Euthyrox® N 50: შემადგენლობა და გამოშვების ფორმა
Euthyrox® N 50-ის ერთი ტაბლეტი შეიცავს 50 მკგ ლევოთიროქსინ ნატრიუმს. პრეპარატის მთელი ხაზი მოიცავს 25, 50, 75, 88, 100, 112, 125, 137, 150, 175 და 200 მკგ ტაბლეტებს.
დოზირებების ფართო არჩევანი ერთი მიზნისთვის არსებობს: თითოეულ პაციენტს ისე შეურჩიონ ინდივიდუალური დღიური დოზა, რომ იგი დღეში ერთ ტაბლეტში ჩაეტიოს. 50 მკგ დოზირება შეეფერება როგორც მოზრდილებში ჩანაცვლებითი თერაპიის დაწყებას, ისე დოზის თანდათანობითი მომატებისას საფეხურს. ტაბლეტები შეიცავს ლაქტოზას — ეს მნიშვნელოვანია იმ ადამიანებისთვის, რომლებსაც გალაქტოზის იშვიათი მემკვიდრეობითი აუტანლობა, ლაპის ტიპის ლაქტაზას დეფიციტი ან გლუკოზისა და გალაქტოზის მალაბსორბციის სინდრომი აქვთ.
როგორ მოქმედებს Euthyrox® N 50
პრეპარატის შემადგენლობაში ლევოთიროქსინი სინთეზურია, მაგრამ მოქმედებით იგი სრულად იმეორებს ფარისებრი ჯირკვლის ბუნებრივ ძირითად ჰორმონს. პერიფერიულ ორგანოებში იგი გარდაიქმნება ტრიიოდთირონინად (T3) და, საკუთარი ჰორმონის მსგავსად, სპეციფიკურად მოქმედებს T3-რეცეპტორებზე.
ეგზოგენური ლევოთიროქსინის ენდოგენურისგან გარჩევა ორგანიზმს არ შეუძლია. აქედან გამომდინარეობს მკურნალობის მთავარი პრინციპიც: მიზანი ჯირკვლის „სტიმულირება“ კი არ არის, არამედ ჰორმონის ფიზიოლოგიური დონის აღდგენა, და სწორედ ამიტომ დოზა ანალიზებით მოწმდება და არა თვითშეგრძნებით.
გამოყენების ჩვენებები
პრეპარატს 50 მკგ დოზირებით იყენებენ არატოქსიკური ჩიყვის სამკურნალოდ, ქირურგიული მოცილების შემდეგ მისი რეციდივის პროფილაქტიკისთვის — იმის გათვალისწინებით, თუ ფარისებრი ჯირკვლის ფუნქციის რომელი ნაწილი შენარჩუნდა ოპერაციის შემდეგ, ჰიპოთირეოზისას ჩანაცვლებით თერაპიად და ფარისებრი ჯირკვლის კიბოს დროს სუპრესიულ თერაპიად.
მცირე დოზირებებს, 50 მკგ-ის ჩათვლით, აგრეთვე იყენებენ თირეოსტატიკებთან ერთად თირეოტოქსიკოზის მკურნალობისას: ევთირეოზის მიღწევის შემდეგ ლევოთიროქსინის დამატება ანტითირეოიდული თერაპიის გაგრძელების საშუალებას იძლევა. გარდა ამისა, ცალკეული დოზირებები გამოიყენება ფარისებრი ჯირკვლის ფუნქციის დათრგუნვის დიაგნოსტიკურ ტესტებში.
გამოყენების წესი და დოზირება
დღიურ დოზას მთლიანად ერთ მიღებად იღებენ: დილით, უზმოზე, საუზმემდე ნახევარი საათით ადრე, მცირე რაოდენობის სითხით — ნახევარი ჭიქა წყალი საკმარისია. ჩვილებს მთელ დღიურ დოზას ერთხელ აძლევენ, პირველ კვებამდე არანაკლებ 30 წუთით ადრე: ტაბლეტს მიღების უშუალოდ წინ ხსნიან მცირე რაოდენობის წყალში და მიღებულ სუსპენზიას აძლევენ, კიდევ მცირე რაოდენობის სითხით შეყოლებით.
