Montelukast Sandoz: შემადგენლობა და ფარმაცევტული ფორმა
ერთი საღეჭი ტაბლეტი შეიცავს 4 მგ ან 5 მგ მონტელუკასტს ნატრიუმის მონტელუკასტის სახით, ხოლო გარსით დაფარული ერთი ტაბლეტი — 10 მგ. სამი დოზირება სამ ასაკობრივ ჯგუფს შეესაბამება, და შეფუთვის არჩევისას სწორედ ეს არის მთავარი.
საღეჭ ტაბლეტებს ყლაპვამდე ღეჭავენ. 4 მგ და 5 მგ ტაბლეტები შეიცავს ასპარტამს — ფენილალანინის წყაროს, ამიტომ ისინი შეიძლება საზიანო იყოს ფენილკეტონურიისას; 10 მგ ტაბლეტი შეიცავს ლაქტოზას და არ გამოდგება გალაქტოზას იშვიათი მემკვიდრეობითი აუტანლობის, Lapp ტიპის ლაქტაზას დეფიციტის ან გლუკოზა-გალაქტოზის მალაბსორბციის სინდრომის დროს.
როგორ მოქმედებს Montelukast Sandoz
ცისტეინილური ლეიკოტრიენები — LTC4, LTD4, LTE4 — ძლიერი ანთებითი მოქმედების ეიკოზანოიდებია, რომლებსაც სხვადასხვა უჯრედი ათავისუფლებს, მათ შორის მასტოციტები და ეოზინოფილური გრანულოციტები. ეს მნიშვნელოვანი მედიატორები, რომლებიც ბრონქული ასთმის განვითარებას უწყობს ხელს, უკავშირდება ცისტეინილური ლეიკოტრიენების რეცეპტორებს. პირველი ტიპის რეცეპტორი ადამიანის სასუნთქ გზებშია — სასუნთქი გზების გლუვი კუნთების უჯრედებსა და მაკროფაგებში — და სხვა პროანთებითი უჯრედების ზედაპირზე, ეოზინოფილური გრანულოციტებისა და ძვლის ტვინის ღეროვანი უჯრედების ნაწილის ჩათვლით.
ცისტეინილური ლეიკოტრიენები დაკავშირებულია ასთმისა და ცხვირის ლორწოვანის ალერგიული ანთების პათოფიზიოლოგიასთან. ასთმისას ლეიკოტრიენებზე დამოკიდებული ეფექტები მოიცავს ბრონქების სპაზმს, ლორწოს გამოყოფას, სისხლძარღვების მომატებულ გამტარობას და ეოზინოფილური გრანულოციტების მოდინებას. ალერგიული რინიტისას ისინი ცხვირის ღრუს ლორწოვანიდან თავისუფლდება ალერგენთან კონტაქტის შემდეგ როგორც ადრეულ, ისე გვიან ფაზაში; მათთან ჩატარებულმა ცხვირშიდა პროვოკაციულმა სინჯმა აჩვენა ცხვირის სავალებში წინაღობის ზრდა ცხვირის გაჭედვის სიმპტომებით.
ჩვენებები
სამივე დოზირებას იყენებენ მსუბუქი და ზომიერი ბრონქული ასთმისას დამატებით საშუალებად იმ პაციენტებში, რომლებშიც სიმპტომების საკმარისი კონტროლი ვერ მიიღწევა ინჰალაციური კორტიკოსტეროიდებითა და საჭიროებისამებრ მოკლემოქმედი ბეტა-აგონისტებით. განსხვავდება მხოლოდ ასაკი: 4 მგ — 2-დან 5 წლამდე, 5 მგ — 6-დან 14 წლამდე, 10 მგ — 15 წლიდან.
არსებობს დანიშვნის ორი დამატებითი სცენარიც.
- ინჰალაციური კორტიკოსტეროიდების მცირე დოზების ნაცვლად მსუბუქი პერსისტირებადი ასთმისას — იმ პაციენტებში, რომლებსაც ბოლო დროს არ ჰქონიათ მძიმე შეტევები პერორალური კორტიკოსტეროიდების საჭიროებით და რომლებიც ინჰალაციური კორტიკოსტეროიდებით სწორად სარგებლობას ვერ ახერხებენ;
- ასთმის თავიდან ასაცილებლად, რომლის წამყვანი ნიშანია ფიზიკური დატვირთვით გამოწვეული ბრონქოსპაზმი, — 4 მგ დოზირებისთვის ესენი არიან 2 წლისა და უფროსი პაციენტები;
- ასთმის მქონე პაციენტებში, რომლებსაც მონტელუკასტი ესაჭიროებათ, 10 მგ დოზირებას შეუძლია დამატებით შეამსუბუქოს სეზონური ალერგიული რინიტის სიმპტომები.
