Doreta - (IR): შემადგენლობა და გამოშვების ფორმა
Doreta - (IR) კომბინირებული ტკივილგამაყუჩებელია გარსით დაფარულ ტაბლეტებში. ერთი ტაბლეტი შეიცავს 37,5 მგ ტრამადოლის ჰიდროქლორიდს, რაც შეესაბამება 32,94 მგ ტრამადოლს, და 325 მგ პარაცეტამოლს.
ტაბლეტს ყლაპავენ მთლიანად, სითხით; მისი გატეხვა და ღეჭვა არ შეიძლება. ნატრიუმი ერთ დოზაში 1 მმოლზე (23 მგ) ნაკლებია, ამიტომ პრეპარატი პრაქტიკულად ნატრიუმის არშემცველად ითვლება.
როგორ მოქმედებს Doreta - (IR)
ტრამადოლი ცენტრალური მოქმედების ოპიოიდური ანალგეტიკია, ოპიოიდური რეცეპტორების µ, δ და κ სუფთა არასელექციური აგონისტი, µ-რეცეპტორებისადმი ყველაზე დიდი მსგავსებით. ტკივილგაყუჩებაში დამატებით წვლილს შეაქვს ნორადრენალინის უკუშთანთქმის დათრგუნვასა და სეროტონინის გამოთავისუფლების გაძლიერებას. ითვლება, რომ სიძლიერით ტრამადოლი მორფინის სიძლიერის ერთ მეათედსა და ერთ მეექვსედს შორისაა; მას აქვს ხველის საწინააღმდეგო მოქმედებაც.
მორფინისგან განსხვავებით, ტრამადოლი ტკივილგამაყუჩებელი დოზების ფართო დიაპაზონში არ თრგუნავს სუნთქვას და არ ცვლის ნაწლავის პერისტალტიკას, ხოლო მისი გავლენა გულ-სისხლძარღვთა სისტემაზე ჩვეულებრივ უმნიშვნელოა. პარაცეტამოლის ტკივილგამაყუჩებელი მოქმედების ზუსტი მექანიზმი უცნობია და შეიძლება მოიცავდეს ცენტრალურ და პერიფერიულ ეფექტებს. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის კლასიფიკაციით ასეთი შეხამება ტკივილგაყუჩების კიბის მეორე საფეხურს მიეკუთვნება და ექიმის მიერ ინიშნება.
გამოყენების ჩვენებები
პრეპარატს იყენებენ ზომიერი და ძლიერი ინტენსივობის ტკივილის სიმპტომური მკურნალობისთვის.
დანიშვნა შემოიფარგლება იმ პაციენტებით, რომელთაც ასეთი ტკივილის შესამსუბუქებლად სწორედ ტრამადოლისა და პარაცეტამოლის კომბინაცია სჭირდებათ. თუ ტკივილი ერთი არაოპიოიდური ანალგეტიკით იხსნება, კომბინირებული პრეპარატი საჭირო არ არის.
გამოყენების წესი და დოზირება
დოზას არჩევენ ტკივილის ინტენსივობისა და ინდივიდუალური ტკივილის მგრძნობელობის მიხედვით, ყველაზე დაბალი ეფექტური დოზის გამოყენებით. ზრდასრულებსა და 12 წლიდან მოზარდებს რეკომენდებული საწყისი დოზა 2 ტაბლეტია; საჭიროების შემთხვევაში იღებენ დამატებით დოზებს, მაგრამ არაუმეტეს 8 ტაბლეტისა დღეში, რაც შეესაბამება 300 მგ ტრამადოლის ჰიდროქლორიდსა და 2600 მგ პარაცეტამოლს. მიღებებს შორის ინტერვალი — არანაკლებ 6 საათი. 12 წლამდე ბავშვებს პრეპარატი რეკომენდებული არ არის: მათში ეფექტურობა და უსაფრთხოება დადგენილი არ არის. პრეპარატის მიღება იმაზე დიდხანს, ვიდრე ეს აბსოლუტურად საჭიროა, არ შეიძლება.