დოზას ლაბორატორიული მაჩვენებლებითა და კლინიკური სურათით განსაზღვრავენ და არა სტანდარტული სქემით. ორიენტირად შრატში თირეოტროპული ჰორმონის საწყისი დონე გამოდგება: ბევრ პაციენტს T4-ისა და თავისუფალი T4-ის კონცენტრაციები მომატებული აქვს, ამიტომ მათით მსჯელობა უფრო რთულია. იწყებენ მცირე დოზებით და ზრდიან მათ ყოველ 2–4 კვირაში სრულ ჩანაცვლებითამდე. ლევოთიროქსინ ნატრიუმის ჩვეულებრივი დღიური დოზები ასეთია: არატოქსიკური ჩიყვისას და ოპერაციის შემდეგ მისი რეციდივის პროფილაქტიკისთვის — 75–200 მკგ; მოზრდილებში ჰიპოთირეოზისას საწყისი დოზა 25–50 მკგ, შემანარჩუნებელი 100–200 მკგ; ფარისებრი ჯირკვლის კიბოს დროს სუპრესიული თერაპიისთვის — 150–300 მკგ; თირეოსტატიკებთან ერთად თირეოტოქსიკოზისას — 50–100 მკგ.
ვის სჭირდება განსაკუთრებით ნელა დაწყება
ხანდაზმულ პაციენტებს, გულის იშემიური დაავადების მქონე ადამიანებსა და მათ, ვისაც ჰიპოთირეოზი მძიმე აქვს ან დიდი ხანია არსებობს, მკურნალობას ძალიან მცირე დოზით იწყებენ — მაგალითად, დღე-ღამეში 12,5 მკგ-ით — და მასაც 12,5 მკგ-ით ზრდიან, მაგრამ დიდი ინტერვალებით, ვთქვათ ორ კვირაში ერთხელ, ჰორმონების ხშირი კონტროლით. ასეთ შემთხვევებში ზოგჯერ უწევთ ოპტიმალურზე ნაკლებ დოზაზე შეჩერება, რომლის დროსაც თირეოტროპული ჰორმონი სრულად ნორმაში არ ბრუნდება. სხეულის მცირე მასისა და დიდი კვანძოვანი ჩიყვის მქონე პაციენტებს, როგორც პრაქტიკა აჩვენებს, ნაკლები დოზები ჰყოფნით. თანდაყოლილი ჰიპოთირეოზის მქონე ახალშობილებსა და ჩვილებში, პირიქით, დეფიციტი სწრაფად უნდა შეივსოს: პირველ 3 თვეს აძლევენ 10–15 მკგ-ს სხეულის მასის კილოგრამზე დღე-ღამეში, შემდეგ კი დოზას ინდივიდუალურად არჩევენ კლინიკის, ჰორმონების დონისა და თირეოტროპული ჰორმონის მიხედვით.
უკუჩვენებები
Euthyrox® N 50-ს არ იყენებენ შემდეგ შემთხვევებში:
- მომატებული მგრძნობელობა ლევოთიროქსინის ან პრეპარატის ნებისმიერი დამხმარე ნივთიერების მიმართ;
- თირკმელზედა ჯირკვლის ქერქის უმკურნალო უკმარისობა;
- ჰიპოფიზის უმკურნალო უკმარისობა;
- უმკურნალო თირეოტოქსიკოზი;
- ახალი მიოკარდიუმის ინფარქტი — ამ პერიოდში მკურნალობას არ იწყებენ;
- მიოკარდიტი;
- გულის ყველა შრის მწვავე ანთება, ანუ პანკარდიტი.
განსაკუთრებული მითითებები და სიფრთხილის ზომები
ფარისებრი ჯირკვლის ჰორმონებით თერაპიის დაწყებამდე ექიმმა უნდა გამორიცხოს ან მკურნალობა დაუწყოს კორონარულ უკმარისობას, სტენოკარდიას, სისხლძარღვების ათეროსკლეროზს, არტერიულ ჰიპერტენზიას, ჰიპოფიზისა და თირკმელზედა ჯირკვლის ქერქის უკმარისობას, ასევე ფარისებრი ჯირკვლის ავტონომიურ ფუნქციას; უკანასკნელზე ეჭვის შემთხვევაში ატარებენ ტესტს თიროლიბერინით ან სუპრესიულ სცინტიგრაფიას. თუ ჰიპოთირეოზი მეორეულია, ჯერ მის მიზეზს ადგენენ და საჭიროებისამებრ იწყებენ კომპენსირებული თირკმელზედა ჯირკვლის უკმარისობის ჩანაცვლებით მკურნალობას. კორონარული ან გულის უკმარისობისა და ტაქიარითმიების მქონე პაციენტებში მსუბუქი წამლისმიერი ჰიპერთირეოზის დაშვებაც კი არ შეიძლება, ამიტომ მათ ჰორმონების დონეს ხშირად უმოწმებენ.
