Zahron: შემადგენლობა და გამოშვების ფორმა
ერთი გარსით დაფარული ტაბლეტი შეიცავს 5 მგ, 10 მგ, 15 მგ, 20 მგ, 30 მგ ან 40 მგ როზუვასტატინს კალციუმის მარილის სახით. ექვსი დოზირება მეტია, ვიდრე სტატინების უმეტესობას აქვს, და ორი მათგანი, 15 და 30 მგ, იშვიათად გვხვდება.
პრეპარატის მიღება შეიძლება დღის ნებისმიერ დროს, საკვებთან ერთად ან მის გარეშე. კიდევ ერთი პირობა ტაბლეტს არ ეხება: როგორც მკურნალობის დაწყებამდე, ისე მის მსვლელობაში პაციენტმა უნდა დაიცვას დიეტა, რომელიც ქოლესტერინის დონის შემცირებისკენაა მიმართული.
როგორ მოქმედებს Zahron
როზუვასტატინი ჰმგ-კოა რედუქტაზას შერჩევითი კონკურენტული ინჰიბიტორია — იმ ფერმენტისა, რომელიც განსაზღვრავს 3-ჰიდროქსი-3-მეთილგლუტარილ-კოფერმენტ A-ს მევალონატად, ქოლესტერინის წინამორბედად, გარდაქმნის სიჩქარეს. მოქმედებს ის უპირველესად ღვიძლში — ქოლესტერინის დამწევი საშუალებების სამიზნე ორგანოში.
შემდეგ ერთდროულად ორი მექანიზმი მუშაობს, და სწორედ ამაშია განსხვავება უბრალო „დაბლოკა ფერმენტი — დაეცა ქოლესტერინისგან". როზუვასტატინი ზრდის ლპდს-ის რეცეპტორების რაოდენობას ღვიძლის უჯრედების ზედაპირზე, ეს კი აადვილებს ლპდს-ის ჩაჭერასა და დაშლას. იმავდროულად ის აფერხებს ღვიძლში ძალიან დაბალი სიმკვრივის ლიპოპროტეინების წარმოქმნას. შედეგი ორი შესაკრებისგან იკრიბება: მცირდება როგორც ლპდს-ის, ისე ლპძდს-ის საერთო რაოდენობა.
ჩვენებები
აქ იწყება პრეპარატის თავისებურება, რომელიც სტატინების უმეტესობას არ გააჩნია: ჩვენებები ცალკეა ჩამოყალიბებული სხვადასხვა დოზირებისთვის, და განსხვავდება ისინი არა ნიუანსებით, არამედ იმით, რა ასაკიდან შეიძლება პრეპარატის გამოყენება. დოზირებები 5, 10, 20 და 40 მგ ზრდასრულებისთვისაა და მოიცავს IIa ტიპის პირველად ჰიპერქოლესტერინემიასა და IIb ტიპის შერეულ დისლიპიდემიას — დიეტის დამატებად, როცა თავად დიეტა და სხვა არამედიკამენტოზური ზომები, ფიზიკური ვარჯიშები და წონის შემცირება, არასაკმარისი აღმოჩნდება. 15 და 30 მგ დოზირებებს იგივე ჩვენება აქვთ, მაგრამ პაციენტების წრე უფრო ფართოა: ზრდასრულები, მოზარდები და ბავშვები ექვსი წლიდან, ამასთან პირველადი ჰიპერქოლესტერინემია აქ პირდაპირ მოიცავს ოჯახურ ჰეტეროზიგოტურ ფორმას.
დარჩენილი ორი ჩვენება ყველა დოზირებისთვის საერთოა. პირველი — ოჯახური ჰომოზიგოტური ჰიპერქოლესტერინემია, სადაც პრეპარატი დიეტისა და ლიპიდების შემცირების სხვა მეთოდების, მაგალითად ლპდს-ის აფერეზის, დამატებად მიდის, ან გამოიყენება მაშინ, როცა ეს მეთოდები არ გამოდგება. მეორე — მსხვილი გულ-სისხლძარღვთა მოვლენების პროფილაქტიკა მათში, ვისი პირველი ასეთი მოვლენის რისკიც მაღლად არის შეფასებული; ის მარტო კი არ მუშაობს, არამედ დანარჩენი რისკის ფაქტორების აღმოფხვრასთან ერთად. ამ დაყოფიდან პრაქტიკული დასკვნა მარტივია: 15 და 30 მგ დოზირებები არსებობს არა შუალედური მნიშვნელობებისთვის, არამედ ბავშვებისა და მოზარდებისთვის — ზრდასრულებისთვის ნაბიჯი 10-სა და 20 მგ-ს შორის სავსებით საკმარისია.
