Yasmin - (IR): შემადგენლობა და გამოშვების ფორმა
გარსით დაფარული ერთი ტაბლეტი შეიცავს 3 მგ დროსპირენონს და 0,03 მგ ეთინილესტრადიოლს. ეს მონოფაზური კომბინირებული კონტრაცეპტივია: შეფუთვაში ყველა ტაბლეტი შემადგენლობით ერთნაირია.
შეფუთვა გათვლილია მიღების 21 დღეზე, რის შემდეგაც შვიდდღიანი შესვენება მოდის. ტაბლეტებს იღებენ შეფუთვაზე მითითებული თანმიმდევრობით, საჭიროებისამებრ მცირე რაოდენობის სითხით შეყოლებით.
როგორ მოქმედებს Yasmin - (IR)
შემადგენლობაში ორი ჰორმონი შედის: ესტროგენი ეთინილესტრადიოლი და პროგესტაგენი დროსპირენონი. ჩასახვის საწინააღმდეგო მოქმედებას ერთდროულად რამდენიმე მექანიზმი უზრუნველყოფს, რომელთაგან მთავარია ოვულაციის დათრგუნვა და საშვილოსნოს ლორწოვანი გარსის ცვლილებები. დროსპირენონს თერაპიული დოზებით აქვს ანტიანდროგენული და სუსტი ანტიმინერალოკორტიკოიდული მოქმედება და არ ავლენს ესტროგენულ, გლუკოკორტიკოიდულ ან ანტიგლუკოკორტიკოიდულ აქტივობას, ამიტომ ფარმაკოლოგიური პროფილით იგი ბუნებრივ პროგესტერონთან ყველაზე ახლოსაა.
მეთოდის საიმედოობას პერლის ინდექსით აღწერენ: თავად მეთოდისთვის იგი 0,09-ს შეადგენს, ხოლო მიღებისას შეცდომების გათვალისწინებით — 0,57-ს. საერთოდ, სწორად გამოყენებისას კომბინირებული პერორალური კონტრაცეპტივები წელიწადში დაახლოებით 1% წარუმატებლობას იძლევა, ხოლო ტაბლეტების გამოტოვება და რეჟიმის დარღვევა ამ მაჩვენებელს ზრდის. ენდომეტრიუმისა და საკვერცხის კიბოს რისკის შემცირება ნაჩვენებია ჰორმონების უფრო მაღალი დოზის მქონე პრეპარატებისთვის — 0,05 მგ ეთინილესტრადიოლით, ხოლო დაბალდოზირებული საშუალებებისთვის ეს დადასტურებული არ არის.
გამოყენების ჩვენებები
პრეპარატი პერორალური კონტრაცეფციისთვისაა განკუთვნილი.
დანიშვნას წინ უსწრებს რისკის ფაქტორების ინდივიდუალური შეფასება. მთავარი, რასაც ექიმი წონის, არის კონკრეტულ ქალში ვენური თრომბოემბოლიის რისკი და ის, თუ როგორ შეესაბამება ეს რისკი ამ პრეპარატისთვის სხვა კომბინირებულ ჰორმონულ კონტრაცეპტივებს.
გამოყენების წესი და დოზირება
მიღების სქემა ყველა ციკლისთვის ერთნაირია: დღეში ერთი ტაბლეტი, დაახლოებით ერთსა და იმავე დროს, ზედიზედ 21 დღე, შემდეგ 7 დღე ტაბლეტების გარეშე.
| ეტაპი | რა ხდება |
|---|---|
| 1–21 დღე | დღეში თითო ტაბლეტი შეფუთვაზე მითითებული თანმიმდევრობით |
| 22–28 დღე | შესვენება: ტაბლეტებს არ იღებენ, ჩვეულებრივ დგება მოხსნის სისხლდენა |
| მოხსნის სისხლდენის დაწყება | როგორც წესი, უკანასკნელი ტაბლეტიდან მე-2–მე-3 დღეს |
| ახალი შეფუთვის დაწყება | მკაცრად შვიდდღიანი შესვენების შემდეგ, მაშინაც კი, თუ სისხლდენა გრძელდება |
მიღების დაწყების, კონტრაცეფციის სხვა მეთოდიდან გადასვლისა და ტაბლეტის გამოტოვებისას მოქმედების სქემას ექიმი არჩევს: ისინი დამოკიდებულია იმაზე, რა გამოიყენებოდა ადრე და ციკლის რომელ დღეს იწყება მიღება.
