Daylette: შემადგენლობა და ფორმა
ერთი გარსით დაფარული ტაბლეტი შეიცავს 3 მგ დროსპირენონს და 0,02 მგ ეთინილესტრადიოლს. შეფუთვა 28 დღეზეა გათვლილი და ეს პრინციპულია: ბლისტერის ბოლო რიგი მწვანე პლაცებო ტაბლეტებია, მოქმედი ნივთიერებები მათში არ არის. მიღებაში შესვენება, მაშასადამე, საერთოდ არ არსებობს, ჩვეული პაუზა კი ცარიელი ტაბლეტების დღეებითაა ჩანაცვლებული.
შეფუთვის ასეთი აგებულება ერთ ამოცანას წყვეტს — სქემიდან აშორებს იმ კვირას, როცა ქალი არაფერს იღებს და ადვილად ერევა ანგარიშში. ტაბლეტები მიდის იმ თანმიმდევრობით, რომლითაც ბლისტერზეა განლაგებული, ყოველდღე და დაახლოებით ერთსა და იმავე დროს, საჭიროების შემთხვევაში მცირე რაოდენობის სითხით.
როგორ მოქმედებს Daylette
ჩასახვის საწინააღმდეგო ეფექტი რამდენიმე ფაქტორისგან შედგება, რომელთაგან უმნიშვნელოვანესია ოვულაციის დათრგუნვა და ცვლილებები ენდომეტრიუმში. პროგესტაგენული ნახევარი აქ დროსპირენონია და ის ჩვეული პროგესტაგენებისგან დამატებითი თვისებების ნაკრებით განსხვავდება: სამკურნალო დოზებში მას აქვს ანტიანდროგენული და მცირე ანტიმინერალოკორტიკოიდული მოქმედება, მაგრამ არ აქვს არც ესტროგენული, არც გლუკოკორტიკოიდული აქტივობა. სწორედ ამიტომ მისი ფარმაკოლოგიური პროფილი ბუნებრივი პროგესტერონის პროფილს უახლოვდება. ანტიმინერალოკორტიკოიდული თვისება ლაბორატორიულ კვალსაც ტოვებს: დროსპირენონი ზრდის პლაზმის რენინის აქტივობასა და ალდოსტერონის კონცენტრაციას.
| მაჩვენებელი 6 თვის შემდეგ | კომბინაცია | პლაცებო |
| ანთებითი ელემენტების რაოდენობის შემცირება | 49,3% | 33,7% |
| არაანთებითი ელემენტების რაოდენობის შემცირება | 40,6% | 22,1% |
| ელემენტების საერთო რაოდენობის შემცირება | 44,6% | 28,1% |
| „სუფთა" ან „თითქმის სუფთა" კანი ISGA შკალით | 18,6% | 6,8% |
ცხრილის ციფრები ორი მრავალცენტრული, ორმაგი ბრმა, რანდომიზებული, პლაცებო-კონტროლირებადი კვლევიდანაა ზომიერი ვულგარული აკნეს მქონე ქალებში; სხვაობა პლაცებოსთან შესაბამისად 15,6%, 18,5%, 16,5% და 11,8% იყო და სტატისტიკურად მნიშვნელოვანი აღმოჩნდა. ეს დროსპირენონის ანტიანდროგენული მოქმედების შედეგია, გვერდითი მოვლენების განყოფილებაში კი ზომიერი აკნე პირდაპირაა დასახელებული ამ კომბინაციის გამოყენების მეორე კონტექსტად.
ჩვენებები
ჩვენება პრეპარატს ზუსტად ერთი აქვს: პერორალური კონტრაცეფცია. ყველაფერი, რაც აკნეზეა ნათქვამი, მოქმედების განყოფილებაშია და დროსპირენონისა და ეთინილესტრადიოლის კომბინაციის თვისებებს აღწერს, მაგრამ დამოუკიდებელი ჩვენება არაა — პრეპარატის „მუწუკებისთვის" დანიშვნას ინსტრუქცია არ სთავაზობს.