- ფსიქოზური აშლილობების რისკისას იწყებენ მცირე დოზებით, ზრდიან მათ თანდათან და ყურადღებით აკვირდებიან მდგომარეობას; ფსიქოზური სიმპტომების გაჩენისას დოზას გადასინჯავენ;
- პოსტმენოპაუზაში მყოფ ქალებს ჰიპოთირეოზითა და ოსტეოპოროზის მაღალი რისკით არ უშვებენ ფიზიოლოგიურზე მაღალ ლევოთიროქსინის დონეებს და საგულდაგულოდ ადევნებენ თვალს ფარისებრი ჯირკვლის ფუნქციის მაჩვენებლებს;
- თირეოტოქსიკოზისას ლევოთიროქსინს იყენებენ მხოლოდ თირეოსტატიკებთან შეხამებით;
- სხვა მწარმოებლის პრეპარატზე გადასვლა დოზის კორექციას მოითხოვს კლინიკური პასუხითა და ანალიზებით;
- ორლისტატმა შესაძლოა გამოიწვიოს ჰიპოთირეოზი ან გააუარესოს მისი კონტროლი: ორლისტატის მიღების დაწყებამდე ექიმის კონსულტაციაა საჭირო, პრეპარატებს დღის სხვადასხვა დროს იღებენ, ლევოთიროქსინის დოზას ზოგჯერ ცვლიან, ხოლო ჰორმონებს აკონტროლებენ;
- შაქრიანი დიაბეტის მქონე პაციენტებსა და მათ, ვინც ანტიკოაგულანტებს იღებს, დამატებითი კონტროლი სჭირდებათ;
- ლაქტოზის გამო პრეპარატი არ შეეფერება გალაქტოზის მემკვიდრეობით აუტანლობას, ლაპის ტიპის ლაქტაზას დეფიციტსა და გლუკოზისა და გალაქტოზის მალაბსორბციის სინდრომს.
ავტომობილის მართვისა და მექანიზმებთან მუშაობის უნარზე გავლენის კვლევები არ ჩატარებულა, მაგრამ რადგან ლევოთიროქსინი ფარისებრი ჯირკვლის საკუთარი ჰორმონის იდენტურია, დანიშნული დოზებით მიღებისას ასეთი გავლენა მოსალოდნელი არ არის.
წამლისმიერი ურთიერთქმედებები
ურთიერთქმედებების ნაწილი პრეპარატის შეწოვას უკავშირდება. ქოლესტირამინი და კოლესტიპოლი მას თრგუნავს: ლევოთიროქსინს მათზე 4–5 საათით ადრე იღებენ. ალუმინის შემცველ საშუალებებს — ანტაციდებსა და სუკრალფატს, ასევე რკინის პრეპარატებსა და კალციუმის კარბონატს — ლევოთიროქსინიდან არაუადრეს 2 საათისა იღებენ. სოიის შემცველი პროდუქტები ამცირებს ჰორმონის შეწოვას ნაწლავში, ამიტომ მათი მოხმარების დაწყებისას ან შეწყვეტისას დოზის შეცვლა ზოგჯერ საჭირო ხდება. სეველამერიც ამცირებს შეწოვას და ერთობლივი მიღების დასაწყისსა და ბოლოს ფარისებრი ჯირკვლის ფუნქციის კონტროლს მოითხოვს.