უკუჩვენებები
პრეპარატს არ იყენებენ ქვემოთ ჩამოთვლილი მდგომარეობებისას; თუ რომელიმე მათგანი პირველად მიღების დროს გაჩნდა, მას დაუყოვნებლივ წყვეტენ:
- მომატებული მგრძნობელობა მოქმედი ან დამხმარე ნივთიერებების მიმართ;
- ვენური თრომბოემბოლია ახლა ან წარსულში, ღრმა ვენების თრომბოზისა და ფილტვის არტერიის თრომბოემბოლიის ჩათვლით, ასევე მისდამი მემკვიდრეობითი ან შეძენილი მიდრეკილება — აქტივირებული პროტეინ C-ის მიმართ რეზისტენტობა, ანტითრომბინ III-ის, პროტეინ C-ის ან პროტეინ S-ის დეფიციტი;
- ვრცელი ოპერაცია ხანგრძლივი უმოძრაობით, ასევე ვენური თრომბოზის რამდენიმე რისკის ფაქტორის შეხამება;
- არტერიული თრომბოემბოლიური დარღვევები, მათი წინამორბედები, გადატანილი ინსულტი ან გარდამავალი იშემიური შეტევა, არტერიული თრომბოზებისკენ მემკვიდრეობითი და შეძენილი მიდრეკილება;
- მიგრენი კეროვანი ნევროლოგიური სიმპტომატიკით ანამნეზში;
- შაქრიანი დიაბეტი სისხლძარღვოვანი გართულებებით, მძიმე არტერიული ჰიპერტენზია, მძიმე დისლიპოპროტეინემია;
- ღვიძლის მძიმე დაავადებები ახლა ან წარსულში, ღვიძლის სიმსივნეები, თირკმლის მძიმე ან მწვავე უკმარისობა;
- ჰორმონდამოკიდებული სიმსივნეები, გაურკვეველი ბუნების სასქესო გზებიდან სისხლდენა, ორსულობა ან მასზე ეჭვი.
განსაკუთრებული მითითებები და სიფრთხილის ზომები
გაფრთხილებების მთავარი თემა თრომბოზებია. ნებისმიერი კომბინირებული ჰორმონული კონტრაცეპტივის მიღება ზრდის ვენური თრომბოემბოლიის რისკს, ხოლო დროსპირენონიან პრეპარატებთან იგი დაახლოებით ორჯერ მაღალია, ვიდრე ლევონორგესტრელის, ნორგესტიმატის ან ნორეთისტერონის შემცველ საშუალებებთან. წელიწადში ვენური თრომბოემბოლია ვითარდება 10 000 იმ ქალიდან დაახლოებით 2-ში, რომლებიც ჰორმონულ კონტრაცეფციას არ იღებენ და ორსულად არ არიან, 10 000-დან 9–12-ში დროსპირენონიან პრეპარატებზე და 10 000-დან დაახლოებით 6-ში ლევონორგესტრელიან პრეპარატებზე; ორსულობისას და მშობიარობის შემდეგ რისკი კიდევ უფრო მაღალია. იგი მაქსიმალურია მიღების პირველ წელს და ოთხკვირიანი და მეტი შესვენების შემდეგ განახლებისას, ხოლო შემთხვევათა 1–2%-ში ვენური თრომბოემბოლია სასიკვდილო აღმოჩნდება. სწორედ ამიტომ დანიშვნას ქალთან განიხილავენ და რწმუნდებიან, რომ მას ესმის როგორც საერთო რისკი, ისე საკუთარი ფაქტორების წვლილი.