პრაქტიკულად ეს ნიშნავს, რომ კანის გაუმჯობესება თანმხლებ ეფექტად შეიძლება ჩაითვალოს, თუ კონტრაცეფცია თავისთავად საჭიროა, მაგრამ არა მიღების დაწყების მიზეზად. გადაწყვეტილებას ექიმი იღებს და მას წონის არა კანის მდგომარეობით, არამედ უკუჩვენებების ნუსხით, რომელიც კომბინირებულ კონტრაცეპტივებთან ერთ-ერთი ყველაზე გრძელია.
მიღების წესი და დოზირება
სქემა უკიდურესად მარტივია: დღეში თითო ტაბლეტი 28 დღის განმავლობაში ზედიზედ, ერთი შესვენების გარეშე. ყოველ მომდევნო შეფუთვას იწყებენ წინას ბოლო ტაბლეტის მეორე დღეს — ანუ მიღება არასოდეს წყდება, სანამ კონტრაცეფცია გრძელდება. ბლისტერზე ტაბლეტების თანმიმდევრობის შეცვლა არ შეიძლება: ის განსაზღვრავს, რომელ დღეს იღებს ქალი ჰორმონებს და რომელ დღეს პლაცებოს.
მოხსნის სისხლდენა ჩვეულებრივ იწყება ბოლო რიგის მწვანე პლაცებო ტაბლეტებზე გადასვლიდან მეორე-მესამე დღეს და შეიძლება ახალი შეფუთვის დაწყებამდე არ დასრულდეს. ეს არც ხარვეზია და არც მომდევნო ბლისტერის გადავადების საბაბი: შესვენების გარეშე სქემაში ახალი შეფუთვა იწყება იმის მიუხედავად, გრძელდება სისხლდენა თუ არა.
უკუჩვენებები
აკრძალვების უმეტესობა სისხლძარღვებსა და შედედებას ეხება. პრეპარატს არ ნიშნავენ ვენური თრომბოზისას ახლა ან წარსულში — ღრმა ვენების თრომბოზი, ფილტვის ემბოლია; არტერიული თრომბოზისას ახლა ან წარსულში, მაგალითად ინფარქტისას, ან მისი წინამორბედი ნიშნებისას, როგორიცაა სტენოკარდია და გარდამავალი იშემიური შეტევები; ინსულტისას ახლა ან ანამნეზში. აქვე მიეკუთვნება არტერიული თრომბოზის სერიოზული ან მრავლობითი რისკის ფაქტორები — დიაბეტი სისხლძარღვოვანი ცვლილებებით, მძიმე ჰიპერტენზია, მძიმე დისლიპოპროტეინემია — და თრომბოზისკენ მიდრეკილება: რეზისტენტობა აქტივირებული C ცილის მიმართ, ანტითრომბინ III-ის, C ან S ცილის დეფიციტი, ჰიპერჰომოცისტეინემია, ანტიფოსფოლიპიდური ანტისხეულები.
მეორე ჯგუფი შინაგან ორგანოებს უკავშირდება და მისი ერთი პუნქტი ამ პრეპარატს სხვა კომბინირებულ კონტრაცეპტივებს შორის გამოარჩევს — თირკმლის მძიმე ან მწვავე უკმარისობა, აკრძალვა, რომელიც დროსპირენონის თვისებებიდან გამომდინარეობს. მის გვერდით დგას ღვიძლის მძიმე დაავადება ახლა ან წარსულში სინჯების ნორმალიზაციამდე, ღვიძლის სიმსივნეები, პანკრეატიტი მძიმე ჰიპერტრიგლიცერიდემიით ახლა ან ანამნეზში. მესამე ჯგუფი ჰორმონდამოკიდებული და გაურკვეველი მდგომარეობებია: სქესობრივ ჰორმონებზე დამოკიდებული ავთვისებიანი სიმსივნის არსებობა ან ეჭვი, საშოდან დაუდგენელი წარმოშობის სისხლდენა, მიგრენი კეროვანი ნევროლოგიური სიმპტომატიკით ანამნეზში, მომატებული მგრძნობელობა კომპონენტების მიმართ.
