Augmentin®: შემადგენლობა და გამოშვების ფორმა
ერთი გარსით დაფარული ტაბლეტი შეიცავს 250 მგ, 500 მგ ან 875 მგ ამოქსიცილინს ტრიჰიდრატის სახით და 125 მგ კლავულანის მჟავას კალიუმის კლავულანატის სახით. არსებობს გახანგრძლივებული გამოთავისუფლების ტაბლეტიც: 1000 მგ ამოქსიცილინი ტრიჰიდრატისა და ნატრიუმის მარილის სახით პლუს 62,5 მგ კლავულანის მჟავა.
ყურადღება მიაქციეთ კანონზომიერებას: კლავულანის მჟავის დოზა თითქმის უცვლელი რჩება, იცვლება კი ამოქსიცილინის რაოდენობა. აქედან მოდის წესი — თუ საჭიროა ამოქსიცილინის დიდი დღიური დოზა, ირჩევენ პრეპარატის სხვა ფორმას და არ ზრდიან ტაბლეტების რაოდენობას, რომ ზედმეტი კლავულანის მჟავა არ მისცენ.
როგორ მოქმედებს Augmentin®
ამოქსიცილინი ნახევრადსინთეზური პენიცილინია, ბეტა-ლაქტამური ანტიბიოტიკი. იგი თრგუნავს ერთ ან რამდენიმე ფერმენტს, რომლებიც ცნობილია როგორც პენიცილინშემკავშირებელი ცილები, ბაქტერიული პეპტიდოგლიკანის — უჯრედის კედლის სტრუქტურული საფუძვლის — ბიოსინთეზის ჯაჭვში. კედლის სინთეზი ირღვევა, იგი სუსტდება, ხოლო უჯრედი ჩვეულებრივ ლიზისს განიცდის და კვდება.
პრობლემა ისაა, რომ მდგრადი ბაქტერიები გამოიმუშავებს ბეტა-ლაქტამაზებს, რომლებიც ანგრევს ამოქსიცილინს, და ამიტომ თავისთავად იგი ასეთ მიკროორგანიზმებზე არ მოქმედებს. კლავულანის მჟავა ბეტა-ლაქტამია, აგებულებით პენიცილინების მსგავსი: საკუთარი კლინიკურად სასარგებლო ანტიბაქტერიული მოქმედება მას არ აქვს, მაგრამ იგი ინაქტივირებს ბეტა-ლაქტამაზების ნაწილს და ამით იცავს ამოქსიცილინს დაშლისგან.
გამოყენების ჩვენებები
Augmentin®-ს იყენებენ ბავშვებსა და ზრდასრულებში ბაქტერიული ინფექციების დროს. 375 მგ ფორმა ნაჩვენებია მწვავე ბაქტერიული სინუსიტის დროს დადასტურებული დიაგნოზით, ცისტიტის, პიელონეფრიტის, კანქვეშა უჯრედისის ანთების, ცხოველების ნაკბენებისა და მძიმე კბილისმიერი აბსცესის დროს გავრცელებადი უჯრედისის ანთებით.
625 მგ და 1000 მგ ფორმები უფრო ფართო წრეს მოიცავს: ჩამოთვლილს ემატება მწვავე შუა ოტიტი, ქრონიკული ბრონქიტის გამწვავება დადასტურებული დიაგნოზით, არაჰოსპიტალური პნევმონია, კანისა და რბილი ქსოვილების ინფექციები, ასევე ძვლებისა და სახსრების ინფექციები, უპირველესად ოსტეომიელიტი. ნებისმიერ შემთხვევაში ითვალისწინებენ ანტიბაქტერიული საშუალებების რაციონალური გამოყენების ოფიციალურ რეკომენდაციებს.