გამოყენების წესი და დოზირება
პრეპარატს იღებენ დღეში ერთხელ საღამოს, და ეს წესი ყველა დოზირებისთვის საერთოა. სამკურნალო მოქმედება ასთმის კონტროლის მაჩვენებლებზე პირველივე დღეს შესამჩნევია, მაგრამ მიღებას აგრძელებენ მაშინაც, როცა სიმპტომები კონტროლდება, და გამწვავების პერიოდებშიც.
| ასაკი | დოზა |
| 6 თვიდან 5 წლამდე | გრანულატი 4 მგ — ცალკე ფორმა იმ ბავშვებისთვის, რომლებსაც უჭირთ საღეჭი ტაბლეტის მიღება |
| 2–5 წელი | ერთი საღეჭი ტაბლეტი 4 მგ დღეში საღამოს, ჭამამდე ერთი საათით ადრე ან ჭამიდან ორი საათის შემდეგ; მიღება მოზრდილის მეთვალყურეობით |
| 6–14 წელი | ერთი საღეჭი ტაბლეტი 5 მგ დღეში საღამოს, ჭამამდე ერთი საათით ადრე ან ჭამიდან ორი საათის შემდეგ |
| 15 წელი და მეტი | გარსით დაფარული ერთი ტაბლეტი 10 მგ დღეში საღამოს, საკვების მიღებისგან დამოუკიდებლად |
| თირკმლის უკმარისობა, ღვიძლის ფუნქციის მსუბუქი და ზომიერი დარღვევები, ხანდაზმული ასაკი | დოზის კორექცია საჭირო არ არის; ღვიძლის ფუნქციის მძიმე დარღვევებზე მონაცემები არ არსებობს |
| მამაკაცები და ქალები | დოზა ერთნაირია |
4 მგ დოზირებას არ იყენებენ 2 წლამდე ბავშვებში, 5 მგ-ს — 6 წლამდე, 10 მგ-ს — 15 წლამდე: უსაფრთხოება და ეფექტურობა ამ ჯგუფებში დადგენილი არ არის. მონტელუკასტი არ არის რეკომენდებული მონოთერაპიად ზომიერი პერსისტირებადი ასთმისას, ხოლო მისით ინჰალაციური კორტიკოსტეროიდების მცირე დოზების ჩანაცვლებას მსუბუქი ასთმისას განიხილავენ მხოლოდ ზემოთ აღწერილი პირობებისას. მსუბუქი პერსისტირებადი ასთმა განსაზღვრებით არის სიმპტომები კვირაში ერთხელზე ხშირად, მაგრამ დღეში ერთხელზე იშვიათად, ღამის სიმპტომები თვეში ორჯერზე ხშირად, მაგრამ კვირაში ერთხელზე იშვიათად, და ფილტვების ნორმალური ფუნქცია ეპიზოდებს შორის. თუ საკონტროლო ვიზიტამდე, ჩვეულებრივ ერთი თვის განმავლობაში, სიმპტომების დამაკმაყოფილებლად კონტროლი ვერ ხერხდება, განიხილავენ დამატებით ან სხვა ანთების საწინააღმდეგო მკურნალობას. ფიზიკური დატვირთვის ასთმისას 2–5 წლის ბავშვებში მდგომარეობას აფასებენ 2–4 კვირაში. პრეპარატის მიღება არ შეიძლება მონტელუკასტის შემცველ სხვა საშუალებებთან ერთად.
უკუჩვენებები
მომატებული მგრძნობელობა მოქმედი ან ნებისმიერი დამხმარე ნივთიერების მიმართ. ერთადერთი პუნქტი — იშვიათობა რეცეპტით გასაცემი პრეპარატისთვის.
ბევრად უფრო მნიშვნელოვანია გამოყენების წესთან დაკავშირებული შეზღუდვა: მონტელუკასტს არასოდეს იღებენ შიგნით ასთმის მწვავე შეტევის მოსახსნელად. შეტევისას იყენებენ ინჰალაციურ მოკლემოქმედ ბეტა-აგონისტს, რომელიც პაციენტს ხელთ უნდა ჰქონდეს, ხოლო თუ ასეთი საშუალება ჩვეულებრივზე მეტი დასჭირდა, რაც შეიძლება მალე უნდა მიმართოს ექიმს. ინჰალაციური ან პერორალური კორტიკოსტეროიდების მკვეთრად ჩანაცვლებაც მონტელუკასტით დაუშვებელია.
