Zofenil 7,5: შემადგენლობა და გამოშვების ფორმა
Zofenil გამოდის ორი დოზირების ტაბლეტებში: ერთი ტაბლეტი შეიცავს 7,5 მგ ან 30 მგ ზოფენოპრილის კალციუმის მარილს, რაც შეესაბამება 7,2 მგ ან 28,7 მგ ზოფენოპრილს. დასახელებაში მოცემული ციფრი მცირე დოზირებას აღნიშნავს. ტაბლეტის მიღება შეიძლება ჭამამდე, ჭამის დროს ან შემდეგ — საკვები მიღებაზე გავლენას არ ახდენს.
ორი დოზირება აქ უბრალოდ «სუსტი და ძლიერი» არ არის: ისინი ერთდროულადაა საჭირო. მიოკარდიუმის მწვავე ინფარქტისას სქემა 7,5 მგ-ით იწყება და ხუთ დღეში 30 მგ-ს აღწევს, ასე რომ ერთი კურსის განმავლობაში პაციენტი თანმიმდევრულად ორივეს იღებს. სწორედ ამიტომ აღწერაში ცალკეა დათქმული, რომ 15 მგ არის ან ორი ტაბლეტი 7,5 მგ-იანი, ან 30 მგ-იანი ტაბლეტის ნახევარი.
როგორ მოქმედებს Zofenil 7,5
პრეპარატის სასარგებლო მოქმედება არტერიული ჰიპერტენზიისა და გულის მწვავე ინფარქტის დროს ძირითადად პლაზმაში რენინ-ანგიოტენზინ-ალდოსტერონული სისტემის დათრგუნვითაა განპირობებული. ანგიოტენზინგარდამქმნელი ფერმენტის აქტივობის ჩახშობა ამცირებს ანგიოტენზინ II -ის კონცენტრაციას და მასთან ერთად მის უნარს, შეკუმშოს სისხლძარღვების კუნთოვანი შრე; პარალელურად ითრგუნება ალდოსტერონის გამოყოფა.
მეორე ეფექტი შედარებით სუსტადაა გამოხატული, მაგრამ შეიძლება მიგვიყვანოს შრატში კალიუმის უმნიშვნელო მომატებამდე ნატრიუმისა და წყლის ერთდროული დაკარგვით — აქედან გამომდინარეობს კალიუმისადმი ყურადღება ურთიერთქმედებების განყოფილებაში. ანგიოტენზინ II -ის კონცენტრაციის შემცირება წყვეტს უარყოფით უკუკავშირს რენინთან, ამიტომ პლაზმის რენინის აქტივობა იზრდება. ბლოკადის სიღრმეს აღწერა ციფრებში იძლევა: ზოფენოპრილის კალციუმის მარილის 30 მგ და 60 მგ შიგნით მიღებიდან 24 საათში ფერმენტის აქტივობა დათრგუნულია 53,4% -ითა და 74,4% -ით შესაბამისად.
ჩვენებები
ჩვენება ორია და ისინი სხვადასხვა სიტუაციას ეხება. პირველი — მსუბუქი და ზომიერი პირველადი არტერიული ჰიპერტენზიის მკურნალობა, ანუ ქრონიკული მკურნალობა, თვეებსა და წლებზე გათვლილი. მეორე — გულის მწვავე ინფარქტის ადრეული ფაზის მკურნალობა გულის უკმარისობის გამოვლინებებით ან მათ გარეშე.
მეორე ჩვენებას მკაცრი პირობები აქვს, პირდაპირ ტექსტში გატანილი: მიღებას იწყებენ სიმპტომების გაჩენიდან პირველი 24 საათის განმავლობაში, ჰემოდინამიკურად სტაბილურ პაციენტებში, რომლებსაც თრომბოლიზური მკურნალობა არ ჩატარებიათ. თითოეული პირობა ავიწროებს წრეს: პრეპარატის დაწყება «ინფარქტიდან რამდენიმე დღეში» შეუძლებელია, არასტაბილურ პაციენტს არ აძლევენ და თრომბოლიზისთან ერთად არ იყენებენ. ეს ყველაფერი საავადმყოფოში ხდება და არა სახლში.