| პაციენტთა ჯგუფი | დოზირების თავისებურებები |
|---|---|
| 75 წლამდე პაციენტები ღვიძლისა და თირკმლის უკმარისობის ნიშნების გარეშე | დოზის კორექცია ჩვეულებრივ საჭირო არ არის |
| 75 წელზე უფროსი პაციენტები | ტრამადოლის გამოყოფა შეიძლება შენელდეს — მიღებებს შორის ინტერვალებს საჭიროებისამებრ ზრდიან |
| თირკმლის უკმარისობა | ინტერვალს ახანგრძლივებენ; კრეატინინის კლირენსის 10 მლ/წთ-ზე დაბლა პრეპარატი რეკომენდებული არ არის |
| ღვიძლის ფუნქციის დარღვევა | ინტერვალს ახანგრძლივებენ; მძიმე დარღვევებისას პრეპარატს არ იყენებენ პარაცეტამოლის გამო |
მკურნალობის მიზნები და მისი დასრულება
თერაპიის დაწყებამდე ექიმი და პაციენტი თანხმდებიან მკურნალობის სტრატეგიაზე: მის ხანგრძლივობაზე, მიზნებსა და დასრულების გეგმაზე. მკურნალობის დროს ისინი ხშირ კონტაქტს ინარჩუნებენ, რომ შეაფასონ, საჭიროა თუ არა მიღების გაგრძელება, ღირს თუ არა მისი შეწყვეტა და საჭიროა თუ არა დოზის შეცვლა. როცა ტრამადოლის საჭიროება აღარ არის, დოზას თანდათან ამცირებენ — ეს მოხსნის სიმპტომებს იცილებს. თუ ტკივილის კონტროლი შეწყდა, ექიმი ითვალისწინებს ჰიპერალგეზიის, ტოლერანტობის განვითარებისა და ძირითადი დაავადების პროგრესირების შესაძლებლობას.
უკუჩვენებები
პრეპარატს არ ნიშნავენ შემდეგ შემთხვევებში:
- მომატებული მგრძნობელობა მოქმედი ან დამხმარე ნივთიერებების მიმართ;
- ალკოჰოლით, საძილე საშუალებებით, ცენტრალური მოქმედების ანალგეტიკებით, ოპიოიდებით ან ფსიქოტროპული საშუალებებით მწვავე მოწამვლა;
- მაო-ს ინჰიბიტორებით მკურნალობა, ასევე მისი დასრულებიდან პირველი ორი კვირა;
- ღვიძლის ფუნქციის მძიმე დარღვევები;
- ეპილეფსია, რომელიც წამლებით არ კონტროლდება.
განსაკუთრებული მითითებები და სიფრთხილის ზომები
თვითმკურნალობისას მთავარი რისკი პარაცეტამოლის უნებლიე გადაჭარბებაა, ამიტომ დოზის გადაჭარბება არ შეიძლება, ხოლო პარაცეტამოლის ან ტრამადოლის შემცველ სხვა პრეპარატებს, მათ შორის ურეცეპტოდ გასაცემს, მხოლოდ ექიმთან კონსულტაციის შემდეგ იღებენ. ღვიძლის დაზიანების რისკი უფრო მაღალია ალკოჰოლური ღვიძლის დაავადებისას ციროზის გარეშე. ცალკე ყურადღებას მოითხოვს პარაცეტამოლის შეხამება ფლუკლოქსაცილინთან: იზრდება მაღალანიონური სხვაობის მეტაბოლური აციდოზის რისკი, განსაკუთრებით თირკმლის მძიმე უკმარისობის, სეფსისის, არასრულფასოვანი კვებისა და ქრონიკული ალკოჰოლიზმის დროს.