განსაკუთრებული გაფრთხილებები და სიფრთხილის ზომები
მონაცემები იმის შესახებ, რომ მონტელუკასტის ერთდროული მიღებისას პერორალური კორტიკოსტეროიდების დოზის შემცირება შეიძლება, არ არსებობს. თუ პრეპარატი ინჰალაციურ კორტიკოსტეროიდებს დაემატა, ამ საშუალებებს მისით უეცრად არ ანაცვლებენ, არამედ მონტელუკასტს უკვე არსებულ სამკურნალო სქემაში შეჰყავთ.
- იშვიათად პაციენტებში, რომლებიც ასთმის საწინააღმდეგო საშუალებებს, მონტელუკასტის ჩათვლით, იღებენ, შეიძლება გაჩნდეს სისტემური ეოზინოფილია, ზოგჯერ ვასკულიტის კლინიკური ნიშნებით, რაც ჩერჯ — სტროსის სინდრომის დიაგნოზს შეესაბამება და ხშირად სისტემური კორტიკოსტეროიდებით იკურნება;
- ამ სინდრომის შემთხვევები ჩვეულებრივ, თუმცა არა ყოველთვის, პერორალური კორტიკოსტეროიდის დოზის შემცირებას ან გაუქმებას უკავშირდებოდა, ხოლო ლეიკოტრიენული რეცეპტორის ანტაგონისტის კავშირი სინდრომთან ვერც გამოირიცხება და ვერც დასტურდება;
- ექიმმა განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მიაქციოს ეოზინოფილიის, სისხლძარღვოვანი წარმოშობის გამონაყრის, ფილტვის სიმპტომების გაძლიერების, კარდიოლოგიური გართულებების ან ნეიროპათიის გაჩენას: ასეთ პაციენტს საფუძვლიანად იკვლევენ, ხოლო სამკურნალო სქემას გადახედავენ;
- ასპირინული ასთმისას, მონტელუკასტით მკურნალობის მიუხედავად, კვლავ უნდა ავირიდოთ აცეტილსალიცილის მჟავა და სხვა არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო საშუალებები;
- უსაფრთხოება და ეფექტურობა 2 წლამდე პაციენტებში დადგენილი არ არის.
მონტელუკასტის გავლენა ტრანსპორტის მართვისა და მექანიზმებთან მუშაობის უნარზე მოსალოდნელი არ არის, თუმცა ძალიან იშვიათად ძილიანობაზე იტყობინებოდნენ. ცალკე ყურადღებას მოითხოვს ფსიქიკა: არასასურველი მოვლენების ჩამონათვალი მოიცავს ძილის დარღვევებს, კოშმარებს, აღგზნებას, აგრესიულ ქცევას, დეპრესიას და — ძალიან იშვიათად — სუიციდურ ფიქრებსა და ქცევას, ამიტომ განწყობისა და ქცევის ნებისმიერი ცვლილების შესახებ, განსაკუთრებით ბავშვში, დაუყოვნებლივ უნდა შეატყობინოთ ექიმს.
ურთიერთქმედება სხვა პრეპარატებთან
მონტელუკასტის გამოყენება შეიძლება სხვა საშუალებებთან ერთად, რომლებსაც ჩვეულებრივ ნიშნავენ ასთმის პროფილაქტიკისა და ხანგრძლივი მკურნალობისთვის. ურთიერთქმედებების კვლევებში მონტელუკასტის რეკომენდებული კლინიკური დოზა არსებით გავლენას არ ახდენდა თეოფილინის, პრედნიზონისა და პრედნიზოლონის, ეთინილესტრადიოლისა და ნორეთინდრონის 35:1 თანაფარდობის პერორალური კონტრაცეპტივების, ტერფენადინის, დიგოქსინისა და ვარფარინის ფარმაკოკინეტიკაზე.
