zmniejszających obrzęk błony śluzowej nosa może się zmniejszać przy długotrwałym stosowaniu lub przedawkowaniu — zjawisko to nazywa się tachyfilaksją. W efekcie pacjent zaczyna stosować coraz większe dawki lub sięgać po lek coraz częściej, co może zakończyć się jego stałym stosowaniem. W razie długotrwałego stosowania lub nadużywania leku należy natychmiast przerwać jego przyjmowanie.
Stałe stosowanie leku może prowadzić do utrudniającego oddychanie obrzęku spowodowanego przekrwieniem z odbicia błony śluzowej nosa (efekt z odbicia), do przewlekłego polekowego zapalenia błony śluzowej nosa (rhinitis medicamentosa), a także do zaniku błony śluzowej lub jej suchego zapalenia (rhinitis sicca). Po zaprzestaniu stosowania leku efekt z odbicia i tachyfilaksja powinny ustąpić. Przy stosowaniu oksymetazoliny przez długi czas lub w dawkach większych niż zalecane możliwe są działania ogólnoustrojowe ze strony układu krążenia i ośrodkowego układu nerwowego; w takich przypadkach zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania ruchomych maszyn może być zaburzona.
Interakcje z innymi lekami
Stosowanie leków zawierających oksymetazolinę jednocześnie z niektórymi środkami stosowanymi w depresji może prowadzić do wzrostu ciśnienia tętniczego ze względu na wpływ tych środków na układ krążenia. Chodzi o nieselektywne niehydrazynowe inhibitory MAO typu tranylcyprominy, a także o trójpierścieniowe i czteropierścieniowe leki przeciwdepresyjne.
Do wzrostu ciśnienia tętniczego może prowadzić również przedawkowanie leku lub jego połknięcie, a także stosowanie trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych albo inhibitorów MAO jednocześnie z tym lekiem lub bezpośrednio przed jego użyciem. Dlatego o przyjmowaniu leków przeciwdepresyjnych należy poinformować lekarza przed rozpoczęciem leczenia.
Ciąża i karmienie piersią
Dane dotyczące stosowania oksymetazoliny u kobiet w ciąży są ograniczone. Informacje uzyskane od ponad 250 kobiet stosujących oksymetazolinę w I trymestrze ciąży nie wskazują na szkodliwy wpływ substancji na przebieg ciąży ani na stan zdrowia płodu. Innych istotnych danych epidemiologicznych obecnie brak.
Badania na zwierzętach nie wykazują bezpośredniego ani pośredniego szkodliwego wpływu oksymetazoliny na przebieg ciąży, rozwój zarodka i płodu, przebieg porodu ani rozwój po urodzeniu. Mimo to w okresie ciąży i karmienia piersią lek należy stosować ostrożnie, a zalecanej dawki nie należy zwiększać.
Działania niepożądane
Większość działań niepożądanych ma charakter miejscowy i wiąże się z wpływem na błonę śluzową nosa. Osobną grupę stanowią reakcje ogólnoustrojowe, spowodowane wchłanianiem substancji obkurczającej naczynia; występują niezbyt często, ale to właśnie one wyznaczają listę stanów, w których lek stosuje się ostrożnie.
- często: pieczenie lub suchość błony śluzowej nosa, kichanie, zwłaszcza u pacjentów wrażliwych;
- niezbyt często: objawy ogólnoustrojowe — kołatanie serca, przyspieszenie czynności serca i wzrost ciśnienia tętniczego — po miejscowym podaniu do nosa;
- rzadko: ból głowy, bezsenność lub zmęczenie;
- rzadko: nasilenie obrzęku błony śluzowej po ustaniu działania leku (przekrwienie z odbicia);
- częstość nieznana: tachyfilaksja przy długotrwałym stosowaniu lub nadużywaniu leku.
Długotrwałe lub częste stosowanie oksymetazoliny, podobnie jak stosowanie w dawkach większych niż zalecane, może doprowadzić do przekrwienia z odbicia z polekowym zapaleniem błony śluzowej nosa. Taki efekt może wystąpić już po 5–7 dniach leczenia i przy dalszym stosowaniu leku doprowadzić do trwałego uszkodzenia błony śluzowej nosa (rhinitis sicca).
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania pojawiają się po przekroczeniu dawek, a także po przypadkowym połknięciu leku. Możliwe są rozszerzenie źrenic, nudności, wymioty, sinica skóry, wzrost temperatury ciała, skurcze mięśni, tachykardia, zaburzenia rytmu serca, wzrost ciśnienia tętniczego, obrzęk płuc, zaburzenia oddychania i zaburzenia psychiczne; w ciężkich przypadkach — zapaść naczyniowa i zatrzymanie czynności serca. Ponadto możliwe jest zahamowanie czynności ośrodkowego układu nerwowego: senność, obniżenie temperatury ciała, bradykardia, nagły spadek ciśnienia tętniczego jak we wstrząsie, zatrzymanie oddechu i śpiączka.
Pomoc w razie przedawkowania polega na podaniu węgla aktywowanego, płukaniu żołądka i podawaniu tlenu do oddychania. W celu obniżenia ciśnienia tętniczego podaje się powoli dożylnie lub doustnie fentolaminę. Leki obkurczające naczynia są w takiej sytuacji przeciwwskazane. W razie potrzeby stosuje się leki przeciwgorączkowe i przeciwdrgawkowe. Należy pamiętać także o „łagodniejszej” postaci przedawkowania — długotrwałym nadużywaniu leku, które prowadzi do tachyfilaksji i polekowego nieżytu nosa oraz wymaga natychmiastowego przerwania stosowania.
Jak otrzymać receptę na Acatar Care online
Mimo pozornej prostoty sprayu obkurczającego naczynia Acatar Care ma ograniczenia dotyczące wieku i czasu stosowania, a także listę stanów, w których jest przepisywany dopiero po ocenie stosunku korzyści do ryzyka — od podwyższonego ciśnienia wewnątrzgałkowego po choroby serca i przyjmowanie leków przeciwdepresyjnych. Konsultacja online pozwala zdalnie omówić objawy, choroby współistniejące i przyjmowane leki. Przy istniejących wskazaniach lekarz wystawia receptę elektroniczną, którą można zrealizować w wybranej aptece.
