Zentel - (IR): skład i postać farmaceutyczna
Jedna tabletka do rozgryzania i żucia zawiera 400 mg albendazolu. To zarazem dawka jednorazowa w większości wskazań, dlatego opakowanie zwykle wystarcza na krótką kurację.
Tabletkę można połknąć w całości, popijając wodą, a przy trudnościach z połykaniem — rozkruszyć, rozgryźć lub pożuć i popić niewielką ilością wody. Ta postać jest wygodna również dla osób, którym trudno połykać całe tabletki. W składzie znajduje się laktoza, dlatego preparat nie jest odpowiedni dla osób z rzadką dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.
Jak działa Zentel - (IR)
Substancją czynną jest albendazol, karbaminian benzimidazolu o działaniu przeciwrobaczym. Jest aktywny wobec jaj, larw i postaci dorosłych pasożytów jelitowych, czyli działa na wszystkich etapach cyklu życiowego robaka.
Podstawą mechanizmu jest hamowanie polimeryzacji tubuliny — białka, z którego budowane są mikrotubule komórki. Bez nich pasożyt nie może wchłaniać glukozy i ginie. Właśnie wybiórczość tego mechanizmu tłumaczy, dlaczego lek działa na robaki, a komórek człowieka nie dotyka w ten sam sposób. Albendazol jest metabolizowany w wątrobie, a główną pracę farmakologiczną wykonuje już jego metabolit — sulfotlenek albendazolu, dlatego stan wątroby bezpośrednio wpływa na efekt leczenia.
Wskazania do stosowania
Lek przepisuje się w leczeniu chorób wywołanych przez robaki: owsicy, czyli zarażenia owsikiem ludzkim Enterobius vermicularis, ankylostomatozy wywołanej przez Ancylostoma duodenale oraz nekatoriozy wywołanej przez Necator americanus.
Do wykazu należą też strongyloidoza — zarażenie węgorkiem jelitowym Strongyloides stercoralis, glistnica wywołana przez Ascaris lumbricoides, trichuroza, czyli zarażenie włosogłówką ludzką Trichuris trichiura, oraz tasiemczyca — zarażenie tasiemcem z rodzaju Taenia. Wszystkie te wskazania łączy jedno: patogen musi być wrażliwy na albendazol, a zatem leczenie poprzedza laboratoryjne potwierdzenie rozpoznania, a nie domysł na podstawie objawów.
Sposób stosowania i dawkowanie
Podział jest prosty: przy większości robaczyc jelitowych wystarcza jedna tabletka, a przy strongyloidozie i tasiemczycy potrzebna jest trzydniowa kuracja. Specjalne przygotowanie nie jest konieczne — nie trzeba przyjmować leku na czczo ani po przeczyszczeniu przewodu pokarmowego, co wyraźnie upraszcza leczenie. Przy owsicy lekarz zwykle omawia również zapobieganie ponownemu zarażeniu w rodzinie, ponieważ owsiki łatwo przenoszą się drogą kontaktową.
| Sytuacja | Co zrobić |
|---|---|
| Owsica, ankylostomatoza, nekatorioza, glistnica, trichuroza | 400 mg (1 tabletka) jednorazowo |
| Strongyloidoza i tasiemczyca u dorosłych | 400 mg raz na dobę przez 3 kolejne dni |
| Nie doszło do wyleczenia | Ponowna kuracja według tego samego schematu po 3 tygodniach |
| Wiek powyżej 65 lat | Dawki się nie zmienia; doświadczenie kliniczne w tej grupie jest ograniczone |
| Zaburzenia czynności nerek | Dawki się nie zmienia — nerkami wydalana jest bardzo mała część substancji, ale stan pacjenta się monitoruje |
| Zaburzenia czynności wątroby | Szczególna ostrożność i kontrola w trakcie leczenia |
Przeciwwskazania
Preparatu nie stosuje się przy nadwrażliwości na składniki preparatu.
Drugim przeciwwskazaniem jest ciąża. Aby wykluczyć przyjęcie leku w najwcześniejszym okresie ciąży, kobietom w wieku rozrodczym kurację prowadzi się w pierwszych 7 dniach po wystąpieniu miesiączki albo po ujemnym wyniku testu ciążowego.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Najważniejsze ostrzeżenie wiąże się nie z samym lekiem, lecz z reakcją organizmu na obumieranie pasożytów. Leczenie albendazolem może ujawnić wągrzycę ośrodkowego układu nerwowego, która wcześniej przebiegała bezobjawowo; zdarza się to częściej w regionach o dużej częstości występowania tasiemczycy. Właśnie dlatego przy potwierdzonej tasiemczycy lekarz z góry omawia z pacjentem, na jakie objawy zwracać uwagę w pierwszych dniach kuracji.