გამოყენების წესი და დოზირება
რეკომენდებული საწყისი დოზა ჰიპერქოლესტერინემიისას არის 5 ან 10 მგ შიგნით დღეში ერთხელ, თანაბრად როგორც მათთვის, ვინც ადრე სტატინებს არ იღებდა, ისე მათთვის, ვინც ჰმგ-კოა რედუქტაზას სხვა ინჰიბიტორებს იღებდა. მის არჩევისას ითვალისწინებენ კონკრეტული პაციენტის ქოლესტერინის დონეს, გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების მომავალ რისკსა და არასასურველი რეაქციების რისკს. დოზის გაზრდა საჭიროების შემთხვევაში შეიძლება მკურნალობის 4 კვირის შემდეგ. გულ-სისხლძარღვთა რისკის შემცირების კვლევებში იყენებდნენ დღეში 20 მგ-ს.
ცალკე საუბარს იმსახურებს 40 მგ დოზა. არასასურველი რეაქციები მასზე უფრო ხშირად ჩნდება, ვიდრე მცირე დოზებზე, ამიტომ მაქსიმალურ 40 მგ-მდე აწევას განიხილავენ მხოლოდ მძიმე ჰიპერქოლესტერინემიის მქონე პაციენტებში მაღალი გულ-სისხლძარღვოვანი რისკის ჯგუფიდან — უპირველესად ოჯახური ფორმით, — რომლებშიც მკურნალობის მიზანი 20 მგ-ზე ვერ იქნა მიღწეული. ასეთი პაციენტები რჩებიან რუტინული კონტროლის ქვეშ, თავად 40 მგ დოზით მკურნალობას კი სპეციალისტის მეთვალყურეობით ურჩევენ. დანარჩენი ჯგუფები ცვლის არა იმდენად დოზას, რამდენადაც მის საწყის სიდიდეს: 70 წელს გადაცილებულ პაციენტებს ურჩევენ 5 მგ-დან დაწყებას, თირკმლების ფუნქციის ზომიერი დარღვევისას კრეატინინის კლირენსით 60 მლ/წთ-ზე დაბლა — ასევე 5 მგ-დან, ხოლო მსუბუქი და ზომიერი დარღვევებისას დოზის შეცვლა საერთოდ არ სჭირდება. თირკმლების ფუნქციის მძიმე დარღვევისას პრეპარატი უკუნაჩვენებია. ღვიძლისთვის ორიენტირია ჩაილდ-პიუს შკალა: 7 ქულასა და ნაკლებზე სისტემური ექსპოზიცია არ იზრდებოდა, 8–9 ქულაზე — იზრდებოდა, და ასეთ პაციენტებში ღირს თირკმლების ფუნქციის შეფასება, ხოლო 9 ქულაზე მაღლა პაციენტების შესახებ მონაცემები საერთოდ არ არსებობს. ბავშვებს მკურნალობას სპეციალისტი ნიშნავს, ხოლო 10 წლამდე პრეპარატი არ არის რეკომენდებული: გამოცდილება შემოიფარგლება 8–10 წლის ბავშვების მცირე რაოდენობით ოჯახური ჰომოზიგოტური ფორმით.
უკუჩვენებები
აკრძალვების საერთო სია ასეთია: მომატებული მგრძნობელობა როზუვასტატინის ან დამხმარე ნივთიერებების მიმართ; ღვიძლის აქტიური დაავადება, მათ შორის შრატში ამინოტრანსფერაზების აუხსნელი მუდმივი მომატება ნორმის ზედა ზღვრის სამჯერ გადაჭარბებით სულ მცირე ერთ-ერთისთვის; თირკმლების ფუნქციის მძიმე დარღვევები კრეატინინის კლირენსით 30 მლ/წთ-ზე დაბლა; მიოპათია; ციკლოსპორინით ერთდროული მკურნალობა. აქვე მიეკუთვნება ორსულობა, ძუძუთი კვების პერიოდი და ნებისმიერი რეპროდუქციული ასაკის ქალი, რომელიც კონტრაცეფციის ეფექტურ მეთოდებს არ იყენებს.