განსაკუთრებული გაფრთხილებები და სიფრთხილის ზომები
ვენურ თრომბოემბოლიაზე ინსტრუქცია დასკვნებში უჩვეულო სიფრთხილით ლაპარაკობს. ცნობილია, რომ რისკი ყველაზე მაღალია ნებისმიერი კომბინირებული კონტრაცეპტივის მიღების პირველ წელს და რომ ესტროგენის დაბალი დოზისას ის შეადგენს 20 შემთხვევიდან 100 000 ქალ-წელზე მეორე თაობის საშუალებებისთვის 40-მდე მესამე თაობისთვის, მაშინ როცა კონტრაცეპტივის არმიმღებთა შორის 5-დან 10-მდეა; ლეტალურად სრულდება 1-2%. სამტოტიანმა დიდმა პროსპექტულმა კოჰორტულმა კვლევამ აჩვენა, რომ ეთინილესტრადიოლისა და დროსპირენონის კომბინაციაზე 0,03 და 3 მგ დოზებით სიხშირე იმავე დიაპაზონშია, რაც ლევონორგესტრელზე. მაგრამ შემდეგ პირდაპირი დათქმა მოდის: სწორედ ამ პრეპარატის მიღებისას რისკი ამჟამად უცნობია. სიმპტომები, რომელთა დროსაც დაუყოვნებლივ უნდა მიმართოთ ექიმს, დაწვრილებითაა ჩამოთვლილი: ცალმხრივი ტკივილი ან ფეხის შეშუპება, უეცარი ტკივილი გულმკერდში, ქოშინი, ხველის შეტევა, უჩვეულოდ ძლიერი თავის ტკივილი, მხედველობის დაკარგვა ან ორმაგი ხედვა, მეტყველების დარღვევა, სხეულის ნახევრის სისუსტე ან დაბუჟება, „მწვავე მუცელი". რისკს ზრდის ასაკი, ოჯახური ანამნეზი, სიმსუქნე, ხანგრძლივი უმოძრაობა და ოპერაციები — გეგმიური ჩარევის წინ მიღებას 4 კვირით ადრე წყვეტენ და განაახლებენ არა უადრეს 2 კვირისა მოძრაობის აღდგენიდან.
მეორე სიუჟეტი კალიუმია და ის დროსპირენონისთვის სპეციფიკურია. პრეპარატის პროგესტაგენული ნაწილი ალდოსტერონის ანტაგონისტია და კალიუმშემნახველი თვისებები აქვს, მაგრამ უმეტეს შემთხვევაში კალიუმის ზრდას ელოდება არ ღირს. თუმცა კლინიკურ კვლევაში თირკმლის ფუნქციის მსუბუქი ან ზომიერი დარღვევის მქონე პაციენტების ნაწილში, რომლებიც კალიუმშემნახველ პრეპარატებს იღებდნენ, შრატის კალიუმი ოდნავ, თუმცა უმნიშვნელოდ, მატულობდა. ამიტომ თირკმლის უკმარისობისას, საწყისი კალიუმის ნორმის ზედა ზღვართან სიახლოვისას და განსაკუთრებით კალიუმშემნახველ საშუალებებთან ერთად მიღებისას კალიუმს მკურნალობის პირველ ციკლში აკონტროლებენ. დანარჩენიდან: 54 კვლევის მეტაანალიზმა აჩვენა სარძევე ჯირკვლის კიბოს უმნიშვნელოდ მომატებული ფარდობითი რისკი ამჟამად მიმღებებში — 1,24, — რომელიც მოხსნიდან 10 წელიწადში ქრება; 5 წელზე მეტხანს მიღებისას აღინიშნებოდა საშვილოსნოს ყელის კიბოს მომატებული რისკი, მაგრამ სქესობრივი ქცევისა და პაპილომავირუსის წვლილი უცნობია. მემკვიდრეობითი ანგიონევროზული შეშუპებისას გარედან შეყვანილმა ესტროგენებმა შეიძლება მისი გამოვლინებები გააძლიეროს.
