Aidee: შემადგენლობა და გამოშვების ფორმა
ერთი გარსით დაფარული ტაბლეტი შეიცავს 2 მგ დიენოგესტს და 0,03 მგ ეთინილესტრადიოლს. შეფუთვაში 21 აქტიური ტაბლეტია და არცერთი პლაცებო: მიღება სამ კვირას გრძელდება, შემდეგ შვიდდღიანი შესვენებაა. ამით Aidee განსხვავდება იმავე შემადგენლობის პრეპარატებისგან 28-ტაბლეტიან ბლისტერში, სადაც ბოლო შვიდი ჰორმონებს არ შეიცავს.
ტაბლეტები შეიცავს ლაქტოზას, ამიტომ პრეპარატს არ იყენებენ გალაქტოზას იშვიათი მემკვიდრეობითი აუტანლობის, ლაპის ტიპის ლაქტაზას დეფიციტისა და გლუკოზა-გალაქტოზას შეწოვის დარღვევის სინდრომის დროს. ტრანსპორტის მართვისა და მექანიზმებთან მუშაობის უნარზე ის გავლენას არ ახდენს ან უმნიშვნელოდ ახდენს.
როგორ მოქმედებს Aidee
ეს არის კომბინირებული პერორალური კონტრაცეპტივი, სადაც გესტაგენის როლს დიენოგესტი ასრულებს, ხოლო ესტროგენისას — ეთინილესტრადიოლი. ჩასახვის საწინააღმდეგო მოქმედება რამდენიმე ფაქტორისგან იკრიბება, რომელთაგან უმნიშვნელოვანესია ოვულაციის დათრგუნვა და საშვილოსნოს ყელის ლორწოვანის ცვლილებები. დიენოგესტი ნორტესტოსტერონის ნაწარმია და in vitro ცდებში მისი კავშირი პროგესტერონის რეცეპტორთან 10–30-ჯერ სუსტია, ვიდრე სხვა სინთეზური გესტაგენებისა.
ცხოველებზე in vivo ცდებმა კი ძლიერი გესტაგენური და ანტიანდროგენული მოქმედება აჩვენა; მნიშვნელოვან ანდროგენულ, მინერალოკორტიკოიდულ ან გლუკოკორტიკოიდულ აქტივობას დიენოგესტი არ ავლენს. სწორედ ანტიანდროგენული პროფილი განასხვავებს მას უფროსი თაობის გესტაგენებისგან და ხსნის, რატომ გადაიტანება დიენოგესტიანი საშუალებები სხვაგვარად, ვიდრე ლევონორგესტრელის პრეპარატები ესტროგენის იმავე დოზისას.
ჩვენებები
პერორალური კონტრაცეფცია. ეს ერთადერთი ჩვენებაა: აკნეს მკურნალობა, რომელიც იმავე შემადგენლობის ზოგიერთ სხვა საშუალებას აქვს რეგისტრირებული, Aidee-ს ჩვენებებში არ არის.
დანიშვნის გადაწყვეტილება უნდა განისაზღვროს კონკრეტული პაციენტის რისკის ფაქტორებით — უპირველესად ვენური თრომბოემბოლიასთან დაკავშირებულით — და იმითაც, როგორია თრომბოემბოლიის რისკი ამ პრეპარატის მიღებისას სხვა კომბინირებულ კონტრაცეპტივებთან შედარებით. ანუ არჩევანი დოზასა და სქემის მოხერხებულობას არ დაიყვანება: ეს რისკის შეფასებაა პირველ რეცეპტამდე.
გამოყენების წესი და დოზირება
ტაბლეტებს ბლისტერზე მითითებული თანმიმდევრობით იღებენ, ყოველდღე დაახლოებით ერთსა და იმავე დროს, საკმარისი სითხით. იღებენ დღეში თითო ტაბლეტს 21 დღის განმავლობაში, რის შემდეგაც შვიდდღიან შესვენებას აკეთებენ, რომლის დროსაც ჩვეულებრივ მოხსნის სისხლდენა დგება. ის იწყება ბოლო ტაბლეტიდან 2–3 დღეში და შეიძლება არ დასრულდეს შემდეგი შეფუთვის დაწყებამდე: ახალს მკაცრად მერვე დღეს იწყებენ, იმის მიუხედავად, გრძელდება ის თუ არა.