შემდეგ კი ის, რაც ამ პრეპარატს სხვა სტატინებისგან განასხვავებს: 40 მგ დოზას საკუთარი უკუჩვენებების სია აქვს. ის აკრძალულია იმ პაციენტებისთვის, რომლებსაც აქვთ მიოპათიის ან რაბდომიოლიზისკენ მიდრეკილების ფაქტორები, და ასეთი ფაქტორი რვაა: თირკმლების ფუნქციის ზომიერი დარღვევა კრეატინინის კლირენსით 60 მლ/წთ-ზე დაბლა, ჰიპოთირეოზი, გენეტიკურად განპირობებული კუნთოვანი დაავადებები თავად პაციენტში ან მისი ოჯახის წევრებში, კუნთების დაზიანება ჰმგ-კოა რედუქტაზას სხვა ინჰიბიტორის ან ფიბრატების ჯგუფის პრეპარატის შემდეგ, ალკოჰოლის ბოროტად გამოყენება, სიტუაციები, როცა პრეპარატის კონცენტრაცია სისხლში შეიძლება გაიზარდოს, აზიური წარმომავლობა და ფიბრატების ერთდროული მიღება. აზიური წარმომავლობა ამ ჩამონათვალში შემთხვევით არ მოხვდა: ფარმაკოკინეტიკის კვლევებმა ასეთ პაციენტებში ევროპეოიდულ რასასთან შედარებით მომატებული ექსპოზიცია აჩვენა.
განსაკუთრებული მითითებები და სიფრთხილის ზომები
კუნთები გაფრთხილებების მთავარი თემაა, და რისკის ფაქტორების ნაკრები აქ იგივეა, რაც 40 მგ დოზის სიაში, პლუს 70 წელს ზემოთ ასაკი. როზუვასტატინს, ისევე როგორც ჰმგ-კოა რედუქტაზას სხვა ინჰიბიტორებს, შეუძლია გამოიწვიოს კუნთების ტკივილი, მიოპათია და იშვიათად რაბდომიოლიზი, ხოლო არასასურველი რეაქციების სიხშირე მასთან დოზაზეა დამოკიდებული. აქედან მოდის სიფრთხილეც ალკოჰოლის ბოროტად მომხმარებლებში და ანამნეზში ღვიძლის დაავადების მქონეებში.
- თირკმლები: დიდ დოზებზე, განსაკუთრებით 40 მგ-ზე, პაციენტებში აღინიშნებოდა გარდამავალი ან ეპიზოდური პროტეინურია, ძირითადად მილაკოვანი წარმოშობის, გამოვლენილი ტესტ-ზოლით; მონაცემებმა არ აჩვენა, რომ ის წინ უსწრებს მწვავე ან პროგრესირებად თირკმლის დაავადებას;
- ფილტვები: იშვიათ შემთხვევებში სტატინებით მკურნალობისას აღწერდნენ ინტერსტიციულ ფილტვის დაავადებას, განსაკუთრებით ხანგრძლივი თერაპიისას;
- სისხლის შაქარი: ზოგიერთი მონაცემი მიუთითებს, რომ სტატინები ზრდის გლუკოზას, და დიაბეტის განვითარების მაღალი რისკის მქონე პაციენტების ნაწილში შეუძლიათ გამოიწვიონ ჰიპერგლიკემია, რომელიც შესაბამის მკურნალობას მოითხოვს;
- აზიური წარმომავლობა: პრეპარატის მომატებული ექსპოზიცია ევროპეოიდულ რასასთან შედარებით არის მიზეზი, რის გამოც 40 მგ დოზა ასეთ პაციენტებს უკუნაჩვენებია.
პროტეინურიის ციფრები ღირს მოვიყვანოთ, რადგან ისინი კარგად აჩვენებს დოზაზე დამოკიდებულებას. 10–20 მგ დოზებზე შარდში ცილის შედეგის გადასვლა „არ არის" ან „კვალი"-დან „++"-ზე და მეტზე აღინიშნებოდა პაციენტების 1%-ზე ნაკლებში, 40 მგ დოზაზე კი 3%-ში. 20 მგ-ის შემდეგ ცვლილებები უფრო მცირე იყო: „არ არის" ან „კვალი"-დან „+"-ზე. უმეტეს შემთხვევაში პროტეინურია მკურნალობის მსვლელობაში მცირდება ან გაივლის.