- ოპიოიდების განმეორებითი მიღება იწვევს ტოლერანტობას, ფიზიკურ და ფსიქიკურ დამოკიდებულებას და ოპიოიდების მოხმარებასთან დაკავშირებულ აშლილობას; რისკი უფრო მაღალია დიდი დოზების, ხანგრძლივი მკურნალობის, თავად პაციენტის ან მისი ახლობლების ფსიქოაქტიურ ნივთიერებებზე დამოკიდებულების, მოწევისა და სხვა ფსიქიკური აშლილობების დროს;
- ექიმი აკვირდება პრეპარატის ძიების ნიშნებს და საჭიროებისამებრ რთავს დამოკიდებულებების სპეციალისტს; მოხსნის სიმპტომები შესაძლებელია თერაპიული დოზების მოკლე მიღების შემდეგაც, ამიტომ კურსის ბოლოს დოზას თანდათან ამცირებენ;
- ოპიოიდები იწვევს ძილში სუნთქვის დარღვევებს, მათ შორის ცენტრალურ ძილის აპნოეს და ჰიპოქსემიას, ამასთან რისკი დოზასთან ერთად იზრდება; აპნოეს გამოვლენისას ოპიოიდების საერთო დოზას ამცირებენ;
- ბენზოდიაზეპინებთან და მსგავს საშუალებებთან ერთდროულმა მიღებამ შეიძლება გამოიწვიოს ღრმა სედაცია, სუნთქვის დათრგუნვა, კომა და სიკვდილი; ასეთ შეხამებას მხოლოდ იმ შემთხვევისთვის ტოვებენ, როცა სხვა ვარიანტი არ არის, მინიმალური დოზითა და მინიმალური ვადით;
- აღწერილია სეროტონინული სინდრომი — სიცოცხლისთვის საშიში მდგომარეობა ფსიქიკის ცვლილებით, ვეგეტატიური არასტაბილურობით, ნერვ-კუნთოვანი და კუჭ-ნაწლავის დარღვევებით; ეჭვის შემთხვევაში დოზას ამცირებენ ან მკურნალობას წყვეტენ;
- ტრამადოლმა შეიძლება მიდრეკილ ადამიანებში კრუნჩხვები გამოიწვიოს, ასევე კრუნჩხვით ზღურბლს დამწევი საშუალებების ფონზე — სუსშ-ების, ტრიციკლური ანტიდეპრესანტების, ანტიფსიქოზური საშუალებების, ცენტრალური მოქმედების ანალგეტიკებისა და ადგილობრივი ანესთეტიკების; კონტროლირებადი ეპილეფსიისას პრეპარატს მხოლოდ გამონაკლის შემთხვევებში იყენებენ;
- ტრამადოლი მეტაბოლიზდება CYP2D6 ფერმენტით: მისი დეფიციტისას, რომელიც ევროპეოიდების დაახლოებით 7%-ში გვხვდება, ტკივილგაყუჩება შეიძლება არ იყოს, ხოლო ზემსწრაფი მეტაბოლიზმისას ჩვეულებრივი დოზებიც კი იძლევა ოპიოიდური ტოქსიკურობის ნიშნებს — ცნობიერების არევას, ძილიანობას, ზედაპირულ სუნთქვას, გუგების შევიწროებას, ღებინებასა და ყაბზობას, მძიმე შემთხვევებში სუნთქვისა და სისხლის მიმოქცევის დათრგუნვას;
- ოპიოიდური ანალგეტიკები ზოგჯერ იწვევს გარდამავალ თირკმელზედა ჯირკვლის უკმარისობას: მუცლის ტკივილს, ღებინებას, დაბალ წნევას, გამოხატულ დაღლილობას, მადისა და სხეულის მასის დაქვეითებას — მდგომარეობა გლუკოკორტიკოიდებით ჩანაცვლებით თერაპიას მოითხოვს.