- თუ წინა თვეში ჰორმონული კონტრაცეფცია არ გამოიყენებოდა, მიღებას ბუნებრივი ციკლის პირველ დღეს, ანუ მენსტრუალური სისხლდენის პირველ დღეს იწყებენ;
- ეფექტურობა მცირდება ტაბლეტების გამოტოვებისას, კუჭისა და ნაწლავების დარღვევებისას და რიგი სხვა წამლების მიღებისას — ეს კონტრაცეპტიული ეფექტის დაკარგვის სამი მთავარი მიზეზია;
- ქალების ნაწილს შესვენებაში მოხსნის სისხლდენა არ ედგება: თუ სქემა სრულად არ იყო დაცული და ის ერთხელ ან ორჯერ არ ყოფილა, ორსულობა უნდა გამოირიცხოს.
მცირე და ციკლთაშორისი სისხლდენები ნებისმიერ კომბინირებულ საშუალებასთან შესაძლებელია, განსაკუთრებით პირველ თვეებში, ამიტომ მათ მიზეზზე მსჯელობა ღირს დაახლოებით სამციკლიანი ადაპტაციური პერიოდის შემდეგ. თუ კი ისინი რეგულარული ციკლების შემდეგაც რჩება, მიზეზს ჰორმონების გარეთ ეძებენ და ნიშნავენ გამოკვლევას, რათა გამოირიცხოს სიმსივნე ან ორსულობა. გამოტოვებული ტაბლეტის წესები პრეპარატის სრულ დახასიათებაშია მოცემული.
უკუჩვენებები
კომბინირებულ კონტრაცეპტივებს არ იყენებენ ქვემოთ ჩამოთვლილი მდგომარეობებისას, ხოლო თუ რომელიმე მათგანი პირველად მიღების დროს ჩნდება, პრეპარატს დაუყოვნებლივ აუქმებენ. პირველი ჯგუფი ვენური თრომბოზებია: თავად თრომბოემბოლიური დაავადება ახლა, მათ შორის ანტიკოაგულანტებით მკურნალობისას, ან წარსულში; ცნობილი მიდრეკილება მისკენ — რეზისტენტობა გააქტიურებული პროტეინ C-ს მიმართ, მათ შორის V ლეიდენის ფაქტორი, ანტითრომბინ III-ის, პროტეინ C-ს ან S-ის დეფიციტი; დიდი ოპერაცია ხანგრძლივი უმოძრაობით წარსულში; მაღალი რისკი ფაქტორების ერთობლიობის გამო.
მეორე ჯგუფი არტერიული მოვლენები და მძიმე მეტაბოლური დარღვევებია.
- მიოკარდიუმის ინფარქტი და სტენოკარდია, როგორც მისი წინამორბედი, ინსულტი და ტრანზიტორული იშემიური შეტევა — როგორც ახლა, ისე ოდესმე ადრე;
- ლაბორატორიულად დადასტურებული მიდრეკილება არტერიული თრომბოზისკენ: მომატებული ჰომოცისტეინი, ანტიკარდიოლიპინური ანტისხეულები, მგლურას ანტიკოაგულანტი; ასევე შაკიკი, რომელიც ოდესმე კეროვანი ნევროლოგიური სიმპტომატიკით მიმდინარეობდა;
- რამდენიმე სისხლძარღვოვანი რისკის ფაქტორის თანაარსებობა ან ერთი მძიმე: შაქრიანი დიაბეტი, რომელმაც სისხლძარღვები შეაშფოთა, წნევის მძიმე მომატება, ლიპოპროტეინების ცვლის მძიმე დარღვევა;
- გადატანილი ან მიმდინარე პანკრეატიტი ტრიგლიცერიდების მძიმე მომატების ფონზე; ღვიძლის მძიმე დაზიანება, სანამ მისი მაჩვენებლები ნორმას არ დაუბრუნდება; ღვიძლის სიმსივნეები; მძიმე ან მწვავედ განვითარებული თირკმლის უკმარისობა; სიმსივნეები, რომელთა ზრდა სასქესო ჰორმონებზეა დამოკიდებული;
- სისხლდენა სასქესო გზებიდან, რომლის მიზეზიც დადგენილი არ არის; ალერგია ტაბლეტის კომპონენტებზე; ორსულობა, მათ შორის სავარაუდო.