- პაციენტებში, რომლებიც ერთდროულად ფენობარბიტალს იღებდნენ, მონტელუკასტის კონცენტრაციის დროზე დამოკიდებულების მრუდის ქვეშ ფართობი დაახლოებით 40%-ით მცირდებოდა;
- მონტელუკასტი მეტაბოლიზდება CYP3A4 იზოფერმენტის მონაწილეობით, ამიტომ საჭიროა სიფრთხილე — განსაკუთრებით ბავშვებში — ამ იზოფერმენტის ინდუქტორებთან ერთად დანიშვნისას: ფენიტოინთან, ფენობარბიტალთან და რიფამპიცინთან;
- in vitro კვლევებში მონტელუკასტმა თავი გამოიჩინა CYP2C8-ის ძლიერ ინჰიბიტორად, თუმცა როზიგლიტაზონთან — ძირითადად ამ ფერმენტით მეტაბოლიზებადი პრეპარატების წარმომადგენელ სუბსტრატთან — ურთიერთქმედების კლინიკურმა კვლევამ აჩვენა, რომ in vivo ის მას არ თრგუნავს;
- ამიტომ არ არის მოსალოდნელი, რომ მონტელუკასტი მნიშვნელოვნად შეცვლის CYP2C8-ის გზით მიმავალი პრეპარატების, მაგალითად პაკლიტაქსელის, როზიგლიტაზონისა და რეპაგლინიდის მეტაბოლიზმს.
ამ ჩამონათვალიდან პრაქტიკული დასკვნა მარტივია: თავად მონტელუკასტი სხვისი ფარმაკოკინეტიკის საქმეში ნაკლებად ერევა, სამაგიეროდ მისი საკუთარი კონცენტრაცია შესამჩნევად ეცემა ღვიძლის ფერმენტების ინდუქტორების ფონზე. სწორედ ეს შერწყმა და არა შებრუნებული, მოითხოვს ექიმის ყურადღებას.
ორსულობა და ძუძუთი კვება
ცხოველებზე ჩატარებული კვლევები არ აჩვენებს მავნე გავლენას ორსულობის მიმდინარეობასა და ნაყოფის ან ჩანასახის განვითარებაზე. შეზღუდული მონაცემები ხელმისაწვდომი ბაზებიდან პრეპარატის ორსულობისას გამოყენების შესახებ არ მიუთითებს მიზეზობრივი კავშირის არსებობაზე მონტელუკასტის მიღებასა და განვითარების მანკების, მაგალითად კიდურების მანკების, გაჩენას შორის, რომლებიც იშვიათად აღიწერებოდა მთელ მსოფლიოში ბაზარზე გამოშვების შემდეგ.
მონტელუკასტის გამოყენება ორსულობისას შეიძლება მხოლოდ მაშინ, როცა ეს უპირობოდ აუცილებლად იქნება მიჩნეული. ვირთხებზე ჩატარებული კვლევები აჩვენებს, რომ მონტელუკასტი რძეში აღწევს; აღწევს თუ არა ის ქალის დედის რძეში, უცნობია. ძუძუთი მკვებავებში პრეპარატს იყენებენ, კვლავაც, მხოლოდ უპირობო აუცილებლობისას.
არასასურველი მოვლენები
მონტელუკასტი კლინიკურ კვლევებში შემდეგნაირად შეფასდა: 10 მგ ტაბლეტები დაახლოებით 4000 მოზრდილში ასთმით 15 წლიდან, 10 მგ ტაბლეტები დაახლოებით 400 მოზრდილში ასთმითა და სეზონური ალერგიული რინიტით, 5 მგ ტაბლეტები დაახლოებით 1750 ბავშვში ასთმით 6–14 წლის. პლაცებოზე უფრო ხშირად პაციენტები იტყობინებოდნენ თავის ტკივილსა და მუცლის ტკივილს. უსაფრთხოების პროფილი ხანგრძლივი მკურნალობისას არ იცვლებოდა — მოზრდილებში ორ წლამდე და 6–14 წლის ბავშვებში ერთ წლამდე.
- ძალიან ხშირად ბაზარზე გამოშვების შემდეგ: ზედა სასუნთქი გზების ინფექცია; ხშირად — დიარეა, გულისრევა, ღებინება, ამინოტრანსფერაზების აქტივობის მომატება, გამონაყარი, ცხელება;
- არახშირად: მომატებული მგრძნობელობის რეაქციები ანაფილაქსიის ჩათვლით, თავბრუსხვევა, ძილიანობა, პარესთეზიები ან ჰიპესთეზია, კრუნჩხვითი შეტევები, ცხვირიდან სისხლდენა, პირის სიმშრალე, დისპეფსია, სისხლჩაქცევები, ჭინჭრის ციება, ქავილი, სახსრებისა და კუნთების ტკივილი კუნთების კრუნჩხვების ჩათვლით, ასთენია და დაღლილობა, ცუდი თვითშეგრძნება, შეშუპება;
- ფსიქიკური დარღვევები არახშირად: არანორმალური სიზმრები კოშმარების ჩათვლით, უძილობა, სომნამბულიზმი, გაღიზიანებადობა, შფოთვა, მოტორული მოუსვენრობა, აღგზნება, მათ შორის აგრესიული ქცევა ან მტრულობა, დეპრესია;
- იშვიათად: სისხლდენისადმი მომატებული მიდრეკილება, კანკალი, გულისცემა, ანგიონევროზული შეშუპება;
- ძალიან იშვიათად: ეოზინოფილური ინფილტრატები ღვიძლში, ჰალუცინაციები, სუიციდური ფიქრები და ქცევა, ჩერჯ — სტროსის სინდრომი, ჰეპატიტი ქოლესტაზურის, ჰეპატოცელულურისა და შერეული წარმოშობის ჩათვლით, კვანძოვანი ერითემა, მრავალფორმიანი ერითემა.