რა ზრდის რისკს და რომელი სიმპტომები მოითხოვს დახმარებას
რისკი იზრდება 35 წელზე მეტი ასაკისას, თამბაქოს მოწევისას, სიმსუქნისას სხეულის მასის 30 კგ/მ²-ზე მაღალი ინდექსით, არტერიული ჰიპერტენზიის, დისლიპოპროტეინემიის, მიგრენის, გულის სარქვლების მანკებისა და წინაგულების ციმციმის დროს, ასევე შაქრიანი დიაბეტის, სისტემური წითელი მგლურას, ჰემოლიზურ-ურემიული სინდრომის, ნაწლავის ანთებითი დაავადებებისა და ნამგლისებრუჯრედოვანი ანემიის დროს. მნიშვნელობა აქვს ოჯახურ ანამნეზსაც: თრომბოზები მშობლებში, ძმებში ან დებში ახალგაზრდა ასაკში საბაბია ქალის სპეციალისტთან გაგზავნისა მიღების დაწყებამდე. გეგმური ოპერაციის წინ, ხანგრძლივი უმოძრაობისას და მძიმე ტრავმის შემდეგ პრეპარატს წინასწარ აუქმებენ და მას მხოლოდ მოძრაობის აღდგენის შემდეგ უბრუნდებიან. დაუყოვნებელ დახმარებას მოითხოვს ცალმხრივი ტკივილი ან ფეხის შეშუპება, უეცარი ძლიერი ტკივილი გულმკერდში, უეცარი ქოშინი ან ხველა, უჩვეულოდ ძლიერი თავის ტკივილი, უეცარი მხედველობის ან მეტყველების დარღვევა, სხეულის ნახევრის სისუსტე ან დაბუჟება. მიგრენის გახშირებამ და გაძლიერებამ მიღების ფონზე შესაძლოა ინსულტი იწინასწარმეტყველოს და დაუყოვნებელ გაუქმებას მოითხოვს, ისევე როგორც არტერიული წნევის მდგრადი მომატება, ხოლო მუცლის ზედა ნაწილში ძლიერი ტკივილი ღვიძლის გადიდებით ღვიძლის სიმსივნის გამორიცხვას გვაიძულებს. ჰორმონული კონტრაცეფცია სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციებისგან არ იცავს.
წამლისმიერი ურთიერთქმედებები
კონტრაცეფციის ეფექტურობას ამცირებს ღვიძლის ფერმენტების ინდუქტორები: ბარბიტურატები, ბოზენტანი, კარბამაზეპინი, ფენიტოინი, პრიმიდონი, რიფამპიცინი, რიტონავირი, ნევირაპინი, ეფავირენზი, ასევე, სავარაუდოდ, ფელბამატი, გრიზეოფულვინი, ოქსკარბაზეპინი, ტოპირამატი და კრაზანა. ინდუქციის მოქმედება რამდენიმე დღეში ვითარდება, მაქსიმუმს კვირებში აღწევს და გაუქმებიდან დაახლოებით ოთხი კვირა ნარჩუნდება, ამიტომ ასეთი მკურნალობის დროს და მის შემდეგ კიდევ 28 დღე ბარიერული მეთოდია საჭირო, ხოლო ინდუქტორების ხანგრძლივი მიღებისას უმჯობესია არაჰორმონულ კონტრაცეფციაზე გადასვლა.
CYP3A4-ის ძლიერი ინჰიბიტორები პირიქით მოქმედებს — ზრდის ჰორმონების კონცენტრაციებს პლაზმაში. კონტრაცეპტივები, თავის მხრივ, ცვლის სხვა პრეპარატების მეტაბოლიზმს: ციკლოსპორინის დონე შესაძლოა გაიზარდოს, ლამოტრიჯინის — შემცირდეს. დროსპირენონის ანტიმინერალოკორტიკოიდული თვისებების გამო ალდოსტერონის ანტაგონისტებთან და კალიუმშემნახველ შარდმდენებთან შეხამებისას აკონტროლებენ კალიუმს, განსაკუთრებით თირკმლის დარღვეული ფუნქციისას. ბოლოს, სტეროიდული კონტრაცეპტივები მოქმედებს რიგი ლაბორატორიული ანალიზების შედეგებზე — ღვიძლისა და თირკმლის სინჯების, ჰორმონების, ლიპიდების, ნახშირწყლოვანი ცვლისა და შედედების მაჩვენებლების, თუმცა მნიშვნელობები ჩვეულებრივ ნორმის საზღვრებში რჩება.
ორსულობა და ძუძუთი კვება
პრეპარატს ორსულებს არ ნიშნავენ, ხოლო ორსულობის დადგომისას მიღებას წყვეტენ. მასშტაბურმა ეპიდემიოლოგიურმა კვლევებმა არ აჩვენა თანდაყოლილი მანკების სიხშირის ზრდა იმ ქალების შვილებში, რომლებიც ჩასახვამდე კომბინირებულ კონტრაცეპტივებს იღებდნენ, და ტერატოგენული მოქმედება ადრეულ ვადებზე შემთხვევითი მიღებისას. ცხოველებზე ცდებში არასასურველი ეფექტები ორსულობისა და ლაქტაციის პერიოდში აღინიშნებოდა და მოქმედი ნივთიერებების ჰორმონული აქტივობის გავლენის სრულად გამორიცხვა შეუძლებელია, თუმცა ორსულობისას ასეთი პრეპარატების გამოყენების კლინიკური გამოცდილება ადამიანში რეალურ არახელსაყრელ შედეგებზე არ მიუთითებს.