ურთიერთქმედება სხვა პრეპარატებთან
ყველაზე მკაცრი ურთიერთქმედება უკუჩვენებებშია გატანილი: ციკლოსპორინს როზუვასტატინთან საერთოდ არ ათავსებენ. დანარჩენი შეთავსებები საშიშია არა თავისთავად, არამედ იმით, რომ ზრდის პრეპარატის კონცენტრაციას სისხლში — ეს კი, როგორც წინა განყოფილებებიდან ჩანს, კუნთების დაზიანების მთავარი რისკის ფაქტორია.
| რასთან | რა ხდება | რა უნდა გაკეთდეს |
| ციკლოსპორინი | როზუვასტატინის ექსპოზიციის მნიშვნელოვანი ზრდა | შეთავსება უკუნაჩვენებია |
| ფიბრატები, გემფიბროზილის ჩათვლით | მიოპათიისა და რაბდომიოლიზის რისკის მომატება | 40 მგ დოზა ფიბრატების ერთდროული მიღებისას უკუნაჩვენებია |
| სიტუაციები, რომლებიც ზრდის პრეპარატის კონცენტრაციას სისხლში | კუნთების დაზიანების რისკი კონცენტრაციასთან ერთად იზრდება | ჩაითვალოს მიოპათიისკენ მიდრეკილების ფაქტორად და 40 მგ არ დაინიშნოს |
| ჰმგ-კოა რედუქტაზას სხვა ინჰიბიტორები ანამნეზში | თუ მათზე უკვე იყო კუნთების დაზიანება, რისკი აქაც რჩება | 40 მგ დოზა უკუნაჩვენებია |
ცალკე დგას ჰიპოთირეოზი — არა წამალი, არამედ მდგომარეობა იმავე რისკის ფაქტორების ჩამონათვალიდან, და მისი გამოვლენა ღირს მკურნალობის დაწყებამდე და არა კუნთების ტკივილის გაჩენის შემდეგ. საერთო ლოგიკა ასეთია: დანიშვნამდე ექიმი გადის რვა პუნქტის სიას, და თუ თუნდაც ერთი ემთხვევა, ამ პაციენტისთვის დოზის ჭერი 20 მგ-ია.
ორსულობა და ძუძუთი კვება
პრეპარატის გამოყენება ორსულობისა და ძუძუთი კვების პერიოდში უკუნაჩვენებია, რეპროდუქციული ასაკის პაციენტებმა კი უნდა გამოიყენონ კონტრაცეფციის ეფექტური მეთოდები. დასაბუთება აქ სტატისტიკური კი არა, ბიოლოგიურია: ქოლესტერინი და მისი გარდაქმნის სხვა პროდუქტები საჭიროა ნაყოფის სწორი განვითარებისთვის, და ამიტომ ჰმგ-კოა რედუქტაზას ინჰიბიტორების გამოყენების მოსალოდნელი რისკი აღემატება ორსული ქალის მკურნალობის სარგებელს.
ცხოველებზე კვლევებმა აჩვენა მავნე გავლენა გამრავლებაზე, და სიფრთხილის მიზნით რეკომენდებულია პრეპარატის გამოყენებას მოერიდონ ორსულობის პერიოდში. კვების შესახებ ცოტა რამ არის ცნობილი: როზუვასტატინი აღწევს მკვებავი ვირთხების რძეში, ხოლო ძუძუთი მკვებავი ქალების რძეში აღწევის მონაცემები არ არსებობს.
გვერდითი მოვლენები
საერთო შეფასება მშვიდია: როზუვასტატინის არასასურველი მოქმედებები ყველაზე ხშირად მსუბუქი და გარდამავალია, ხოლო კონტროლირებადი კლინიკური კვლევებიდან მათ გამო გავიდა პაციენტების 4%-ზე ნაკლები. სიხშირე ამასთან ავლენს დოზაზე დამოკიდებულებას — ისევე, როგორც ჰმგ-კოა რედუქტაზას სხვა ინჰიბიტორებთან.
- ხშირად: თავის ტკივილი და თავბრუსხვევა, ყაბზობა, გულისრევა, მუცლის ტკივილი, კუნთების ტკივილი, სისუსტე, ასევე დიაბეტი;
- იშვიათად: ქავილი, გამონაყარი, ჭინჭრის ციება;
- მცირედ: თრომბოციტოპენია, ჰიპერმგრძნობელობის რეაქციები ანგიონევროზულ შეშუპებამდე, ღვიძლის ამინოტრანსფერაზების აქტივობის მომატება, პანკრეატიტი, მიოპათია თვალის კუნთის ანთების ჩათვლით და რაბდომიოლიზი;
- ძალიან იშვიათად: ნერვული სისტემის მხრივ — პოლინეიროპათია და მეხსიერების დარღვევები; ღვიძლის მხრივ — სიყვითლე და მისი ანთება; გარდა ამისა, სახსრების ტკივილი, სისხლი შარდში და მამაკაცებში სარძევე ჯირკვლების გადიდება;
- უცნობი სიხშირით: დეპრესია, პერიფერიული ნეიროპათია, ძილის დარღვევები უძილობითა და კოშმარებით, ხველა და ქოშინი, დიარეა, სტივენს-ჯონსონის სინდრომი, იმუნდამოკიდებული ნეკროზული მიოპათია და მყესების დაზიანება.
