Lisinoratio 20: შემადგენლობა და ფორმა
ერთი ტაბლეტი შეიცავს 5 მგ, 10 მგ ან 20 მგ ლიზინოპრილს; ამ შეფუთვაში ოცმილიგრამიანია. სამი დოზირება აქ ფორმალობა არაა: ლიზინოპრილს თითქმის ყველა ჩვენებისას მცირე დოზით იწყებენ და საფეხურებრივად ზრდიან, ამიტომ მკურნალობა გზადაგზა ერთი ტაბლეტიდან მეორეზე გადადის.
საკვები ლიზინოპრილის შეწოვაზე გავლენას არ ახდენს, ამიტომ მისი მიღება ჭამისგან დამოუკიდებლად შეიძლება. იღებენ დღეში ერთხელ, ყოველდღე ერთსა და იმავე დროს — დროსთან მიბმა მნიშვნელოვანია, რადგან დოზას არჩევენ იმ წნევით, რომელიც უშუალოდ მორიგი ტაბლეტის მიღებამდე გაიზომა.
როგორ მოქმედებს Lisinoratio 20
ლიზინოპრილი ანგიოტენზინგარდამქმნელი ფერმენტის ინჰიბიტორია, მაგრამ ჯგუფის შიგნით ცალკე დგას: ის არ არის წამლის წინამორბედი, ღვიძლში ბიოტრანსფორმაციას არ განიცდის და წყალში იხსნება, რის გამოც მას ცალკე, მესამე კლასს მიაკუთვნებენ. მექანიზმი მდგომარეობს რენინ-ანგიოტენზინ-ალდოსტერონის სისტემის დათრგუნვაში იმ ფერმენტის ბლოკირებით, რომელიც ანგიოტენზინ I-ს სისხლძარღვთა შემავიწროებელ ანგიოტენზინ II-ად გარდაქმნის. შედეგი რამდენიმეა: ანგიოტენზინ II-ის კონცენტრაცია ეცემა ქსოვილებსა და პლაზმაში, მცირდება ალდოსტერონის გამოყოფა თირკმელზედა ჯირკვლებიდან, ქვეითდება პლაზმის რენინის აქტივობა.
მეორე, ნაკლებად აშკარა ეფექტი კალიკრეინ-კინინების სისტემით მიდის. ანგიოტენზინგარდამქმნელი ფერმენტი ჰგავს კინაზა II-ს, რომელიც ბრადიკინინს შლის, ამიტომ ლიზინოპრილი ზრდის სისხლძარღვთა გამაფართოებელი ბრადიკინინის კონცენტრაციას, ის კი აძლიერებს არაქიდონის მჟავას გარდაქმნას გამაფართოებელ პროსტაგლანდინებად PGI2 და PGE2. არსებობს მესამე მხარეც: ანგიოტენზინ II-ს არა მხოლოდ შემავიწროებელი, არამედ მიტოგენური თვისებებიც აქვს — ის აჩქარებს I და III ტიპის კოლაგენის სინთეზს, ანუ ფიბროზს, და ზრდის ენდოთელინის გამოყოფას. სისტემის დათრგუნვა ამიტომ ხელს უშლის გულის კუნთის ჰიპერტროფიასა და სისხლძარღვის კედლის ფიბროზს. პრაქტიკაში წნევა ქვეითდება წოლითაც და დგომითაც, რეფლექსური ტაქიკარდიის გარეშე, წინააღმდეგობა თირკმლის არტერიებში ეცემა გორგლოვან ფილტრაციაზე გავლენის გარეშე, ხოლო მკურნალობის მოკლე შეწყვეტა უკუგების ეფექტს არ იძლევა.
ჩვენებები
ჩვენება ოთხია და ისინი წნევიდან მის შედეგებამდე მიმავალ თანმიმდევრობად ეწყობა. პირველი — პირველადი და რენოვასკულური არტერიული ჰიპერტენზია, მონოთერაპიით ან წნევის დამწევ სხვა პრეპარატებთან ერთად. მეორე — გულის უკმარისობა, ცალკე ან შარდმდენებთან და ზოგჯერ ნარგიზას პრეპარატებთან ერთად. მესამე — ჰემოდინამიკურად სტაბილური პაციენტები მიოკარდიუმის ინფარქტის ადრეულ, 24 საათის ფარგლებში, ფაზაში, და მიზანი აქ პროფილაქტიკურია: არ დაუშვან მარცხენა პარკუჭის დისფუნქცია და გულის უკმარისობა.