Reakcja zapalna wokół obumierających pasożytów w mózgu daje objawy neurologiczne: drgawki, zwiększone ciśnienie śródczaszkowe i objawy ogniskowe. Mogą pojawić się wkrótce po rozpoczęciu leczenia i wtedy niezwłocznie podaje się steroidy oraz leki przeciwdrgawkowe. Osobno lekarz uwzględnia stan wątroby: albendazol jest w niej metabolizowany, a przy zaburzeniu jej czynności zmienia się stężenie czynnego metabolitu. Pacjentom powyżej 65 lat z chorobami wątroby lek podaje się ze szczególną ostrożnością. Badań nad wpływem na zdolność prowadzenia pojazdów nie prowadzono, ale preparat może powodować zawroty głowy.
Interakcje z innymi lekami
Przy jednoczesnym stosowaniu prazykwantelu obserwowano zwiększenie stężenia czynnego metabolitu albendazolu w osoczu.
Rytonawir, fenytoina, karbamazepina i fenobarbital mogą natomiast zmniejszać stężenie czynnego metabolitu — sulfotlenku albendazolu. Znaczenie kliniczne tego zjawiska nie jest ustalone, ale skutkiem może być mniejsza skuteczność leczenia, zwłaszcza przy zarażeniach układowych. U takich pacjentów ocenia się wynik terapii, a niekiedy trzeba skorygować dawkę. Dlatego podczas wizyty warto wymienić wszystkie leki przyjmowane na stałe, w tym przeciwdrgawkowe i stosowane w zakażeniu HIV.
Ciąża i karmienie piersią
W ciąży lek jest przeciwwskazany, dotyczy to również sytuacji, gdy ciąża jest jedynie podejrzewana. Kobietom w wieku rozrodczym leczenie planuje się tak, aby wykluczyć przyjęcie preparatu we wczesnym okresie ciąży: w pierwszych 7 dniach po wystąpieniu miesiączki albo po ujemnym teście ciążowym.
Nie wiadomo, czy albendazol i jego metabolity przenikają do mleka kobiecego, dlatego kobietom karmiącym piersią leku się nie przepisuje — z wyjątkiem sytuacji, gdy spodziewana korzyść przewyższa ryzyko leczenia.
Działania niepożądane
Krótkie kuracje albendazolem są z reguły dobrze tolerowane, a opisane reakcje nieliczne.
- niezbyt często — ból głowy;
- niezbyt często — zawroty głowy;
- niezbyt często — dolegliwości ze strony górnego odcinka przewodu pokarmowego: ból w nadbrzuszu lub brzucha, nudności, wymioty;
- niezbyt często — biegunka;
- rzadko — reakcje nadwrażliwości: wysypka, świąd, pokrzywka;
- rzadko — zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych;
- bardzo rzadko — rumień wielopostaciowy;
- bardzo rzadko — zespół Stevens-Johnsona, czyli ciężka reakcja skórna z zajęciem błon śluzowych.
Objawy neurologiczne przy utajonej wągrzycy stoją osobno: wywołuje je zapalenie wokół obumierających pasożytów, a nie toksyczność leku. Przy pojawieniu się wysypki, świądu lub pokrzywki, a także przy jakichkolwiek dolegliwościach neurologicznych w trakcie kuracji trzeba skontaktować się z lekarzem.
Przedawkowanie
Ulotka nie opisuje odrębnego obrazu klinicznego przedawkowania albendazolu: nie wyodrębniono swoistych objawów, po których można by je rozpoznać.
Dalsze postępowanie zależy od stanu pacjenta albo od zaleceń krajowego ośrodka toksykologicznego, jeśli są dostępne. Po przypadkowym przyjęciu nadmiernej liczby tabletek należy zgłosić się po pomoc medyczną i podać, ile dokładnie tabletek przyjęto i kiedy.
Jak otrzymać receptę na Zentel - (IR) online
Albendazol wydawany jest na receptę: lekarz ustala, jaki robak wywołał chorobę, a od tego zależy, czy wystarczy jedna tabletka, czy potrzebna będzie trzydniowa kuracja z powtórzeniem po trzech tygodniach. Samoleczenie jest tu bezcelowe również dlatego, że różne robaki wymagają różnych leków.
Podczas konsultacji online lekarz omówi objawy i wyniki badań, sprawdzi przeciwwskazania, w tym ciążę, a przy istniejących wskazaniach wystawi e-receptę — z jej kodem lek można odebrać w aptece.