სიფრთხილეა საჭირო თავის ტრავმის შემდეგ, ნაღვლის გზების დაავადებებისას, შოკის, გაურკვეველი წარმოშობის ცნობიერების დარღვევების, სუნთქვის დარღვევებისა და მომატებული ინტრაკრანიული წნევის დროს; სუნთქვის მძიმე უკმარისობისას პრეპარატი რეკომენდებული არ არის. ტრამადოლი არ გამოდგება ოპიოიდებზე დამოკიდებულთა ჩანაცვლებითი თერაპიისთვის: იგი არ ხსნის მორფინის მოხსნის სიმპტომებს. ენფლურანითა და აზოტის ქვეჟანგით ზოგადი ანესთეზიის კვლევაში ტრამადოლმა ოპერაციის დროს გაღვიძების რისკი გაზარდა, ამიტომ ზედაპირული ნარკოზისას მისი გამოყენება ნაჩვენები არ არის. ტრამადოლი იწვევს ძილიანობასა და თავბრუსხვევას, რომლებსაც აძლიერებს ალკოჰოლი და ნერვულ სისტემაზე მადათრგუნავი სხვა საშუალებები: ასეთი სიმპტომების დროს არ შეიძლება მანქანის მართვა და მექანიზმებთან მუშაობა. ბავშვებს ძილის აპნოეს გამო ნუშისებრი ჯირკვლების ამოკვეთის შემდეგ ტრამადოლს უკიდურესი სიფრთხილით ნიშნავენ — აღწერილია იშვიათი, მაგრამ სიცოცხლისთვის საშიში რეაქციები.
წამლისმიერი ურთიერთქმედებები
უკუნაჩვენებია შეხამება მაო-ს ინჰიბიტორებთან — არასელექციურთან, სელექციურ მაო-A-სთან და მაო-B-სთან: შესაძლებელია სეროტონინული სინდრომი დიარეით, ტაქიკარდიით, უხვი ოფლიანობით, კანკალით, დეზორიენტაციით კომამდე; მაო-ს ინჰიბიტორების გაუქმების შემდეგ ორ კვირას უძლებენ. არ არის რეკომენდებული შეხამებები ალკოჰოლთან, რომელიც ოპიოიდების სედაციურ მოქმედებას აძლიერებს, კარბამაზეპინთან და ფერმენტების სხვა ინდუქტორებთან, რომლებიც ამცირებს ტრამადოლის კონცენტრაციას და ამოკლებს მის მოქმედებას, ასევე აგონისტ-ანტაგონისტური ტიპის ოპიოიდებთან — ბუპრენორფინთან, ნალბუფინთან, პენტაზოცინთან, რომლებიც ასუსტებს ტკივილგაყუჩებას და შეიძლება მოხსნის სინდრომი გამოიწვიოს.
კრუნჩხვებისა და სეროტონინული ტოქსიკურობის რისკს ზრდის სუსშ-ები, სეროტონინისა და ნორადრენალინის უკუშთანთქმის ინჰიბიტორები, ტრიციკლური ანტიდეპრესანტები, ანტიფსიქოზური საშუალებები, მირტაზაპინი, ბუპროპიონი. სხვა ოპიოიდები, მათ შორის ხველის საწინააღმდეგო და ჩანაცვლებითი პრეპარატები, ბენზოდიაზეპინები და ბარბიტურატები აძლიერებს სუნთქვის დათრგუნვის რისკს, რომელიც გადაჭარბებისას სასიკვდილოა, ხოლო ცენტრალურ ნერვულ სისტემაზე მადათრგუნავი სხვა საშუალებები აძლიერებს სედაციას. კუმარინის წარმოებულებთან, მაგალითად ვარფარინთან, პრეპარატს ფრთხილად ახამებენ: აღწერილია INR-ის მომატების შემთხვევები სერიოზული სისხლდენებითა და სისხლჩაქცევებით. ოპერაციამდე და მის შემდეგ შეყვანილი ონდანსეტრონი ზრდიდა ტრამადოლის საჭიროებას პოსტოპერაციული ტკივილის მქონე პაციენტებში.
ორსულობა და ძუძუთი კვება
ორსულობის დროს პრეპარატის გამოყენება არ შეიძლება. ორსულებში პარაცეტამოლის გამოყენების მონაცემების დიდი მოცულობა არ მიუთითებს განვითარების მანკებზე ან ნაყოფისა და ახალშობილისთვის ტოქსიკურობაზე, თუმცა საშვილოსნოში მისი მოქმედების ქვეშ მოხვედრილ ბავშვებში ნერვული სისტემის განვითარების შესახებ ეპიდემიოლოგიური კვლევების დასკვნები ცალსახა არ არის. ორსულობის დროს ტრამადოლის უსაფრთხოების მონაცემები არასაკმარისია. მშობიარობამდე და მშობიარობის დროს ტრამადოლის შეყვანა საშვილოსნოს შეკუმშვადობაზე გავლენას არ ახდენს, მაგრამ ახალშობილში შესაძლებელია სუნთქვის სიხშირის ცვლილებები, ჩვეულებრივ კლინიკურად უმნიშვნელო; ორსულობის დროს ხანგრძლივმა მიღებამ შეიძლება დაბადების შემდეგ ბავშვში მოხსნის სინდრომამდე მიგვიყვანოს.