მეოთხე ჩვენება გულზე კი არა, თირკმლებზე ლაპარაკობს: ჰიპერტენზიის, ტიპი 2 დიაბეტისა და საწყისი ნეფროპათიის მქონე პაციენტების მკურნალობა. ის ეყრდნობა ჯგუფის ნეფროპროტექციულ თვისებებს — თირკმლის უკმარისობის შენელებას პროტეინურიის შემცირების, ჯანმრთელ ნეფრონებში ჭარბი ფილტრაციის შეზღუდვისა და გორგლებში გამრავლების პროცესების დათრგუნვის ხარჯზე. ინფარქტის ადრეულ ფაზაში მყოფ პაციენტებში ლიზინოპრილი, გარდა ამისა, ამცირებს მარცხენა პარკუჭის ჰიპერტროფიას და ზრდის გადარჩენადობას, განსაკუთრებით ნიტრატებთან ერთად.
მიღების წესი და დოზირება
პირველადი ჰიპერტენზიისას შარდმდენების გარეშე მყოფ პაციენტს იწყებენ 10 მგ-ით, ჩვეულებრივი შემანარჩუნებელი დოზა კი 20-40 მგ-ია დღეში ერთხელ. წნევის მოსალოდნელი დაქვეითება ადამიანთა ნაწილში მხოლოდ 2-4 კვირის შემდეგ დგება, ხოლო მაქსიმალური შესწავლილი დოზა, 80 მგ დღეში, ეფექტურობას არ ამატებდა. თუ პაციენტი უკვე იღებს შარდმდენს, მას შეძლებისდაგვარად წყვეტენ დაწყებამდე 2-3 დღით ადრე, ხოლო თუ ეს შეუძლებელია — იწყებენ 5 მგ-ით მკაცრი კონტროლით. რენოვასკულური ჰიპერტენზიისას საწყისი დოზა კიდევ უფრო მცირეა, 2,5 ან 5 მგ. 6-16 წლის ბავშვებს აძლევენ 2,5 მგ დღეში 20-დან 50 კგ-მდე მასისას და 5 მგ 50 კგ და მეტისას; 6 წლამდე პრეპარატს არ ნიშნავენ.
გულის უკმარისობისას დილის საწყისი დოზა 2,5 მგ-ია, შემანარჩუნებელი ჩვეულებრივ 5-20 მგ; დოზას ზრდიდნენ არა უფრო ხშირად, ვიდრე 4 კვირაში ერთხელ, და არა უმეტეს 10 მგ-ისა თითო საფეხურზე. 130 მეკვ/ლ-ზე დაბალი ჰიპონატრიემიისას ან 30 მლ/წთ-ზე დაბალი კრეატინინის კლირენსისას იწყებენ 2,5 მგ-ით მეთვალყურეობის ქვეშ; წნევის ყველაზე დიდი დაქვეითება პირველი დოზიდან 6-8 საათზე მოდის. ინფარქტის ადრეულ ფაზაში სქემა საათებზეა გაწერილი: 5 მგ პირველ დღე-ღამეს, კიდევ 5 მგ 24 საათის შემდეგ, 10 მგ 48 საათის შემდეგ და შემდეგ 10 მგ დღეში ერთხელ ექვსი კვირის განმავლობაში, ანტიკოაგულანტებთან, ანტიაგრეგანტებთან და ბეტა-ბლოკატორებთან ერთად; 120 მმ ვწყ. სვ. და დაბალი სისტოლური წნევისას პირველი სამი დღე აძლევენ 2,5 მგ-ს. დიაბეტური ნეფროპათიისას იწყებენ 10 მგ-ით და საჭიროებისას 20 მგ-მდე მიჰყავთ. თირკმლის უკმარისობისას დოზას კრეატინინის კლირენსით ითვლიან, მაქსიმუმ 40 მგ დღეში, დიალიზზე მყოფ პაციენტებს კი დოზას პროცედურის შემდეგ აძლევენ.