გამოყენების წესი და დოზირება
პრეპარატს იღებენ შიგნით, ჭამის დასაწყისში: ასე მცირდება კუჭ-ნაწლავის აუტანლობის ალბათობა და ოპტიმიზდება შეწოვა. დოზას ირჩევენ სავარაუდო გამომწვევებისა და მათი მგრძნობელობის, ინფექციის სიმძიმისა და ლოკალიზაციის, ასევე ასაკის, სხეულის მასისა და თირკმლის ფუნქციის გათვალისწინებით.
| სიტუაცია | დოზა |
|---|---|
| ზრდასრულები და 40 კგ-დან ბავშვები, 375 მგ ფორმა | ერთი ტაბლეტი 250 მგ + 125 მგ დღეში სამჯერ |
| ზრდასრულები და 40 კგ-დან ბავშვები, 625 მგ ფორმა | ერთი ტაბლეტი 500 მგ + 125 მგ დღეში სამჯერ |
| 40 კგ-ზე მსუბუქი ბავშვები | გარსით დაფარულ ტაბლეტებს არ იყენებენ; ანგარიშს აწარმოებენ სხეულის მასის კილოგრამზე სამ მიღებად |
| კრეატინინის კლირენსი 10–30 მლ/წთ | 250 მგ + 125 მგ დღეში ორჯერ |
| კრეატინინის კლირენსი 10 მლ/წთ-ზე დაბლა | 250 მგ + 125 მგ დღეში ერთხელ |
| ჰემოდიალიზი | 250 მგ + 125 მგ ყოველ 24 საათში, პლუს დოზა დიალიზის დროს და კიდევ ერთი მისი დასრულებისას |
კრეატინინის კლირენსის 30 მლ/წთ-ზე მაღლა დოზა არ იცვლება, ხანდაზმულებს კორექცია არ სჭირდებათ. ღვიძლის ფუნქციის დარღვევისას პრეპარატს ფრთხილად ადოზირებენ და რეგულარულად აკონტროლებენ ღვიძლის მაჩვენებლებს. 14 დღეზე ხანგრძლივ კურსს პაციენტის მდგომარეობის ხელახალი შეფასების გარეშე არ აგრძელებენ; ზოგიერთი ინფექციის დროს, მაგალითად ოსტეომიელიტის დროს, მკურნალობა უფრო ხანგრძლივია საჭირო.
უკუჩვენებები
ყველა უკუჩვენება ორ რამეს უკავშირდება: ბეტა-ლაქტამებზე ალერგიასა და სწორედ ამ პრეპარატით გამოწვეულ ღვიძლის წინა დაზიანებას.
- მომატებული მგრძნობელობა მოქმედი ნივთიერებების, ნებისმიერი პენიცილინის ან ნებისმიერი დამხმარე ნივთიერების მიმართ;
- მძიმე დაუყოვნებელი ჰიპერმგრძნობელობის რეაქცია, ანუ ანაფილაქსია, სხვა ბეტა-ლაქტამურ პრეპარატზე — ცეფალოსპორინზე, კარბაპენემზე ან მონობაქტამზე — წარსულში;
- გადატანილი სიყვითლე ან ღვიძლის ფუნქციის დარღვევა, გამოწვეული ამოქსიცილინით ან კლავულანის მჟავით.
განსაკუთრებული მითითებები და სიფრთხილის ზომები
მკურნალობის დაწყებამდე აუცილებელია პაციენტს დეტალურად გამოჰკითხოთ პენიცილინებზე, ცეფალოსპორინებსა და სხვა ბეტა-ლაქტამებზე ადრინდელი რეაქციების შესახებ. პენიცილინების მიმღებთათვის აღწერილია მძიმე ალერგიული რეაქციები, იშვიათად სასიკვდილო; მათი ალბათობა უფრო მაღალია ანამნეზში პენიცილინებისადმი ჰიპერმგრძნობელობისა და ატოპიური დაავადებების მქონე ადამიანებში. ალერგიული რეაქციისას მკურნალობას წყვეტენ და სხვას ნიშნავენ.