ურთიერთქმედება სხვა პრეპარატებთან
ძირითადი მექანიზმი ღვიძლის ფერმენტების ინდუქციაა, რომელიც აჩქარებს სასქესო ჰორმონების გამოყოფას; შედეგი — მენსტრუაციათაშორისი სისხლდენა და კონტრაცეპტიული ეფექტის დაკარგვა. მათ მიეკუთვნება ფენიტოინი, ბარბიტურატები, პრიმიდონი, კარბამაზეპინი, რიფამპიცინი, ბოზენტანი, აივ-ის საწინააღმდეგო პრეპარატები — რიტონავირი და ნევირაპინი, — აგრეთვე, სავარაუდოდ, ოქსკარბაზეპინი, ტოპირამატი, ფელბამატი, გრიზეოფულვინი და კრაზანა. ინდუქციის მაქსიმუმი დაახლოებით 10 დღეში დგება, მაგრამ მკურნალობის დასრულების შემდეგ სულ მცირე 4 კვირა ნარჩუნდება. აქედან დაზღვევის წესები: ნებისმიერი ინდუქტორის მოკლე, ერთ კვირამდე კურსისას, რიფამპიცინის გარდა, დამატებით იყენებენ მექანიკურ მეთოდს მიღების დროს და 7 დღე შემდეგ; რიფამპიცინისას — მთელი კურსი და 28 დღე შემდეგ; სხვა ანტიბიოტიკებისას — 7 დღემდე დასრულების შემდეგ. ცალკეა მითითებული: თუ ასეთი მკურნალობა აქტიური ტაბლეტების დასრულების შემდეგ გრძელდება, მწვანე პლაცებო ტაბლეტებს ყრიან და ახალ შეფუთვას მაშინვე იწყებენ, ინდუქტორების ხანგრძლივი მიღებისას კი არაჰორმონულ მეთოდზე გადასვლას ურჩევენ.
ურთიერთქმედებების მეორე ნაწილი უკვე ფერმენტებს კი არა, კალიუმსა და ლაბორატორიას უკავშირდება. დროსპირენონის მთავარი მეტაბოლიტები P-450 ციტოქრომის მონაწილეობის გარეშე წარმოიქმნება, ამიტომ ამ სისტემის ინჰიბიტორები მის მეტაბოლიზმზე, სავარაუდოდ, გავლენას არ ახდენს, თავად დროსპირენონის 3 მგ დოზით სხვა წამლების მეტაბოლიზმზე გავლენის რისკი კი მცირედაა მიჩნეული — ეს ომეპრაზოლზე, სიმვასტატინსა და მიდაზოლამზე შემოწმდა. შრატის კალიუმზე არსებითი გავლენა აპფ-ის ინჰიბიტორებთან ან არასტეროიდულ ანთების საწინააღმდეგო საშუალებებთან ერთად მიღებისას თირკმლის უკმარისობის არმქონე პაციენტებში არ გამოვლენილა. მაგრამ ალდოსტერონის ანტაგონისტებთან და კალიუმშემნახველ დიურეზულებთან კვლევები არ ჩატარებულა და ამ შემთხვევაში კალიუმს პირველივე ციკლში განსაზღვრავენ. და ბოლოს, სტეროიდული კონტრაცეპტივები ამახინჯებს ლაბორატორიულ მაჩვენებელთა რიგს — ღვიძლის, ფარისებრი ჯირკვლის, თირკმელზედა ჯირკვლებისა და თირკმლების, სატრანსპორტო ცილების, შედედების, — თუმცა ცვლილებები ჩვეულებრივ ნორმის ფარგლებში რჩება.