უკუჩვენებები
ნუსხა მოკლეა და მისი თითქმის ყოველი პუნქტი ამავე ჯგუფის წამლებთან წინა გამოცდილებას ეხება. არ ნიშნავენ ლიზინოპრილის დიჰიდრატის, ანგიოტენზინგარდამქმნელი ფერმენტის სხვა ინჰიბიტორებისა და დამხმარე ნივთიერებების მიმართ მომატებული მგრძნობელობისას. ცალკეა გამოტანილი ანგიონევროზული შეშუპება, რომელიც ამ ფერმენტის ინჰიბიტორების მიღების შედეგი გახდა, აგრეთვე იდიოპათიური თუ მემკვიდრეობითი შეშუპება — ერთხელ მომხდარი, ის მთელ ჯგუფს კეტავს.
აკრძალვების მეორე ნაწილი ანატომიურია. პრეპარატი უკუნაჩვენებია მარცხენა პარკუჭიდან სისხლის გადინების ჰემოდინამიკურად მნიშვნელოვანი გაძნელებისას, თირკმლის არტერიების ორმხრივი შევიწროებისას და ცალმხრივისას, თუ თირკმელი ერთადერთია: იქ, სადაც სისხლის ნაკადი უკვე მექანიკურადაა შეზღუდული, სისხლძარღვთა შემავიწროებელი ტონუსის მოხსნა მდგომარეობას არ აუმჯობესებს. ნუსხას ხურავს ორსულობა.
განსაკუთრებული გაფრთხილებები და სიფრთხილის ზომები
განყოფილების მთავარი თემა წნევის ჭარბი დაქვეითებაა პირველი დოზის შემდეგ და ლიზინოპრილის ან შარდმდენის დოზის ყოველი მომატების შემდეგ. გაურთულებელი ჰიპერტენზიისას ეს იშვიათობაა, მაგრამ ალბათობა იზრდება 70 წლის შემდეგ, მძიმე ჰიპერტენზიისას, 140 მმოლ/ლ-ზე დაბალი ჰიპონატრიემიისას, ჰიპოვოლემიისას, მძიმე გულის უკმარისობისას, თირკმლის დაავადებებისა და თავის ტვინის არტერიების მნიშვნელოვანი შევიწროებისას. თუ წნევა დაეცა, პაციენტს აწვენენ ჰორიზონტალურად აწეული ფეხებით, ავსებენ სისხლის მოცულობას ფიზიოლოგიური ხსნარით, ბრადიკარდიისას კი შეჰყავთ ატროპინი; ასეთი ეპიზოდი პრეპარატის მოხსნას არ მოითხოვს.
| სიტუაცია | რას აკეთებს ექიმი |
| მკურნალობის დაწყება რისკის ჯგუფის პაციენტთან | იწყებენ საავადმყოფოში დღეში 2,5 მგ-ით და აკვირდებიან პირველი დოზიდან სულ მცირე 8 საათი |
| თირკმლის არტერიის შევიწროება ან რენოვასკულური ჰიპერტენზია | იწყებენ სტაციონარში 2,5 მგ-ით, ხსნიან შარდმდენებს, პირველ კვირებში აკონტროლებენ თირკმლის ფუნქციას |
| ინფარქტის ადრეული ფაზა, სისტოლური წნევა 100 მმ ვწყ. სვ.-ზე დაბალი | დოზას ამცირებენ 5 მგ-მდე, საჭიროებისას 2,5 მგ-მდე; თუ 90-ზე დაბალია საათზე მეტხანს — პრეპარატს ხსნიან |
| პროტეინურია დღეში 1 გ-ზე მეტი | მკურნალობას აგრძელებენ მხოლოდ სარგებლისა და თირკმლისთვის რისკის აწონვის შემდეგ, რეგულარული კონტროლით |
| ენის, ხახის ან ხორხის შეშუპება | კანქვეშ 0,3-0,5 მლ 0,1% ადრენალინი ან ნელა ვენაში 0,1 მგ ეკგ-ს კონტროლით, შემდეგ კორტიკოსტეროიდები და ანტიჰისტამინურები; დაკვირვება 12-24 საათი |