გამოყენების წესი და დოზირება
არტერიული ჰიპერტენზიისას დოზას არჩევენ მომდევნო დოზის მიღების წინ გაზომილი წნევის მიხედვით, ცვლილებებს შორის კი სულ მცირე ოთხკვირიან შუალედს იცავენ. სითხისა და ნატრიუმის დეფიციტის გარეშე იწყებენ დღეში 15 მგ-ით ერთჯერადად და ზრდიან წნევის ოპტიმალურ კონტროლამდე; ჩვეულებრივ მოქმედი დოზაა 30 მგ დღეში, მაქსიმალური — 60 მგ ერთჯერადად ან ორ მიღებად. არასაკმარისი ეფექტისას ამატებენ სხვა ჯგუფის ჰიპოტენზიურ საშუალებას, მაგალითად შარდმდენს. თუ არის ეჭვი სითხის ან ნატრიუმის დეფიციტზე, თანმიმდევრობა სხვაა: ჯერ ამ დეფიციტებს ავსებენ, დაწყებამდე 2–3 დღით ადრე აუქმებენ შარდმდენებს და იწყებენ 15 მგ-ით, ხოლო თუ შარდმდენების მოხსნა შეუძლებელია — დღეში 7,5 მგ-ით. მძიმე მწვავე ჰიპოტონიის მაღალი რისკის მქონე პაციენტებს განსაკუთრებით ყურადღებით აკვირდებიან, უმჯობესია სტაციონარში.
| დღე ინფარქტის მკურნალობის დაწყებიდან | დოზა ყოველ 12 საათში |
| 1-ლი და მე-2 დღე | 7,5 მგ — ერთი ტაბლეტი 7,5 მგ |
| მე-3 და მე-4 დღე | 15 მგ — ორი ტაბლეტი 7,5 მგ-იანი ან 30 მგ-იანის ნახევარი |
| მე-5 დღიდან | 30 მგ — ერთი ტაბლეტი 30 მგ |
ინფარქტის მკურნალობას იწყებენ სიმპტომების გაჩენიდან 24 საათში და აგრძელებენ ექვს კვირას, დოზის ზრდა კი ამ ცხრილში წნევასთანაა მიბმული. თუ მკურნალობის დაწყების მომენტში ან მომდევნო სამი დღის განმავლობაში სისტოლური წნევა დაბალია — 120 მმ ვწყ.სვ. და ნაკლები, — დღიურ დოზას არ ზრდიან. 100 მმ ვწყ.სვ. და ნაკლები ჰიპოტონიისას აგრძელებენ იმ დოზას, რომელიც ადრე კარგად აიტანებოდა. მძიმე ჰიპოტონიისას, ანუ როცა სისტოლური წნევა 90 მმ ვწყ.სვ.-ზე დაბალია ორ თანმიმდევრულ გაზომვაში სულ მცირე ერთსაათიანი ინტერვალით, მიღებას წყვეტენ. ექვსი კვირის შემდეგ მდგომარეობას ხელახლა აფასებენ: მარცხენა პარკუჭის დისფუნქციისა და გულის უკმარისობის ნიშნების არარსებობისას მკურნალობას წყვეტენ, მათი არსებობისას — აგრძელებენ. დოზას ორგანოების მიხედვითაც ასწორებენ: კრეატინინის კლირენსისას 45 მლ/წთ-ზე მაღალი სქემა ჩვეულებრივია, 45 მლ/წთ-ზე დაბალისას დოზას ორჯერ ამცირებენ, დიალიზზე — მეოთხედამდე. ღვიძლის მსუბუქი და ზომიერი უკმარისობისას საწყის დოზას ჰიპერტენზიისას ორჯერ ამცირებენ, მძიმისას პრეპარატი უკუნაჩვენებია. ბავშვებს მას არ ნიშნავენ: უსაფრთხოება და ეფექტურობა დადგენილი არ არის.