განსაკუთრებული მითითებები და სიფრთხილის ზომები
მთავარი გაფრთხილება ციფრებშია გამოხატული. ნებისმიერი კომბინირებული კონტრაცეპტივის მიღება ზრდის ვენური თრომბოემბოლიის რისკს: წელიწადში ის ვითარდება დაახლოებით 10 000-დან 2 ქალთან, რომლებიც ასეთ საშუალებებს არ იღებენ და ორსულად არ არიან, და 10 000-დან 6–12-თან იმ საშუალებებზე, სადაც ეთინილესტრადიოლის შემცველობა 50 მკგ-ზე ნაკლებია. ყველაზე დაბალი რისკი უკავშირდება ლევონორგესტრელის, ნორგესტიმატისა და ნორეთისტერონის შემცველ საშუალებებს; შეზღუდული მონაცემებით, დიენოგესტიანებისთვის ის შეიძლება ლევონორგესტრელის მსგავსი იყოს, მაგრამ ზუსტი დონე დადგენილი არ არის. ვენური თრომბოემბოლია სიკვდილით სრულდება შემთხვევათა 1–2%-ში, ამასთან კონტრაცეპტივის მიმღებთა შორის წლიური შემთხვევების რიცხვი ორსულებსა და მშობიარობის შემდგომ პერიოდში მოსალოდნელზე ნაკლებია.
რისკი ყველაზე მაღალია მიღების პირველ წელს და არსებობს მონაცემები, რომ ის იზრდება 4 კვირის ან მეტი შესვენების შემდეგ განახლებისას. ფაქტორები, რომლებიც მას ზრდის: სიმსუქნე სხეულის მასის ინდექსით 30-ზე მეტი, ხანგრძლივი უმოძრაობა, მათ შორის 4 საათზე ხანგრძლივი ფრენა, ოპერაციები ქვედა კიდურებსა და მენჯზე, მძიმე ტრავმები, თრომბოემბოლია მშობლებთან, ძმასთან ან დასთან, განსაკუთრებით 50 წლამდე, სიმსივნეები, მგლურა, ნაწლავების ანთებითი დაავადებები და 35 წელზე მეტი ასაკი. გეგმიური ოპერაციის წინ ტაბლეტებს მინიმუმ 4 კვირით ადრე აუქმებენ და მოძრაობის აღდგენიდან ორ კვირამდე არ ანახლებენ. არტერიულ რისკს ზრდის იგივე ასაკი და სიმსუქნე, ასევე მოწევა — 35 წელს გადაცილებულ მწეველებს სხვა მეთოდს ურჩევენ, — ოჯახური ანამნეზი, შაკიკის გახშირება მიღების დროს, დიაბეტი და წინაგულების ციმციმი.
| რა მოხდა | როგორ ვლინდება |
| ღრმა ვენების თრომბოზი | ცალმხრივი შეშუპება ფეხზე ან ტერფზე ან ვენის გასწვრივ; ტკივილი ფეხში, რომელიც მხოლოდ დგომისას ან სიარულისას იგრძნობა; მომატებული სითბო დაავადებულ ფეხში; სიწითლე ან კანის ფერის შეცვლა |
| ფილტვის არტერიის თრომბოემბოლია | უეცარი აუხსნელი ქოშინი ან აჩქარებული სუნთქვა; უეცარი ხველის შეტევა, ზოგჯერ სისხლიანი ნახველით; მწვავე ტკივილი გულმკერდში; თავბრუსხვევა; ხშირი ან არარეგულარული გულისცემა |
| ინსულტი | სახის, ხელის ან ფეხის კუნთების უეცარი დაბუჟება ან სისუსტე, განსაკუთრებით ერთ მხარეს; უეცარი სირთულეები სიარულისას, წონასწორობის ან კოორდინაციის დარღვევა; დეზორიენტაცია, მეტყველების ან გაგების სირთულეები; მხედველობის უეცარი სირთულეები; უეცარი ძლიერი თავის ტკივილი უხილავი მიზეზის გარეშე; ცნობიერების დაკარგვა |
ურთიერთქმედება სხვა პრეპარატებთან
პერორალური კონტრაცეპტივების ურთიერთქმედება სხვა წამლებთან ორგვარად ვლინდება: ციკლთაშორისი სისხლდენებით და ჩასახვის საწინააღმდეგო მოქმედების დაკარგვით. ძირითადი მექანიზმი მიკროსომული ფერმენტების ინდუქციაა, რომელიც სასქესო ჰორმონების კლირენსს ზრდის.