ამ ჩამონათვალში ფსიქონევროლოგიური მოვლენები ექიმთან ცალკე საუბარს იმსახურებს: ისინი არახშირია, მაგრამ შესამჩნევი და გაუქმების შემდეგ შექცევადი, ხოლო ბავშვებში მათი გამოტოვება უფრო ადვილია, რადგან ბავშვი შეცვლილ ძილს ან განწყობას ყოველთვის არ უკავშირებს წამალს. ამინოტრანსფერაზების მომატება, პირიქით, ჩვეულებრივ უსიმპტომოა და ანალიზებით ვლინდება.
დოზის გადაჭარბება
მონტელუკასტის დოზის გადაჭარბების მკურნალობის დეტალური ცნობები არ არსებობს. ქრონიკული ასთმის კვლევებში მონტელუკასტს პაციენტებს აძლევდნენ 22 კვირის განმავლობაში დღეში 200 მგ-მდე დოზებით, ხოლო ხანმოკლე კვლევებში დაახლოებით ერთი კვირის განმავლობაში დღეში 900 მგ-მდე დოზებით — კლინიკურად მნიშვნელოვანი არასასურველი მოქმედებების გარეშე.
არსებობს შეტყობინებები მწვავე გადაჭარბების შესახებ ბაზარზე გამოშვების შემდეგ და კლინიკურ კვლევებში: ისინი ეხებოდა 1000 მგ-მდე დოზებს მოზრდილებსა და ბავშვებში, მათ შორის დაახლოებით 61 მგ სხეულის მასის კილოგრამზე 42 თვის ბავშვში. კლინიკური და ლაბორატორიული დაკვირვებები შეესაბამებოდა უსაფრთხოების პროფილს მოზრდილებსა და ბავშვებში, ხოლო გადაჭარბების უმეტეს შემთხვევაში არასასურველი მოქმედებები არ აღინიშნა. აღნიშნულთაგან ყველაზე ხშირი იყო მუცლის ტკივილი, ძილიანობა, წყურვილი, თავის ტკივილი, ღებინება და მომატებული ფსიქომოტორული აქტივობა. მოცილდება თუ არა მონტელუკასტი პერიტონეული დიალიზით ან ჰემოდიალიზით, უცნობია.
როგორ მივიღოთ რეცეპტი Montelukast Sandoz-ზე ონლაინ
პრეპარატი გაიცემა რეცეპტით, და პირველი, რასაც ექიმი დააზუსტებს, არის პაციენტის ასაკი და პრეპარატის როლი სქემაში: ინჰალაციური კორტიკოსტეროიდების დამატება, მათი მცირე დოზების ჩანაცვლება მსუბუქი ასთმისას თუ ბრონქოსპაზმის პროფილაქტიკა ფიზიკური დატვირთვისას. ამაზეა დამოკიდებული დოზირებაც და ისიც, რომელი პრეპარატები რჩება სქემაში.
ღირს იმის მოყოლა, რითი კონტროლდება ასთმა ახლა და რამდენად ხშირად უწევთ სასწრაფო დახმარების ინჰალატორით სარგებლობა, იყო თუ არა ბოლო დროს მძიმე შეტევები პერორალური კორტიკოსტეროიდებით, არის თუ არა სეზონური ალერგიული რინიტი და ასპირინული ასთმა. ცალკე ატყობინებენ ფენილკეტონურიის შესახებ — საღეჭ ტაბლეტებში ასპარტამის გამო — და გალაქტოზას აუტანლობის შესახებ 10 მგ ტაბლეტში ლაქტოზის გამო, ორსულობისა და ძუძუთი კვების, ღვიძლის დაავადებების, ასევე ფენიტოინის, ფენობარბიტალის ან რიფამპიცინის მიღების შესახებ. ექიმი ონლაინ კონსულტაციაზე შეაფასებს ამ გარემოებებს და უკუჩვენებების არარსებობისას გამოწერს ელექტრონულ რეცეპტს.