უკუჩვენებები
პრეპარატს არ იყენებენ ზოფენოპრილის კალციუმის მარილის, სხვა აპფ ინჰიბიტორების ან ნებისმიერი დამხმარე ნივთიერების მიმართ მომატებული მგრძნობელობისას; წარსულში აპფ ინჰიბიტორით მკურნალობასთან დაკავშირებული ანგიონევროზული შეშუპებისას, ასევე მემკვიდრეობითი თუ იდიოპათიური ანგიონევროზული შეშუპებისას; ღვიძლის მძიმე უკმარისობისას; თირკმლის არტერიების ორმხრივი სტენოზისას ან ერთადერთი მომუშავე თირკმლის არტერიის სტენოზისას.
ცალკე ბლოკი ორსულობას ეხება. მეორე და მესამე ტრიმესტრი უკუჩვენებებში პირდაპირ შედის, მაგრამ იქვე დგას პუნქტი, რომელიც იშვიათად გვხვდება: პრეპარატი უკუნაჩვენებია შვილოსნობის ასაკის ქალებისთვის, თუ ისინი ეფექტურ კონტრაცეფციას არ იყენებენ. ბოლოს, ალისკირენის შემცველი საშუალებების ერთდროული მიღება უკუნაჩვენებია დიაბეტის ან თირკმლის ფუნქციის დარღვევის მქონე პაციენტებში, როცა გორგლოვანი ფილტრაციის სიჩქარე 60 მლ/წთ-ზე დაბალია 1,73 მ²-ზე — ეს რენინ-ანგიოტენზინური სისტემის ორმაგი ბლოკადის ზოგადი წესის კერძო შემთხვევაა.
განსაკუთრებული მითითებები და სიფრთხილის ზომები
განყოფილების მთავარი თემა წნევის ვარდნაა, განსაკუთრებით პირველი დოზის შემდეგ. გაურთულებელი ჰიპერტენზიისას სიმპტომური ჰიპოტონია იშვიათია, მაგრამ მისი ალბათობა მაღალია გაუწყლოებისა და ელექტროლიტების დეფიციტისას შარდმდენების, კვებაში მარილის შეზღუდვის, დიალიზის, ფაღარათის ან ღებინების გამო, ასევე მძიმე რენინდამოკიდებული ჰიპერტენზიისას. გულის უკმარისობისას ჰიპოტონია უფრო ხშირია და მით უფრო, რაც მძიმეა უკმარისობა — რაზეც ირიბად მიუთითებს მარყუჟოვანი დიურეტიკების დიდი დოზები, ჰიპონატრიემია ან თირკმლის ფუნქციის დარღვევა. რისკის ჯგუფებში მკურნალობას იწყებენ მკაცრი მეთვალყურეობით, უმჯობესია სტაციონარში, მცირე დოზით, შარდმდენებს კი შესაძლებლობისამებრ დროებით აუქმებენ. იგივე ეხება სტენოკარდიისა და ტვინის სისხლძარღვების დაავადებების მქონე პაციენტებს: მათში წნევის მკვეთრმა ვარდნამ შეიძლება ინფარქტი ან ინსულტი გამოიწვიოს. ჰიპოტონიისას პაციენტს ზურგზე აწვენენ, საჭიროებისას ვენაში შეჰყავთ ფიზიოლოგიური ხსნარი. მნიშვნელოვანი დათქმა: პირველი დოზის შემდეგ ჰიპოტონია არ კეტავს გზას დოზის შემდგომი ფრთხილი გაზრდისთვის მისი მიზეზების აღმოფხვრის შემდეგ.