სწორედ ამ პრეპარატის მონაცემები ორსულობისას ძალიან მცირეა დამოუკიდებელი დასკვნებისთვის. მშობიარობის შემდეგ მიღების განახლების გადაწყვეტისას ექიმი ითვალისწინებს მშობიარობის შემდგომ პერიოდში ვენური თრომბოემბოლიის მომატებულ რისკს. კომბინირებულ კონტრაცეპტივებს შეუძლია რძის რაოდენობის შემცირება და მისი შემადგენლობის შეცვლა, ხოლო თავად ჰორმონები მცირე რაოდენობით რძეში აღწევს, ამიტომ ძუძუთი კვების დასრულებამდე მათ ჩვეულებრივ არ ურჩევენ.
გვერდითი მოვლენები
ყველაზე ხშირად ქალები აწყდებიან სასქესო სისტემის, საჭმლის მონელებისა და განწყობის მხრივ რეაქციებს.
- ხშირად — თავის ტკივილი და მიგრენი;
- ხშირად — განწყობის დაქვეითება და მისი ცვალებადობა;
- ხშირად — გულისრევა, მუცლის ტკივილი, სხეულის მასის მომატება;
- ხშირად — ციკლის დარღვევები, ციკლის გარეთ სისხლდენები, სარძევე ჯირკვლების ტკივილი და მომატებული მგრძნობელობა, საშოსა და ვულვის კანდიდოზი;
- არახშირად — ღებინება, დიარეა, არტერიული წნევის მომატება ან დაქვეითება, მიგრენული თავის ტკივილები, საშოს ანთება, სარძევე ჯირკვლების გადიდება;
- არახშირად — ლიბიდოს ცვლილებები, სითხის შეკავება, სხეულის მასის რყევები, აკნე, ეგზემა, ქავილი, თმის ცვენა, გამონაყარი, ჭინჭრის ციება;
- იშვიათად — ვენური და არტერიული თრომბოემბოლია, არტერიული წნევის მომატება, ღვიძლის სიმსივნეები;
- იშვიათად — კონტაქტური ლინზების აუტანლობა, სმენის დაქვეითება, მომატებული მგრძნობელობა და ასთმა, კვანძოვანი და მრავალფორმიანი ერითემა, გამონადენი საშოდან და სარძევე ჯირკვლებიდან.
მონაცემები იმის შესახებ, მოქმედებს თუ არა კომბინირებული კონტრაცეპტივები კრონის დაავადების, წყლულოვანი კოლიტის, ეპილეფსიის, მიგრენის, საშვილოსნოს მიომის, პორფირიისა და სისტემური წითელი მგლურას მიმდინარეობაზე, ურთიერთგამომრიცხავი რჩება.
დოზის გადაჭარბება
სწორედ ამ პრეპარატის დოზის გადაჭარბების შემდეგ არასასურველი რეაქციების შესახებ არ იტყობინებოდნენ. კომბინირებული პერორალური კონტრაცეპტივების გამოყენების ზოგადი გამოცდილებით, ტაბლეტების ჭარბი რაოდენობის მიღებისას შესაძლებელია გულისრევა და ღებინება, ხოლო ახალგაზრდა გოგონებში — მცირე სისხლდენა სასქესო გზებიდან.
ანტიდოტი არ არსებობს, მკურნალობა სიმპტომურია. თუ ტაბლეტები საჭიროზე მეტი შემთხვევით იქნა მიღებული, ღირს ექიმთან დაკავშირება და იმის დაზუსტება, როგორ გავაგრძელოთ მიღება და საჭიროა თუ არა დამატებითი კონტრაცეფცია.
როგორ მივიღოთ რეცეპტი Yasmin - (IR)-ზე ონლაინ
კომბინირებული კონტრაცეპტივები რეცეპტით გაიცემა: ექიმი აგროვებს ანამნეზს, მათ შორის ოჯახურს, აფასებს თრომბოზის რისკის ფაქტორებს, ზომავს არტერიულ წნევას და ატარებს დათვალიერებას.
ონლაინ კონსულტაციაზე ექიმი განიხილავს თქვენთან უკუჩვენებებს, მიღების სქემასა და ტაბლეტის გამოტოვებისას მოქმედებას, ხოლო შეზღუდვების არარსებობისას გამოწერს ელექტრონულ რეცეპტს — მისი კოდით პრეპარატის აფთიაქში მიღებაა შესაძლებელი.