ურთიერთქმედებების მეორე ჯგუფი ჰორმონის ცვლასა და შეკავშირებას ეხება. სალიცილატები, დიკუმაროლი, ფუროსემიდი 250 მგ დოზით და კლოფიბრატი ლევოთიროქსინს პლაზმის ცილებთან კავშირიდან განდევნის და თავისუფალი T4-ის დონეს ზრდის; ფენიტოინი იმავეს აკეთებს და მის ღვიძლისმიერ მეტაბოლიზმსაც აჩქარებს. ბარბიტურატები და კარბამაზეპინი, როგორც ფერმენტების ინდუქტორები, ზრდის ჰორმონის ღვიძლისმიერ კლირენსს, ხოლო ტიროზინკინაზას ინჰიბიტორები (იმატინიბი, სუნიტინიბი), სერტრალინი და ქლოროქინის პროგუანილთან შეხამება ამცირებს ლევოთიროქსინის ეფექტურობას და ზრდის თირეოტროპულ ჰორმონს. პროტეაზას ინჰიბიტორები — რიტონავირი, ინდინავირი, ლოპინავირი — თირეოიდული მაჩვენებლების მკაცრ კონტროლს მოითხოვს. პროპილთიოურაცილი, გლუკოკორტიკოიდები, ბეტა-ადრენობლოკატორები, ამიოდარონი და იოდის შემცველი რენტგენოკონტრასტული საშუალებები თრგუნავს T4-ის გარდაქმნას T3-ად პერიფერიაზე; ამიოდარონს იოდის მაღალი შემცველობის გამო შეუძლია ჰიპერთირეოზიც გამოიწვიოს და ჰიპოთირეოზიც, რაც განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია კვანძოვანი ჩიყვისას შესაძლო ამოუცნობი ავტონომიით. თავად ლევოთიროქსინი ასუსტებს შაქრის დამწევი პრეპარატების მოქმედებას და აძლიერებს ანტიკოაგულანტების მოქმედებას, ცილებთან კავშირიდან მათი განდევნით, ამიტომ მკურნალობის დასაწყისში აკონტროლებენ გლუკოზასაც და შედედების მაჩვენებლებსაც. ესტროგენის შემცველი კონტრაცეპტივების ან ჩანაცვლებითი ჰორმონული თერაპიის მიმღებ ქალებში ლევოთიროქსინის მოთხოვნილება შესაძლოა გაიზარდოს.
ორსულობა და ძუძუთი კვება
ჩანაცვლებით თერაპიას არც ორსულობისას წყვეტენ და არც ძუძუთი კვების დროს — პირიქით, ორსულობის დროს პრეპარატის მოთხოვნილება შესაძლოა გაიზარდოს. რეკომენდებული დოზების გამოყენებისას ტერატოგენული მოქმედების ან ნაყოფზე ტოქსიკური გავლენის მონაცემები არ არსებობს. ამასთან, ორსულობის დროს გადამეტებულად მაღალმა დოზებმა შესაძლოა უარყოფითად იმოქმედოს ნაყოფის განვითარებასა და დაბადების შემდეგ ბავშვის განვითარებაზე, ამიტომ ამ პერიოდში ანალიზების კონტროლი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია.
ლევოთიროქსინი დედის რძეში აღწევს, მაგრამ თერაპიული დოზებისას მისი რაოდენობა ძალიან მცირეა იმისთვის, რომ ბავშვში ჰიპერთირეოზი გამოიწვიოს ან თირეოტროპული ჰორმონის სეკრეცია დათრგუნოს. ლევოთიროქსინის თირეოსტატიკებთან კომბინაცია ორსულობისას არ გამოიყენება: იგი ანტითირეოიდული პრეპარატის დიდ დოზებს მოითხოვდა, ეს უკანასკნელი კი პლაცენტაში აქტიური რაოდენობით აღწევს და ნაყოფში ჰიპოთირეოზის გამოწვევა შეუძლია — ამიტომ ორსულებში თირეოტოქსიკოზს მხოლოდ თირეოსტატიკებით მკურნალობენ. ფარისებრი ჯირკვლის ფუნქციის დათრგუნვის დიაგნოსტიკურ ტესტებს ორსულობისას არ ატარებენ, ვინაიდან რადიოაქტიური ნივთიერებების შეყვანა უკუნაჩვენებია.