| ჰემოდიალიზი მაღალგამტარ მემბრანებზე, დაბალი სიმკვრივის ლიპოპროტეინების აფერეზი, კრაზანისა და ფუტკრის შხამით დესენსიბილიზაცია | ცვლიან მემბრანის ტიპს ან წინასწარ ანაცვლებენ პრეპარატს წნევის სხვა საშუალებით |
დანარჩენი გაფრთხილებები უფრო მოკლეა, მაგრამ ბევრია. იშვიათად შესაძლებელია ნეიტროპენია და აგრანულოციტოზი ცხელებით, ყელის ტკივილითა და ლიმფური კვანძების გადიდებით — თირკმლის დაავადებებისას, შემაერთებელი ქსოვილის სისტემური დაავადებებისას და ალოპურინოლის ან კორტიკოსტეროიდების მიღებისას ლეიკოციტებს რეგულარულად აკონტროლებენ. სიყვითლისას ან ღვიძლის ფერმენტების ზრდისას პრეპარატს ხსნიან, ზოგადი ანესთეზიის წინ კი სისხლის მოცულობას წინასწარ ზრდიან. კალიუმი შეიძლება მოიმატოს, ამიტომ კალიუმშემნახველი შარდმდენები და კალიუმის პრეპარატები თირკმლისა და გულის უკმარისობისას არ არის რეკომენდებული. პირველადი ჰიპერალდოსტერონიზმისას პრეპარატი მცირე ეფექტურობის გამო არ არის რეკომენდებული, თირკმლის გადანერგვის შემდეგ და დიალიზზე კი იწყებენ 2,5 მგ-ით და ადევნებენ თვალს სისხლის ანალიზს: 1-6 თვის შემდეგ შეიძლება განვითარდეს ანემია.
ურთიერთქმედება სხვა პრეპარატებთან
ურთიერთქმედებების ნაწილი აძლიერებს ძირითად ეფექტს და ამიტომ ჰიპოტონიით არის საშიში. წნევის დამწევი სხვა საშუალებები, უპირველესად შარდმდენები, აგრეთვე საძილე, ნარკოტიკული ტკივილგამაყუჩებელი და სანარკოზო საშუალებები, ამიფოსტინი და ბაკლოფენი აძლიერებს ლიზინოპრილის მოქმედებას; ფერმენტის ინჰიბიტორები კი, თავის მხრივ, აძლიერებს ალკოჰოლის მოქმედებას, ალკოჰოლი — მათსას. საპირისპირო მიმართულებით მუშაობს არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო საშუალებები, ასპირინი და ინდომეტაცინი: ისინი ასუსტებს ეფექტს და შეიძლება გააუარესოს თირკმლის ფუნქცია. მას ასუსტებს სიმპათომიმეტიკებიც — სალბუტამოლი, ფენოტეროლი — და სუფრის მარილი; ანტაციდები ამცირებს ბიოშეღწევადობას.
მეორე ნაწილი ლაბორატორიულ ცვლილებებს ეხება. კალიუმის პრეპარატებთან, კალიუმშემნახველ შარდმდენებთან — სპირონოლაქტონთან, ამილორიდთან, ტრიამტერენთან — და კალიუმის მომმატებელ სხვა საშუალებებთან, მაგალითად ჰეპარინთან, ერთდროულმა მიღებამ შეიძლება ჰიპერკალიემიამდე მიგვიყვანოს, განსაკუთრებით თირკმლის უკმარისობისას. ფერმენტის ინჰიბიტორებს შეუძლიათ გააძლიერონ სულფონილშარდოვანას წარმოებულების, ბიგუანიდებისა და ინსულინის შაქრის დამწევი მოქმედება. ლითიუმის კონცენტრაცია შრატში შეიძლება გაიზარდოს. და ცალკე რისკის ჯგუფი სისხლის მხრივ: ალოპურინოლის, პროკაინამიდის, სიმსივნის საწინააღმდეგო საშუალებების ან სისტემური კორტიკოსტეროიდების ერთდროული მიღება ზრდის ლეიკოპენიის ალბათობას.