ინფარქტის მწვავე ფაზაში მკურნალობას არ იწყებენ, თუ არსებობს სისხლძარღვგამაფართოებელ საშუალებაზე პასუხად მძიმე ჰემოდინამიკური დარღვევების მომატებული რისკი: სისტოლური წნევისას 100 მმ ვწყ.სვ.-ზე დაბლა ან კარდიოგენული შოკისას. თუ ჰიპოტონია გახანგრძლივდა — სისტოლური წნევა ერთ საათზე მეტხანს რჩება 90 მმ ვწყ.სვ.-ზე დაბლა, — მიღებას წყვეტენ. ვაზორენალური ჰიპერტენზიისა და თირკმლის არტერიების სტენოზისას აპფ ინჰიბიტორები ზრდის მძიმე ჰიპოტონიისა და თირკმლის უკმარისობის რისკს, რისკი კი იზრდება შარდმდენების ერთდროული მიღებისას; მკურნალობას საავადმყოფოში იწყებენ მცირე დოზით, თირკმლის ფუნქციას კი პირველ კვირებში აკონტროლებენ. ცალკეა დასახელებული ანაფილაქტოიდური რეაქციების რისკის სიტუაციები: ჰემოდიალიზი მაღალგამტარი პოლიაკრილონიტრილის მემბრანებით, როგორიცაა AN 69, დაბალი სიმკვრივის ლიპოპროტეიდების აფერეზი დექსტრანის სულფატით და დესენსიბილიზაცია, მაგალითად აპკფრთიანების შხამზე. პირველ ორ შემთხვევაში ურჩევენ სხვა ტიპის მემბრანებს ან სხვა ჯგუფის ჰიპოტენზიურ საშუალებას, მესამეში — აპფ ინჰიბიტორის დროებით მოხსნას.
ურთიერთქმედება სხვა პრეპარატებთან
ერთდროული გამოყენება არ არის რეკომენდებული უპირველესად იმასთან, რაც კალიუმს ზრდის. აპფ ინჰიბიტორები ამცირებს შარდმდენებით გამოწვეულ კალიუმის დაკარგვას, ამიტომ კალიუმშემნახველმა დიურეტიკებმა — სპირონოლაქტონი, ტრიამტერენი, ამილორიდი, ეპლერენონი, — კალიუმის პრეპარატებმა და კალიუმიანმა მარილის შემცვლელებმა შეიძლება მნიშვნელოვნად გაზარდოს მისი კონცენტრაცია შრატში; თუ შეთავსება ჰიპოკალიემიის გამო აუცილებელია, აკონტროლებენ კალიუმსა და ეკგ-ს. მეორე არასასურველი კომბინაცია რენინ-ანგიოტენზინ-ალდოსტერონული სისტემის ორმაგი ბლოკადაა: აპფ ინჰიბიტორის შეთავსება ანგიოტენზინ II -ის რეცეპტორების ანტაგონისტთან ან ალისკირენთან კლინიკურ კვლევაში უფრო ხშირ ჰიპოტონიას, ჰიპერკალიემიასა და თირკმლის ფუნქციის დარღვევას, მწვავე უკმარისობამდეც კი, უკავშირდებოდა. არ არის რეკომენდებული ლითიუმთან შეთავსებაც: აღწერილია მისი კონცენტრაციის შექცევადი მომატება შრატში და ტოქსიკურობა, თიაზიდური შარდმდენები კი ამ რისკს აძლიერებს.