ძუძუთი კვების პერიოდში პრეპარატის გამოყენება არ შეიძლება; მკურნალობის საჭიროებისას კვებას წყვეტენ. პარაცეტამოლი რძეში კლინიკურად უმნიშვნელო რაოდენობით აღწევს. რძით გამოიყოფა დედის მიერ მიღებული ტრამადოლის დოზის დაახლოებით 0,1%: დღეში 400 მგ-მდე მიღებისას ბავშვი დედის სხეულის მასაზე გადაანგარიშებით დოზის დაახლოებით 3%-ს იღებს. ერთჯერადი მიღების შემდეგ კვების შეწყვეტა ჩვეულებრივ საჭირო არ არის. რეგისტრაციის შემდგომი მეთვალყურეობის მონაცემები და ცხოველებზე კვლევები არ მიუთითებს ტრამადოლის გავლენაზე ნაყოფიერებაზე; ტრამადოლისა და პარაცეტამოლის კომბინაციისთვის ასეთი კვლევები არ ჩატარებულა.
გვერდითი მოვლენები
ტრამადოლისა და პარაცეტამოლის კომბინაციის კლინიკურ კვლევებში ყველაზე ხშირად აღინიშნებოდა გულისრევა, თავბრუსხვევა და ძილიანობა — პაციენტების 10%-ზე მეტში.
- ძალიან ხშირად — თავბრუსხვევა, ძილიანობა, გულისრევა;
- ხშირად — თავის ტკივილი, კანკალი, ცნობიერების არევა, განწყობის ცვლილებები მოუსვენრობით, ნერვიულობით ან ეიფორიით, ძილის დარღვევები;
- ხშირად — ღებინება, ყაბზობა, პირის სიმშრალე, დიარეა, მუცლის ტკივილი, დისპეფსია, მეტეორიზმი, მომატებული ოფლიანობა, ქავილი;
- იშვიათად — დეპრესია, ჰალუცინაციები, ღამის კოშმარები, ამნეზია, კუნთების უნებლიე შეკუმშვები, პარესთეზიები, ხმაური ყურებში;
- იშვიათად — გულისცემა, ტაქიკარდია, არითმია, არტერიული წნევის მომატება, მოზღვავებები, ქოშინი, დისფაგია, ფისისებრი განავალი;
- იშვიათად — შარდვის დარღვევები შარდის შეკავებამდე, ალბუმინურია, შემცივნება, ტკივილი გულმკერდში, ამინოტრანსფერაზების აქტივობის მომატება, კანის რეაქციები — გამონაყარი და ჭინჭრის ციება;
- იშვიათად — ატაქსია, კრუნჩხვები, გულის წასვლა, მეტყველების დარღვევები, მხედველობის დაბინდვა, გუგების შევიწროება ან გაფართოება, დელირიუმი, წამლისმიერი დამოკიდებულება;
- იშვიათად ტრამადოლისთვის — ალერგიული რეაქციები ქოშინით, ბრონქოსპაზმით, სტვენითი სუნთქვითა და ანგიონევროზული შეშუპებით, ანაფილაქსია, სუნთქვის დათრგუნვა, კუნთოვანი სისუსტე, ორთოსტატული ჰიპოტენზია, ბრადიკარდია და კოლაფსი.