ღვიძლი და ნაწლავი
ღვიძლის მხრივ დარღვევები აღინიშნებოდა უპირატესად მამაკაცებსა და ხანდაზმულ პაციენტებში და შეიძლება ხანგრძლივ მკურნალობას უკავშირდებოდეს; ბავშვებში ისინი ძალიან იშვიათია. სიმპტომები ჩვეულებრივ მკურნალობის დროს ან მაშინვე მის შემდეგ ჩნდება, ზოგჯერ მხოლოდ რამდენიმე კვირის შემდეგ, და, როგორც წესი, შექცევადია. თუმცა ღვიძლის დაზიანება მძიმეც ხდება, ცნობილია ერთეული სასიკვდილო შედეგები — თითქმის ყოველთვის მძიმე ძირითადი დაავადების მქონე ან ღვიძლზე მოქმედი სხვა პრეპარატების მიმღებ პაციენტებში. ცალკე თემაა ანტიბიოტიკასოცირებული კოლიტი: იგი ვითარდება თითქმის ყველა ანტიბაქტერიული საშუალების გამოყენებისას და სიმძიმით მსუბუქიდან სიცოცხლისთვის საშიშამდე მერყეობს, ამიტომ მკურნალობის დროს ან მის შემდეგ დიარეა ყოველთვის ამ კუთხით უნდა შეფასდეს, ხოლო კოლიტის დადასტურებისას პრეპარატს დაუყოვნებლივ აუქმებენ.
სხვა გაფრთხილებები
- თუ გამომწვევი წინასწარ მგრძნობიარეა ამოქსიცილინის მიმართ, უფრო გონივრულია ამოქსიცილინზე კლავულანის მჟავის გარეშე გადასვლა;
- ეს ფორმა არ გამოდგება, როცა გამომწვევის მდგრადობა სავარაუდოდ არ არის დაკავშირებული კლავულანის მჟავისადმი მგრძნობიარე ბეტა-ლაქტამაზებთან;
- პენიცილინის მიმართ მდგრადი S. pneumoniae-ით გამოწვეული ინფექციების დროს პრეპარატს არ იყენებენ;
- თირკმლის ფუნქციის დარღვევის მქონე პაციენტებში და დიდი დოზებისას შესაძლებელია კრუნჩხვები;
- ინფექციური მონონუკლეოზის ეჭვისას პრეპარატს აიცილებენ: ასეთ პაციენტებში აღინიშნა კავშირი ამოქსიცილინის მიღებასა და წითელასმაგვარ გამონაყარს შორის;
- ალოპურინოლი მკურნალობის ფონზე ზრდის კანის ალერგიული რეაქციების ალბათობას;
- ხანგრძლივი გამოყენება ზოგჯერ არამგრძნობიარე მიკროორგანიზმების ზრდას იწვევს;
- გავრცელებული სიწითლე პუსტულებითა და ცხელებით მკურნალობის დასაწყისში შეიძლება მწვავე გენერალიზებული ეგზანთემატოზური პუსტულოზის ნიშანი იყოს — მაშინ პრეპარატს აუქმებენ, ხოლო ამოქსიცილინის შემდგომი გამოყენება უკუნაჩვენებია.
წამლისმიერი ურთიერთქმედებები
პენიცილინები და პერორალური ანტიკოაგულანტები ერთად ძალიან ფართოდ გამოიყენებოდა ურთიერთქმედებების შესახებ შეტყობინებების გარეშე, თუმცა ლიტერატურაში აღწერილია საერთაშორისო ნორმალიზებული შეფარდების ზრდის შემთხვევები აცენოკუმაროლზე ან ვარფარინზე მყოფ პაციენტებში, რომლებსაც ამოქსიცილინი დაუნიშნეს. თუ ერთდროული გამოყენება საჭიროა, კურსის დაწყებისა და დასრულების შემდეგ მკაცრად აკონტროლებენ პროთრომბინის დროს ან INR-ს, ხოლო ანტიკოაგულანტის დოზას საჭიროებისამებრ ასწორებენ.