- ინდუქტორებია ჰიდანტოინი, ბარბიტურატები, პრიმიდონი, კარბამაზეპინი, რიფამპიცინი, ასევე, სავარაუდოდ, ოქსკარბაზეპინი, ტოპირამატი, ფელბამატი, გრიზეოფულვინი, რიფაბუტინი, კრაზანა და აივ-ის საწინააღმდეგო რიგი საშუალებები — რიტონავირი, ეფავირენზი, ნევირაპინი, ნელფინავირი;
- ინდუქტორების მიღების დროს და კიდევ 28 დღე მის შემდეგ საჭიროა ბარიერული მეთოდი, ხოლო მათით ხანგრძლივი მკურნალობისას — სხვა არაჰორმონული; თუ ასეთი დაცვის ვადა შეფუთვის ფარგლებს სცილდება, შემდეგს მაშინვე იწყებენ, შვიდდღიანი შესვენების გარეშე;
- კლინიკური კვლევების მიხედვით, ზოგიერთი ანტიბიოტიკი — პენიცილინები, ტეტრაციკლინები — ამცირებს ესტროგენების, მაშასადამე ეთინილესტრადიოლის, ნაწლავურ-ღვიძლისეულ მიმოქცევას; მათით მკურნალობისას, რიფამპიცინისა და გრიზეოფულვინის გარდა, ბარიერული მეთოდი საჭიროა კიდევ 7 დღე დასრულების შემდეგ;
- საპირისპირო მიმართულებით: კონტრაცეპტივი ცვლის სხვა ნივთიერებების მეტაბოლიზმს, რის გამოც ციკლოსპორინის კონცენტრაცია იზრდება, ხოლო ლამოტრიჯინისა მცირდება; თავად დიენოგესტი ციტოქრომ P450-ის ფერმენტებს არ თრგუნავს.
ცალკე თემაა ანალიზები: სტეროიდული კონტრაცეპტივები ცვლის ღვიძლის, ფარისებრი ჯირკვლის, თირკმელზედა ჯირკვლებისა და თირკმლების ფუნქციის ბიოქიმიურ მაჩვენებლებს, სატრანსპორტო ცილებისა და ლიპიდების კონცენტრაციას, ნახშირწყლების ცვლისა და შედედების მაჩვენებლებს. მნიშვნელობები ჩვეულებრივ ნორმის ფარგლებში რჩება, მაგრამ პრეპარატის მიღების შესახებ ექიმის გაფრთხილება ღირს.
ორსულობა და ძუძუთი კვება
ორსულობისას პრეპარატი ნაჩვენები არ არის, ხოლო მისი დადასტურებისას მიღების დროს მას დაუყოვნებლივ აუქმებენ. ვრცელმა ეპიდემიოლოგიურმა კვლევებმა არ გამოავლინა არც თანდაყოლილი მანკების სიხშირის ზრდა იმ ბავშვებში, რომელთა დედებიც ორსულობამდე კომბინირებულ პერორალურ კონტრაცეპტივებს იღებდნენ, არც ტერატოგენული მოქმედება ორსულობის დროს უნებლიე მიღებისას. ცხოველებზე კვლევებმა აჩვენა არასასურველი მოვლენები ორსულობისა და კვების დროს, თუმცა კომბინირებული საშუალებების ორსულობისას გამოყენების ზოგადი გამოცდილება ადამიანებში ასეთ ეფექტებზე არ მიუთითებს.
ცალკე აღნიშნულია, რომ მშობიარობის შემდგომ პერიოდში შესვენების შემდეგ მიღების განახლებისას ვენური თრომბოემბოლიის მომატებული რისკი უნდა გაითვალისწინონ. კომბინირებულ კონტრაცეპტივებს შეუძლიათ შეამცირონ რძის რაოდენობა და შეცვალონ მისი შემადგენლობა, ხოლო ჰორმონებისა და მათი მეტაბოლიტების მცირე დოზები რძით გამოიყოფა და შეიძლება ბავშვზე იმოქმედოს. ამიტომ პრეპარატს ძუძუთი კვების დასრულებამდე არ იყენებენ.
არასასურველი მოვლენები
კომბინირებული კონტრაცეპტივების მიმღებთა შორის აღნიშნულია ვენური და არტერიული თრომბოზების მომატებული რისკი, მათ შორის მიოკარდიუმის ინფარქტის, ინსულტის, ტრანზიტორული იშემიური შეტევისა და ფილტვის არტერიის თრომბოემბოლიის. დანარჩენი მოვლენები სიხშირით ასეა განაწილებული.