სიფრთხილეს მოითხოვს უფრო ფართო წრე. შარდმდენების დიდი დოზებით წინა მკურნალობა ამცირებს მოცირკულირე სისხლის მოცულობას და ქმნის ჰიპოტონიის რისკს მკურნალობის დასაწყისში; ამის შერბილება შესაძლებელია შარდმდენის მოხსნით, სითხის ან მარილის გაზრდით ან მცირე დოზით დაწყებით. ნარკოზის საშუალებები, ოპიოიდები, ტრიციკლური ანტიდეპრესანტები, ანტიფსიქოზურები და ბარბიტურატები აძლიერებს ჰიპოტენზიურ მოქმედებას ან იძლევა ორთოსტატულ ჰიპოტონიას; იგივე ეხება სხვა ჰიპოტენზიურებს, ნიტრატებსა და სისხლძარღვგამაფართოებლებს. ციმეტიდინი ზრდის ჰიპოტენზიური ეფექტის რისკს, ციკლოსპორინი — თირკმლის უკმარისობის, ხოლო ალოპურინოლი, პროკაინამიდი, ციტოსტატიკები და იმუნოდეპრესანტები — ჰიპერმგრძნობელობის რეაქციებისა და, სხვა აპფ ინჰიბიტორების მონაცემებით, ლეიკოპენიის რისკს. დიაბეტისას აპფ ინჰიბიტორები იშვიათად აძლიერებს ინსულინისა და სხვა პრეპარატების შაქრის დამწევ მოქმედებას. ცალკე და თვალსაჩინო რეაქციაა აღწერილი ოქროს საინექციო პრეპარატებისთვის: აპფ ინჰიბიტორების მიმღებებში უფრო ხშირად ჩნდება ნიტრატისებრი რეაქცია სახის სიწითლით, გულისრევით, თავბრუსხვევითა და ზოგჯერ მძიმე ჰიპოტონიით.
ორსულობა და ძუძუთი კვება
ორსულობის მეორე და მესამე ტრიმესტრი პირდაპირაა მითითებული უკუჩვენებებში, მათ გვერდით კი დგას მოთხოვნა შვილოსნობის ასაკის ქალებისთვის ეფექტური კონტრაცეფციის შესახებ. ასეთი ფორმულირება ნიშნავს, რომ საკითხს დანიშვნამდე განიხილავენ და არა მას შემდეგ, რაც ორსულობა გამოვლინდება.
სიმკაცრის მიზეზი მოქმედების მექანიზმშია. ორსულობის მეორე ნახევარში აპფ ინჰიბიტორები მოქმედებს ნაყოფის თირკმლებზე, რომელთა მუშაობაზეა დამოკიდებული სანაყოფე წყლების მოცულობა, მცირეწყლიანობას კი მოსდევს ფილტვებისა და თავის ქალას ძვლების განვითარების დაზიანება. პრაქტიკულად ეს ნიშნავს, რომ ქალს, რომელიც ჰიპერტენზიის მკურნალობის ფონზე ორსულობას გეგმავს, ჩანაცვლებას წინასწარ განიხილავენ, უკვე დამდგარი ორსულობისას კი ექიმს დაუყოვნებლივ ატყობინებენ: სხვა სქემის შერჩევა ჩვეულებრივ სწრაფად ხერხდება.
არასასურველი მოვლენები
პრეპარატის საკუთარი ჩამონათვალი მოკლეა. ხშირად გვხვდება თავბრუსხვევა, თავის ტკივილი, ხველა, გულისრევა ან ღებინება და დაღლილობა; არახშირად — გამონაყარი, კუნთების კრუნჩხვები და სისუსტე; იშვიათად — ანგიონევროზული შეშუპება. მშრალი ხველა აქ, როგორც მთელ კლასში, ბრადიკინინის დაგროვებით აიხსნება და მოხსნის შემდეგ გადის.
განყოფილების მეორე ნაწილი აპფ ინჰიბიტორებით მკურნალობისას საერთოდ აღნიშნულ მოვლენებს ეხება. სისხლის მხრიდან ზოგიერთ პაციენტში შესაძლებელია აგრანულოციტოზი და პანციტოპენია, არსებობს ცნობები ჰემოლიზურ ანემიაზე გლუკოზა-6-ფოსფატდეჰიდროგენაზას დეფიციტისას. ძალიან იშვიათად აღწერილია ჰიპოგლიკემია; იშვიათად — დეპრესია, განწყობის ცვალებადობა, ძილის დარღვევები და დაბნეულობა, ბუნდოვანი მხედველობა და ყურებში შუილი; ზოგჯერ პარესთეზიები, გემოსა და წონასწორობის დარღვევები. გულის მხრიდან აღწერილია ტაქიკარდიის, გულისცემის, არითმიის, სტენოკარდიისა და მიოკარდიუმის ინფარქტის ერთეული შემთხვევები ჰიპოტონიასთან შეხამებით. ცალკეა გამოყოფილი წნევის მძიმე დაქვეითება მკურნალობის დასაწყისში ან დოზის გაზრდის შემდეგ: ის ვლინდება თავბრუსხვევით, სისუსტით, მხედველობის დარღვევებით და იშვიათად ცნობიერების დაკარგვით; იშვიათად გვხვდება სახის უეცარი სიწითლე.