პენიცილინებმა შეიძლება შეამციროს მეთოტრექსატის გამოყოფა, რაც ზრდის მისი ტოქსიკურობის რისკს. პრობენეციდი ამცირებს ამოქსიცილინის მილაკოვან სეკრეციას, რის გამოც სისხლში მისი კონცენტრაცია იზრდება და უფრო დიდხანს ნარჩუნდება — კლავულანის მჟავაზე ეს არ ვრცელდება, და ერთდროული გამოყენება რეკომენდებული არ არის. მიკოფენოლატ მოფეტილის მიმღებ პაციენტებში აქტიური მეტაბოლიტის კონცენტრაცია მორიგი დოზის მიღებამდე დაახლოებით განახევრდებოდა; დოზის შეცვლა ჩვეულებრივ საჭირო არ არის ტრანსპლანტატის დისფუნქციის ნიშნების არარსებობისას, მაგრამ პაციენტს ყურადღებით აკვირდებიან ანტიბიოტიკის კურსის დროს და მალევე მის შემდეგ.
ორსულობა და ძუძუთი კვება
ცხოველებზე კვლევებმა არ გამოავლინა პირდაპირი ან არაპირდაპირი მავნე გავლენა ორსულობაზე, ემბრიონისა და ნაყოფის განვითარებაზე, მშობიარობასა და მშობიარობის შემდგომ განვითარებაზე. ორსულებში გამოყენების შეზღუდული მონაცემები არ მიუთითებს თანდაყოლილი მანკების რისკის ზრდაზე. ამასთან, ცალკეულ კვლევაში ნაყოფის გარსების ნაადრევი გახეთქვის მქონე ქალებში ამოქსიცილინისა და კლავულანის მჟავის პროფილაქტიკურ დანიშვნას უკავშირებდნენ ახალშობილებში ნეკროზული ენტეროკოლიტის მომატებულ რისკს. ამიტომ ორსულობის დროს გამოყენებას აიცილებენ, თუ ექიმი მას საჭიროდ არ მიიჩნევს.
ორივე ნივთიერება აღწევს დედის რძეში, ამასთან კლავულანის მჟავის გავლენა ბავშვზე უცნობია. ბავშვს შესაძლოა ჰქონდეს დიარეა და ლორწოვანების სოკოვანი დაზიანება, რის გამოც ზოგჯერ კვების შეწყვეტა უწევთ. მეძუძურ ქალს პრეპარატის დანიშვნა შესაძლებელია მხოლოდ მას შემდეგ, რაც მკურნალი ექიმი შეაფასებს სარგებლისა და რისკის თანაფარდობას.
გვერდითი მოვლენები
ყველაზე ხშირად გვხვდება დიარეა, გულისრევა და ღებინება. გულისრევა ჩვეულებრივ დიდ პერორალურ დოზებს უკავშირდება, ხოლო კუჭ-ნაწლავის სიმპტომების გამოხატულება მცირდება, თუ პრეპარატს ჭამის დასაწყისში იღებენ.