გვერდითი მოვლენები
თუ პრეპარატი დანიშნულებისამებრ გამოიყენება, ხოლო კლინიკური და ლაბორატორიული მაჩვენებლები კონტროლდება, არასასურველი რეაქციები არ უნდა იყოს. ისინი ჩნდება ინდივიდუალური ამტანობის ზღვრის გადაჭარბებისას ან დოზის გადაჭარბებისას — განსაკუთრებით თუ მკურნალობის დასაწყისში დოზას ძალიან სწრაფად ზრდიდნენ — და ჰიპერთირეოზის სურათს წარმოადგენს.
- გულის რიტმის დარღვევები, წინაგულების ციმციმისა და ექსტრასისტოლიის ჩათვლით;
- ტაქიკარდია, გულისცემა, სტენოკარდიული ტკივილები;
- თავის ტკივილი, კანკალი, მოძრაობითი მოუსვენრობა, უძილობა;
- კუნთოვანი სისუსტე და კუნთების კრუნჩხვები;
- მოზღვავებები, ცხელება, მომატებული ოფლიანობა, სხეულის მასის დაკლება;
- ღებინება, დიარეა, მენსტრუალური ციკლის დარღვევები;
- კეთილთვისებიანი ინტრაკრანიული ჰიპერტენზია;
- მომატებული მგრძნობელობისას — ალერგიული რეაქციები, უპირველესად კანისა და სასუნთქი, აღწერილია ანგიონევროზული შეშუპება.
ასეთი სიმპტომების გაჩენისას დღიურ დოზას ამცირებენ ან რამდენიმე დღით აუქმებენ პრეპარატს, ხოლო მას შემდეგ, რაც სიმპტომები გაივლის, მკურნალობას ფრთხილად განაახლებენ — უკვე ნაკლები დოზით ან მისი უფრო ნელი მომატებით.
დოზის გადაჭარბება
დოზის გადაჭარბებისას ვითარდება ჰიპერთირეოზი, ხოლო ფსიქოზური აშლილობების რისკის მქონე პაციენტებში შესაძლებელია მწვავე ფსიქოზი. ყველაზე საიმედოდ გადაჭარბებას ადასტურებს T3-ის მომატებული კონცენტრაცია — ეს მაჩვენებელი უფრო ინფორმატიულია, ვიდრე T4 ან თავისუფალი T4. კლინიკურად გადაჭარბება ნივთიერებათა ცვლის მკვეთრ აჩქარებას ჰგავს.
მკურნალობას წყვეტენ და ლაბორატორიულ კვლევებს ატარებენ; დახმარების მოცულობა გადაჭარბების ხარისხზეა დამოკიდებული. β-სიმპათომიმეტიკური მოქმედების გამოვლინებებს — ტაქიკარდიას, მოუსვენრობას, აღგზნებას, ჰიპერკინეზებს — ბეტა-ადრენობლოკატორებით ხსნიან, ხოლო მასიური გადაჭარბებისას შესაძლოა პლაზმაფერეზი დასჭირდეს. მგრძნობიარე პაციენტებში ინდივიდუალური ამტანობის ზღვრის გადაჭარბებისას აღწერილია კრუნჩხვების ცალკეული შემთხვევები; ლევოთიროქსინის მრავალწლიანი ბოროტად გამოყენებისას დარეგისტრირებულია უეცარი გულისმიერი სიკვდილის რამდენიმე შემთხვევა.
როგორ მივიღოთ რეცეპტი Euthyrox® N 50-ზე ონლაინ
ლევოთიროქსინი რეცეპტით გაიცემა: დოზა დამოკიდებულია დიაგნოზზე, ასაკზე, გულის მდგომარეობასა და ანალიზების შედეგებზე, ხოლო მისი დამოუკიდებლად შეცვლა ადვილად მიდის დოზის გადაჭარბებამდე ან ბოლომდე უმკურნალო ჰიპოთირეოზამდე.
ონლაინ კონსულტაციაზე ექიმი შეაფასებს თირეოტროპული ჰორმონისა და სხვა ჰორმონების მაჩვენებლებს, თანმხლებ დაავადებებსა და მიღებულ წამლებს, აგიხსნით უზმოზე მიღების წესებს, ხოლო უკუჩვენებების არარსებობისას გამოწერს ელექტრონულ რეცეპტს — მისი კოდით პრეპარატის აფთიაქში მიღებაა შესაძლებელი.