პრეპარატის განმეორებითმა მიღებამ შეიძლება დამოკიდებულებამდე მიგვიყვანოს თერაპიული დოზებითაც, ამასთან რისკი დამოკიდებულია ინდივიდუალურ ფაქტორებზე, დოზასა და მკურნალობის ხანგრძლივობაზე. მიღების მკვეთრი შეწყვეტა იწვევს მოხსნის სიმპტომებს: აღგზნებას, შფოთვას, ნერვიულობას, უძილობას, ჰიპერკინეზებს, კანკალსა და საჭმლის მონელების დარღვევებს. პარაცეტამოლზე არასასურველი რეაქციები იშვიათია, მაგრამ შესაძლებელია გამონაყარი და ჰიპერმგრძნობელობის სხვა გამოვლინებები, სისხლის შემადგენლობის ცვლილებები და ძალიან იშვიათად კანის მძიმე რეაქციები.
დოზის გადაჭარბება
გადაჭარბებისას შესაძლებელია ტრამადოლით, პარაცეტამოლით ან ორივე ნივთიერებით მოწამვლის ნიშნები. ტრამადოლით მოწამვლა სხვა ოპიოიდებით მოწამვლას მოგვაგონებს: გუგების შევიწროება, ღებინება, სისხლძარღვოვანი კოლაფსი, ცნობიერების დარღვევები კომამდე, კრუნჩხვები და სუნთქვის დათრგუნვა მის გაჩერებამდე. პარაცეტამოლის გადაჭარბებისას პირველ დღე-ღამეში ჩნდება სიფითრე, გულისრევა, ღებინება, მადის არარსებობა და მუცლის ტკივილი, ხოლო ღვიძლის დაზიანების ნიშნები — 12–48 საათში; შესაძლებელია გლუკოზის ცვლის დარღვევები და მეტაბოლური აციდოზი, მძიმე მოწამვლისას — ღვიძლის უკმარისობა ენცეფალოპათიით, კომითა და სასიკვდილო შედეგით, ასევე მწვავე თირკმლის უკმარისობა. ღვიძლის დაზიანება ზრდასრულებში შესაძლებელია 7,5–10 გ პარაცეტამოლისა და მეტის მიღების შემდეგ, განსაკუთრებით საშიშია გადაჭარბება მცირეწლოვანი ბავშვებისთვის.
დაზარალებულს დაუყოვნებლივ გადაჰყავთ სტაციონარში, თუნდაც აშკარა ადრეული სიმპტომები არ იყოს. უზრუნველყოფენ სუნთქვასა და სისხლის მიმოქცევას, იღებენ სისხლს პარაცეტამოლისა და ტრამადოლის კონცენტრაციებისა და ღვიძლის სინჯების განსასაზღვრად, რომლებსაც ყოველ 24 საათში იმეორებენ, და ცლიან კუჭს. სუნთქვის დათრგუნვისას ანტიდოტია ნალოქსონი, კრუნჩხვებისას იყენებენ დიაზეპამს; ჰემოდიალიზი და ჰემოფილტრაცია ტრამადოლს მინიმალურად გამოაქვს და დეტოქსიკაციისთვის არ გამოდგება. პარაცეტამოლით მოწამვლისას გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს დაუყოვნებლივ მკურნალობას: კონცენტრაციას მიღებიდან 4 საათში განსაზღვრავენ, ხოლო N-აცეტილცისტეინს ვენაში ან მეთიონინს პერორალურად რაც შეიძლება ადრე, სასურველია პირველ 8 საათში.
როგორ მივიღოთ რეცეპტი Doreta - (IR)-ზე ონლაინ
ტრამადოლისა და პარაცეტამოლის კომბინაცია გაიცემა რეცეპტით: ექიმი აფასებს ტკივილის ხასიათს, ღვიძლისა და თირკმლის მდგომარეობას, მიღებულ პრეპარატებსა და დამოკიდებულების რისკს.
ონლაინ კონსულტაციაზე ექიმი განიხილავს თქვენთან მიღების სქემას, კურსის დასაშვებ ხანგრძლივობასა და მკურნალობის დასრულების გეგმას, ხოლო უკუჩვენებების არარსებობისას გამოწერს ელექტრონულ რეცეპტს — მისი კოდით პრეპარატის აფთიაქში მიღება შესაძლებელია.