ორსულობა და ძუძუთი კვება
ორსულობისას პრეპარატი ნაჩვენები არაა, და თუ ის მიღების ფონზე დადგა, საშუალებას დაუყოვნებლივ ხსნიან. მასშტაბურმა ეპიდემიოლოგიურმა კვლევებმა ვერ გამოავლინა ვერც თანდაყოლილი მანკების მომატებული რისკი იმ ქალების შვილებში, რომლებიც ჩასახვამდე იღებდნენ კომბინირებულ კონტრაცეპტივებს, ვერც ტერატოგენული მოქმედება ორსულობისას უნებლიე მიღებისას. ცხოველებზე კვლევებში არასასურველი ეფექტები ორსულობისა და ლაქტაციის პერიოდში მაინც აღინიშნებოდა და მათი სრულად გამორიცხვა ადამიანთან შეუძლებელია, თუმცა გამოყენების საერთო გამოცდილება ასეთ ეფექტებზე არ მიუთითებს. თავად დროსპირენონისა და ეთინილესტრადიოლის კომბინაციაზე მონაცემები ძალიან მწირია იმისთვის, რომ ორსულობასა და ნაყოფის თუ ახალშობილის მდგომარეობაზე გავლენის შესახებ დასკვნა გაკეთდეს.
კვებასთან ვითარება უფრო გარკვეულია. კომბინირებულ კონტრაცეპტივებს შეუძლიათ ლაქტაციაზე იმოქმედონ, შეამცირონ რძის რაოდენობა და შეცვალონ მისი შემადგენლობა, ამიტომ მათ გამოყენებას ჩვეულებრივ ბავშვის სრულ მოცილებამდე არ ურჩევენ. კონტრაცეპტიული სტეროიდებისა და მათი მეტაბოლიტების მცირე რაოდენობა ამასთან რძეში გამოიყოფა და შეიძლება ბავშვზე იმოქმედოს.
გვერდითი მოვლენები
ხშირად გვხვდება ემოციური ლაბილობა, თავის ტკივილი, გულისრევა, მკერდის ტკივილი, საშვილოსნოს სისხლდენა და მენსტრუაციის არარსებობა. იშვიათად — დეპრესია, სქესობრივი ლტოლვის დაქვეითება, ნერვიულობა, ძილიანობა, თავბრუსხვევა, პარესთეზიები, მიგრენი, ვარიკოზული ვენები, წნევის მომატება, მუცლის ტკივილი, ღებინება, დისპეფსია, შებერილობა, გასტრიტი, დიარეა, აკნე, ქავილი, გამონაყარი, ზურგისა და კიდურების ტკივილი, კუნთების კრუნჩხვები, საშოს კანდიდოზი, მენჯის ტკივილი, მკერდის გადიდება, გამონადენი საშოდან, ცხელების ტალღები, ციკლის დარღვევა, სისუსტე, ოფლიანობა, შეშუპებები და წონის მომატება.
მეტად იშვიათი რეაქციები გრძელი სიითაა ჩამოთვლილი: კანდიდოზი, ანემია, თრომბოციტემია, ალერგიული რეაქცია, ენდოკრინული დარღვევები, მადის ცვლილება, ჰიპერკალიემია და ჰიპონატრიემია, უძილობა, კანკალი, კონიუნქტივიტი და თვალების სიმშრალე, ტაქიკარდია, ვენის ანთება, ცხვირიდან სისხლდენა, გულის წასვლა, ნაღვლის ბუშტის ტკივილი და ანთება, ქლოაზმა, ეგზემა, თმის ცვენა, კვანძოვანი ერითემა, მკერდისა და საკვერცხეების კისტები, საშვილოსნოს ყელის პოლიპები, ენდომეტრიუმის ატროფია. ცალკეა გამოყოფილი მთელი ჯგუფისთვის საერთო მძიმე რეაქციები: ვენური და არტერიული თრომბოემბოლია, ჰიპერტენზია, ღვიძლის სიმსივნეები, აგრეთვე მდგომარეობები, რომელთა კავშირი მიღებასთან დადგენილი არაა — კრონის დაავადება, წყლულოვანი კოლიტი, ეპილეფსია, მიგრენი, საშვილოსნოს მიომა, პორფირია, სისტემური წითელი მგლურა, ორსულთა ჰერპესი, სიდენჰემის ქორეა, ქოლესტაზური სიყვითლე. სარძევე ჯირკვლის კიბოს კონტრაცეპტივის მიმღებებში ოდნავ უფრო ხშირად სვამენ, მაგრამ რადგან 40 წლამდე ის იშვიათია, შემთხვევათა რიცხვის ზრდა მცირეა, მიზეზობრივი კავშირი კი უცნობი.