დოზის გადაჭარბება
დოზის გადაჭარბების გამოვლინებებია: წნევის მძიმე დაქვეითება, შოკი, გაბრუება, ბრადიკარდია, ელექტროლიტური დარღვევები და თირკმლის უკმარისობა. პაციენტს აკვირდებიან სტაციონარში, უმჯობესია ინტენსიური თერაპიის განყოფილებაში, ხშირად განსაზღვრავენ ელექტროლიტებსა და კრეატინინს პლაზმაში, მკურნალობას კი გამოვლინებების ხასიათისა და სიმძიმის მიხედვით არჩევენ.
თუ მიღება ცოტა ხნის წინ მოხდა, იყენებენ შეწოვის შემზღუდველ ზომებს: კუჭის ამორეცხვას, ადსორბირებელ საშუალებებსა და ნატრიუმის სულფატს. წნევის დაქვეითებისას პაციენტს ზურგზე აწვენენ აწეული ფეხებით, ზრდიან მოცირკულირე სისხლის მოცულობას და განიხილავენ ანგიოტენზინ II -ის შეყვანას. ბრადიკარდიასა და მაწანწალა ნერვის ჭარბი აღგზნების სხვა ნიშნებს ატროპინით მკურნალობენ, საჭიროებისას მიმართავენ გულის ელექტროსტიმულაციას. აპფ ინჰიბიტორები გამოიყოფა ჰემოდიალიზისას, თუმცა მაღალგამტარ პოლიაკრილონიტრილის მემბრანებს ამ დროს თავი უნდა ავარიდოთ — იმავე მიზეზით, რაც გაფრთხილებებშია აღწერილი.
როგორ მივიღოთ რეცეპტი Zofenil 7,5-ზე ონლაინ
პრეპარატის ორ ჩვენებას დისტანციურ ფორმატში სხვადასხვა ბედი აქვს. ინფარქტის მკურნალობას საავადმყოფოში და პირველივე დღეს იწყებენ, ამიტომ ონლაინ რეცეპტს ამ სიტუაციასთან კავშირი არა აქვს. სამაგიეროდ შერჩეული ჰიპერტენზიის მკურნალობის გაგრძელება e-zdrowie.com -ისთვის ტიპური შემთხვევაა: თქვენ ავსებთ სამედიცინო კითხვარს, ექიმი სწავლობს პასუხებს და წერს ელექტრონულ რეცეპტს, კოდი შეტყობინებით მოდის და მისით ტაბლეტებს ნებისმიერი პოლონური აფთიაქი გასცემს.
კითხვარში მიუთითეთ, ვინ და როდის დანიშნა პრეპარატი, რომელ დოზირებას იღებთ — 7,5 მგ თუ 30 მგ — და დღეში რამდენჯერ, ასევე რის გამო: წნევის თუ გადატანილი ინფარქტის შემდეგ. გამოგადგებათ წნევის ბოლო ციფრები და ახალი ანალიზები: კრეატინინი, კალიუმი, საჭიროებისას კლირენსის გამოთვლა. აუცილებლად შეატყობინეთ ორსულობის ან მისი დაგეგმვის, ღვიძლისა და თირკმლების დაავადებების, დიალიზის, შარდმდენების, კალიუმის პრეპარატების, ლითიუმის, სარტანების თუ ალისკირენის მიღების შესახებ. და ცალკე — წარსულში აპფ ინჰიბიტორების ფონზე სახის, ტუჩების ან ენის შეშუპების ნებისმიერი ეპიზოდის შესახებ: ეს მთელი კლასის უკუჩვენებაა გამონაკლისების გარეშე.