- ძალიან ხშირად გარსით დაფარული ტაბლეტებისთვის: დიარეა;
- ხშირად: გულისრევა, ღებინება, კანისა და ლორწოვანი გარსების კანდიდოზი;
- იშვიათად: დისპეფსია, თავბრუსხვევა, თავის ტკივილი, კანის გამონაყარი, ქავილი, ჭინჭრის ციება, ასტ-ისა და ალტ-ის აქტივობის ზომიერი მომატება;
- იშვიათად: გარდამავალი ლეიკოპენია, ნეიტროპენიის ჩათვლით, თრომბოციტოპენია, მრავალფორმიანი ერითემა;
- სიხშირე უცნობია, ალერგიული: ანგიონევროზული შეშუპება, ანაფილაქსია, შრატისმიერი დაავადება, ალერგიული ვასკულიტი;
- სიხშირე უცნობია, კანის: სტივენს-ჯონსონის სინდრომი, ტოქსიკური ეპიდერმული ნეკროლიზი, ბულოზური ექსფოლიაციური დერმატიტი, მწვავე გენერალიზებული ეგზანთემატოზური პუსტულოზი;
- სიხშირე უცნობია, საჭმლის მონელებისა და ღვიძლის მხრივ: ანტიბიოტიკასოცირებული კოლიტი, ფსევდომემბრანულისა და ჰემორაგიულის ჩათვლით, ჰეპატიტი, ქოლესტაზური სიყვითლე, შავი ბალნიანი ენა;
- სიხშირე უცნობია, სხვა: გარდამავალი აგრანულოციტოზი, ჰემოლიზური ანემია, სისხლდენისა და პროთრომბინის დროის გახანგრძლივება, კრუნჩხვები, ასეპტიკური მენინგიტი, ინტერსტიციული ნეფრიტი, კრისტალურია, არამგრძნობიარე ბაქტერიების ჭარბი ზრდა.
კანის ჰიპერმგრძნობელობის ნებისმიერი რეაქცია მკურნალობის შეწყვეტის საფუძველია და არა მოცდისა. იგივე ეხება დიარეას, რომელიც კურსის დროს ან მალევე მის შემდეგ გაჩნდა: იგი უნდა შეფასდეს როგორც შესაძლო ანტიბიოტიკასოცირებული კოლიტი.
დოზის გადაჭარბება
გადაჭარბებისას შესაძლებელია კუჭ-ნაწლავის სიმპტომები და წყალ-ელექტროლიტური ბალანსის დარღვევები. აღწერილია შარდში ამოქსიცილინის კრისტალების წარმოქმნა, რაც ცალკეულ შემთხვევებში თირკმლის უკმარისობამდე მიდიოდა. თირკმლის ფუნქციის დარღვევის მქონე პაციენტებში და დიდი დოზებისას შეიძლება კრუნჩხვები გაჩნდეს.
აღინიშნა აგრეთვე ამოქსიცილინის ნალექის წარმოქმნა შარდის კათეტერებში, უპირატესად დიდი დოზების ვენაში შეყვანის შემდეგ, ამიტომ კათეტერის გამავლობას რეგულარულად ამოწმებენ. პერორალური გადაჭარბებისას სპეციფიკურ ღონისძიებებს ინსტრუქცია არ მოიყვანს — მდგომარეობას ექიმი აფასებს.
როგორ მივიღოთ რეცეპტი Augmentin®-ზე ონლაინ
Augmentin® გაიცემა რეცეპტით: ანტიბიოტიკის, მისი ფორმისა და კურსის ხანგრძლივობის არჩევა დამოკიდებულია სავარაუდო გამომწვევზე, ინფექციის სიმძიმესა და თირკმლის ფუნქციაზე, ხოლო უკონტროლო მიღება ბაქტერიების მდგრადობის ზრდას უწყობს ხელს. ონლაინ კონსულტაციაზე ექიმი გაარჩევს სიმპტომებს, დააზუსტებს წარსულში პენიცილინებსა და ცეფალოსპორინებზე ალერგიულ რეაქციებს და შეაფასებს უკუჩვენებებს.
თუ ანტიბიოტიკი ნაჩვენებია, ექიმი გამოწერს ელექტრონულ რეცეპტს, შეარჩევს დოზას და აგიხსნით, რამდენი დღე მიიღოთ პრეპარატი და რომელი სიმპტომების დროს — უპირველესად გამონაყარისა და დიარეის დროს — უნდა შეწყვიტოთ მკურნალობა და დაუკავშირდეთ ექიმს.