დიაბეტი ამ სიაში ცალკე დგას, რადგან ხშირი რეაქციების კატეგორიაში მოხვდა. ეს იგივე ჰიპერგლიკემიაა, რომელზეც პერსტოგების განყოფილება აფრთხილებს: სტატინები ზრდის გლუკოზის დონეს, და დიაბეტის განვითარების მაღალი რისკის მქონე პაციენტებში ამან შეიძლება ცალკე მკურნალობა მოითხოვოს. დასკვნა აქედან არა „უარი ვთქვათ სტატინზე", არამედ „შევამოწმოთ შაქარი დაწყებამდე და თვალი ვადევნოთ შემდეგ".
დოზის გადაჭარბება
ინსტრუქცია პირდაპირ აღიარებს: როზუვასტატინის გადაჭარბებისას როგორ მოვიქცეთ, დადგენილი არ არის. რჩება სიმპტომური მკურნალობა, ხოლო საჭიროების შემთხვევაში — დამხმარე.
ორ მაჩვენებელს აუცილებლად აკონტროლებენ — ღვიძლის ფუნქციასა და კრეატინკინაზას აქტივობას, ანუ ზუსტად იმ ორ სამიზნე ორგანოს, რომელთა გარშემოც ყველა გაფრთხილებაა აგებული. და ერთი შეზღუდვა: ჰემოდიალიზი გადაჭარბების მკურნალობისას არ გამოიყენება.
როგორ მივიღოთ რეცეპტი Zahron-ზე ონლაინ
როზუვასტატინს აქვს რვა ფაქტორის სია, რომელთაგან თითოეული 40 მგ დოზას გზას კეტავს: თირკმლები, ფარისებრი ჯირკვალი, კუნთოვანი დაავადებები ოჯახში, წარსული პრობლემები კუნთებთან სტატინებზე ან ფიბრატებზე, ალკოჰოლი, ფიბრატები ახლა, აზიური წარმომავლობა და ყველაფერი, რაც ზრდის პრეპარატის კონცენტრაციას სისხლში. ექიმი ამ სიას გადის დანიშვნამდე და არა კუნთებზე პირველი ჩივილების შემდეგ. საიტზე e-zdrowie.com თქვენ ავსებთ სამედიცინო ანკეტას, ექიმი განიხილავს პასუხებს და, თუ პრეპარატი შეესაბამება, გამოწერს ელექტრონულ რეცეპტს: კოდი შეტყობინებით მოდის, და მისით ტაბლეტებს ნებისმიერი პოლონური აფთიაქი გასცემს.
ანკეტა კუნთებითა და თირკმლებით დაიწყეთ: გქონდათ თუ არა ადრე კუნთების ტკივილი ან სისუსტე სტატინებზე ან ფიბრატებზე, არის თუ არა მემკვიდრეობითი კუნთოვანი დაავადებები თქვენში ან ნათესავებში, როგორია ბოლო კრეატინინი ან კრეატინინის კლირენსი. ცალკე მიუთითეთ ფარისებრი ჯირკვლის ფუნქცია და ის, რამდენ ალკოჰოლს მოიხმართ — ორივე პუნქტი იმავე სიიდანაა. მოიყვანეთ ლიპიდოგრამა საერთო ქოლესტერინითა და ლპდს-ით, ანალიზის თარიღი და ალტ ასტ-თან ერთად: ნორმის სამჯერ მუდმივი გადაჭარბებისას პრეპარატი უკუნაჩვენებია. აუცილებლად შეატყობინეთ, იღებთ თუ არა ციკლოსპორინს — ეს პირდაპირი უკუჩვენებაა — და ფიბრატებს. თქვით, რამდენი ხანია იცავთ დაბალქოლესტერინიან დიეტას: პრეპარატი მას ავსებს და არა ცვლის. რეპროდუქციული ასაკის ქალებმა უნდა მიუთითონ კონტრაცეფციის მეთოდი: მის გარეშე როზუვასტატინს არ ნიშნავენ.