- ხშირად: თავის ტკივილი, ტკივილი სარძევე ჯირკვლებში, აკნე, თმის ცვენა, გამონაყარი, ქავილი;
- არახშირად: საშოს ანთება და კანდიდოზი, მადის მომატება, განწყობის დაქვეითება, შაკიკი, თავბრუსხვევა, წნევის მომატება და დაქვეითება, ტკივილი მუცელში, გულისრევა, ღებინება, დიარეა, არასწორი მოხსნის სისხლდენები და ციკლთაშორისი სისხლდენები, მტკივნეული მენსტრუაციები, საკვერცხის კისტები, სხეულის მასის ცვლილება;
- იშვიათად: საშვილოსნოს მიომა, ანემია, ვირილიზმი, დეპრესია, უძილობა, აგრესია, ინსულტი და თავის ტვინის სისხლის მიმოქცევის დარღვევები, მხედველობის დარღვევები, სმენის უეცარი დაკარგვა, არტერიული და ვენური თრომბოემბოლიური დარღვევები, ასთმა, დერმატიტები, ქლოაზმა, ჰირსუტიზმი, საშვილოსნოს ყელის დისპლაზია, დანამატების კისტები, ტრიგლიცერიდების მომატება;
- სიხშირე უცნობია: განწყობის რყევები, სქესობრივი ლტოლვის შესუსტება და გაძლიერება, კონტაქტური ლინზების ტარების შეუძლებლობა, ჭინჭრის ციება, ერითემა, შეშუპებები სითხის შეკავებისგან.
შორეული რისკებიდან ინსტრუქციაში სამია განხილული. ზოგიერთმა ეპიდემიოლოგიურმა კვლევამ აჩვენა საშვილოსნოს ყელის კიბოს რისკის ზრდა ხანგრძლივი მიღებისას იმ ქალებში, რომლებიც ადამიანის პაპილომავირუსითაა დაინფიცირებული, თუმცა სხვა ფაქტორების წვლილი უცნობია. 54 ეპიდემიოლოგიური კვლევის მეტაანალიზმა აჩვენა სარძევე ჯირკვლის კიბოს უმნიშვნელოდ მომატებული ფარდობითი რისკი ამჟამად მიმღებთათვის — 1,24, — რომელიც მოხსნიდან 10 წლის განმავლობაში თანდათან ქრება; მიზეზობრივ კავშირს ეს კვლევები არ ამტკიცებს. ბოლოს, იშვიათად აღწერილია ღვიძლის კეთილთვისებიანი და კიდევ უფრო იშვიათად ავთვისებიანი სიმსივნეები, რომლებიც ცალკეულ შემთხვევებში სიცოცხლისთვის საშიშ სისხლდენებამდე მიდიოდა მუცლის ღრუში: მუცლის ზედა ნაწილში მწვავე ტკივილისას ან ღვიძლის გადიდებისას ასეთ სიმსივნეს ცალკე განიხილავენ.
დოზის გადაჭარბება
ეთინილესტრადიოლისა და დიენოგესტის მწვავე პერორალური ტოქსიკურობა მცირეა.
დოზის გადაჭარბებისას შესაძლებელია გულისრევა, ღებინება, ხოლო ახალგაზრდა გოგონებში — მცირე სისხლდენა საშოდან. უმეტეს შემთხვევაში სპეციალური მკურნალობა საჭირო არ არის; საჭიროებისას იყენებენ დამხმარე თერაპიას.
როგორ მივიღოთ რეცეპტი Aidee-ზე ონლაინ
პრეპარატი გაიცემა რეცეპტით და პირველ დანიშვნამდე ან შესვენების შემდეგ განახლებამდე ექიმი კრებს სრულ ანამნეზს, ოჯახურის ჩათვლით, გამორიცხავს ორსულობას, ზომავს წნევას და ატარებს დათვალიერებას. ის ვალდებულია ცალკე გაიაროს ვენური და არტერიული თრომბოზების რისკი, ნიშნები, რომელთა დროსაც დაუყოვნებელი დახმარებაა საჭირო, და ის, როგორ შეესაბამება პრეპარატი რისკით სხვა კომბინირებულ საშუალებებს.
ონლაინ კონსულტაციისთვის მოამზადეთ ცნობები თრომბოზების, ინფარქტებისა და ინსულტების შესახებ საკუთარი და მშობლების, ძმის ან დის, განსაკუთრებით 50 წლამდე მომხდარის, კეროვანი სიმპტომებით მიმდინარე შაკიკის, მოწევის, წონის, წნევის, დიაბეტის, ღვიძლისა და თირკმლის დაავადებების, პანკრეატიტის, სიმსივნეებისა და დაგეგმილი ოპერაციების შესახებ, ასევე მიღებული წამლების სია — ეპილეფსიის საწინააღმდეგო, რიფამპიცინი, აივ-ის საწინააღმდეგო საშუალებები, კრაზანა და ანტიბიოტიკები. გახსოვდეთ ისიც, რასაც პრეპარატი არ აკეთებს: აივ-ისა და სქესობრივი გზით გადამდები სხვა ინფექციებისგან ჰორმონული კონტრაცეფცია არ იცავს. ექიმი შეაფასებს ამ გარემოებებს და უკუჩვენებების არარსებობისას გამოწერს ელექტრონულ რეცეპტს.