ორსულობა და ძუძუთი კვება
აქ ინსტრუქცია უკიდურესად ლაკონიურია: პრეპარატს არ იყენებენ ორსულობისას და ძუძუთი კვების პერიოდში. ორსულობა ამასთან უკუჩვენებებშიცაა გატანილი — ეს არა გაფრთხილებაა, რომელსაც ექიმი წონის, არამედ პირდაპირი აკრძალვა. ამ განყოფილებაში არც კვლევების მონაცემებია და არც მექანიზმის აღწერა.
პრაქტიკული დასკვნა მარტივია. ქალმა, რომელიც ორსულობას გეგმავს, პრეპარატის შეცვლის საკითხი ექიმთან წინასწარ უნდა განიხილოს. თუ ორსულობა მკურნალობის დროს დადგა, ამის შესახებ ექიმს მაშინვე ატყობინებენ: რით შეცვალოს ლიზინოპრილი და რამდენად სწრაფად, წყვეტს ის. რეცეპტის გამოწერამდე კითხვარში ორსულობასა და ძუძუთი კვებას აუცილებლად უთითებენ.
გვერდითი მოვლენები
განყოფილება იხსნება მტკიცებით, რომელიც უჩვეულოა დოზების ასეთი ფართო დიაპაზონის მქონე წამლისთვის: არასასურველი რეაქციების სიხშირე და გამოხატულება დოზაზე არ არის დამოკიდებული. ყველაზე ხშირად საუბარია წნევის დაქვეითებაზე ან ორთოსტატულ ჰიპოტონიაზე, ჩვეულებრივ პირველი დოზის შემდეგ და ლიზინოპრილის თუ შარდმდენის დოზის ყოველი მომატების შემდეგ. ცალკეულ შემთხვევებში აღწერილია ტაქიკარდია, რიტმის დარღვევები, გულმკერდის ტკივილი, სტენოკარდიის შეტევა, ინფარქტი და ინსულტი. ინფარქტის ადრეულ ფაზაში მყოფ პაციენტებთან სპორადულად, ჩვეულებრივ პირველ დღე-ღამეს, აკვირდებოდნენ II და III ხარისხის ატრიოვენტრიკულურ ბლოკადას, მძიმე ჰიპოტონიას და თირკმლის ფუნქციის დარღვევას, იშვიათად — კარდიოგენულ შოკს.
მკურნალობის ყველაზე ცნობილი შედეგი მშრალი, გაუვალი ხველაა, რომელიც ღამით ძლიერდება; უფრო ხშირად ის ქალებთან, არამწეველებთან და წოლისას გვხვდება და მოხსნის შემდეგ გადის. უფრო იშვიათად გვხვდება ყელის ტკივილი, ხმის ჩახლეჩა, ბრონქიტი, კიდევ უფრო იშვიათად ქოშინი, სინუსიტი, რინიტი, ბრონქოსპაზმი და ინფილტრატები ფილტვებში. თირკმლების მხრივ, რენინ-ანგიოტენზინ-ალდოსტერონის სისტემის დათრგუნვის შედეგად, შეიძლება გაჩნდეს ან გაძლიერდეს მათი ფუნქციის დარღვევა; მძიმე შეგუბებითი უკმარისობისას აღწერილია ოლიგურია, შარდოვანას ზრდა და მწვავე თირკმლის უკმარისობის ცალკეული შემთხვევები. საჭმლის მონელების მხრივ სპორადულად ჩნდება გულისრევა, მუცლის ზედა ნაწილის ტკივილი და დისპეფსია, უფრო იშვიათად ღებინება, დიარეა, ყაბზობა; აღწერილია ქოლესტაზური სიყვითლისა და ელვისებრი ჰეპატიტის ცალკეული შემთხვევები. კანის რეაქციებია გამონაყარი, უფრო იშვიათად ჭინჭრის ციება, ქავილი, ტუჩებისა და სახის ანგიონევროზული შეშუპება; მძიმეთაგან შეტყობინებულია პემფიგუსი, მრავალფორმიანი ერითემა და სტივენს-ჯონსონისა და ლაიელის სინდრომები. ნერვული სისტემის მხრივ შესაძლებელია თავის ტკივილი და დაღლილობა, უფრო იშვიათად თავბრუსხვევა, დეპრესია, ძილის დარღვევა, იმპოტენცია, პარესთეზიები, კუნთების კრუნჩხვები და ლითონის გემო პირში.