დოზის გადაჭარბება
დროსპირენონისა და ეთინილესტრადიოლის პრეპარატების გადაჭარბებული დოზის შემთხვევები დღემდე აღწერილი არაა. შესაძლო გამოვლინებებზე მსჯელობა სხვა კომბინირებულ კონტრაცეპტივებთან საერთო გამოცდილებით უწევთ: აქტიური ტაბლეტების სიჭარბისას შესაძლებელია გულისრევა, ღებინება და მცირე სისხლდენა საშოდან ახალგაზრდა გოგონებში.
ანტიდოტი არ არსებობს, შემდგომი მკურნალობა სიმპტომური უნდა იყოს. პრაქტიკული დასკვნებიდან ერთი მნიშვნელოვანია: ტაბლეტების არეული თანმიმდევრობა ან ზედმეტად მიღებული ტაბლეტი გადაუდებელ ზომებს არ საჭიროებს, მაგრამ სქემასაც არ აუქმებს — მიღებას ბლისტერის მიხედვით აგრძელებენ და უკან არ „წაანაცვლებენ".
როგორ მივიღოთ Daylette-ის რეცეპტი ონლაინ
ამ პრეპარატს აქვს თავისებურება, რომელზეც ექიმი ცალკე კითხულობს — დროსპირენონი აკავებს კალიუმს, ამიტომ თირკმლები კითხვარში სისხლძარღვებზე ნაკლებს არ ნიშნავს. საიტზე e-zdrowie.com თქვენ ავსებთ სამედიცინო კითხვარს, ექიმი აანალიზებს პასუხებს და, თუ პრეპარატი შესაფერისია, გამოწერს ელექტრონულ რეცეპტს: კოდი შეტყობინებით მოდის და მისით პოლონეთის ნებისმიერი აფთიაქი გასცემს შეფუთვას.
დაიწყეთ თირკმლებით: მათი ნებისმიერი დაავადება, დიალიზი, ბოლო ანალიზები გადახრებით და ის, იღებთ თუ არა კალიუმშემნახველ შარდმდენებს ან ალდოსტერონის ანტაგონისტებს — ეს შეხამებები აკრძალული არაა, მაგრამ პირველ ციკლში კალიუმის შემოწმებას მოითხოვს. შემდეგ მოდის სისხლძარღვოვანი ბლოკი: გადატანილი თრომბოზები და ფილტვის ემბოლია, ინფარქტი და ინსულტი — თქვენი და ახლო ნათესავების ახალგაზრდა ასაკში, — ცნობილი შედედების დარღვევები, მძიმე ჰიპერტენზია, დიაბეტი გართულებებით. აღწერეთ ღვიძლი: ჰეპატიტები, სიმსივნეები, პანკრეატიტი მაღალი ტრიგლიცერიდებით. არ დაგავიწყდეთ მიგრენი და აუცილებლად დააზუსტეთ, ახლავს თუ არა მას კეროვანი ნევროლოგიური სიმპტომატიკა: ეს უკვე გაფრთხილება კი არა, აკრძალვაა. და ჩამოთვალეთ წამლები, რომლებიც აჩქარებს ჰორმონების გამოყოფას, — ეპილეფსიის საწინააღმდეგო, რიფამპიცინი, აივ-ის საწინააღმდეგო პრეპარატები, კრაზანა.