დოზის გადაჭარბება
გადაჭარბებული დოზის სურათი პირდაპირ აგრძელებს პრეპარატის ძირითად მოქმედებას და მისი ხარისხზეა დამოკიდებული. შესაძლებელია მძიმე ჰიპოტონია შოკამდე, ბრადიკარდია, ელექტროლიტების დარღვევა და თირკმლის უკმარისობა. სპეციფიკურ ანტიდოტს ინსტრუქცია არ ასახელებს: მკურნალობა სიმპტომურია, საჭიროებისას განიხილავენ კატექოლამინებისა და ანგიოტენზინ II-ის შეყვანას — ნივთიერებებისა, რომლებიც საპირისპირო მიმართულებით მოქმედებს.
დახმარების მეორე გზა ლიზინოპრილის სისხლიდან გამოყვანაა და ამ მოლეკულისთვის ის ხელმისაწვდომია: პრეპარატი დიალიზით გამოიყოფა. ოღონდ იმ დათქმით, რომელიც გაფრთხილებებშიც მეორდება: არ შეიძლება მაღალგამტარი პოლიაკრილონიტრილის მემბრანების გამოყენება. მათზე ჩატარებულ დიალიზს თავისთავად შეუძლია გამოიწვიოს ფსევდოანაფილაქსიური რეაქცია — სახის შეშუპება, გაწითლება, წნევის დაცემა და ქოშინი პროცედურის დაწყებიდან რამდენიმე წუთში.
როგორ მივიღოთ Lisinoratio 20-ის რეცეპტი ონლაინ
ლიზინოპრილს თითქმის არასოდეს ნიშნავენ „უბრალოდ წნევისთვის": მას ოთხი სხვადასხვა ჩვენება აქვს და იმაზე, თუ რომელია თქვენი, დამოკიდებულია საწყისი დოზაც და მისი მომატების სისწრაფეც. საიტზე e-zdrowie.com თქვენ ავსებთ სამედიცინო კითხვარს, ექიმი აანალიზებს პასუხებს და, თუ პრეპარატი შესაფერისია, გამოწერს ელექტრონულ რეცეპტს: კოდი შეტყობინებით მოდის და მისით პოლონეთის ნებისმიერი აფთიაქი გასცემს ტაბლეტებს.
კითხვარში მიუთითეთ, ზუსტად რას მკურნალობთ: ჰიპერტენზიას, გულის უკმარისობას, ინფარქტის შემდგომ მდგომარეობას თუ დიაბეტურ ნეფროპათიას, და დაასახელეთ წნევის ჩვეული მაჩვენებლები და დოზა, რომელსაც ახლა იღებთ. აუცილებლად აცნობეთ თირკმლის დაავადებების, თირკმლის არტერიების შევიწროების, დიალიზის თუ თირკმლის გადანერგვის, დიაბეტისა და იმის შესახებ, იღებთ თუ არა შარდმდენებს. ცალკე ჩამოთვალეთ წამლები — კალიუმის პრეპარატები და კალიუმშემნახველი შარდმდენები, არასტეროიდული ტკივილგამაყუჩებლები, ლითიუმი, ინსულინი, ალოპურინოლი, კორტიკოსტეროიდები. და აუცილებლად დაწერეთ, თუ ამ ფერმენტის ინჰიბიტორის შემდეგ ოდესმე გქონდათ სახის, ტუჩების ან ენის შეშუპება ან ჩნდებოდა მშრალი ხველა: პირველი მთელ ჯგუფს კეტავს, მეორე კი ხშირად ხდება შეცვლის მიზეზი.
