Spamilan® - (IR): skład i postać farmaceutyczna
Oznaczenie „IR" obok nazwy to import równoległy. Lek jest ten sam, z tą samą substancją czynną i tymi samymi właściwościami, ale sprowadza go do Polski inny dostawca, z innego kraju Unii Europejskiej. Prawnie jest to osobne pozwolenie, dlatego i strona jest osobna; klinicznie różnicy wobec dostawy oryginalnej nie ma.
Jedna tabletka zawiera 10 mg buspironu chlorowodorku, a wraz z nim 111,4 mg laktozy — przy rzadkiej dziedzicznej nietolerancji galaktozy, niedoborze laktazy typu Lapp lub zespole złego wchłaniania glukozy-galaktozy lek nie jest odpowiedni. Tabletki przyjmuje się codziennie o tej samej porze i zawsze tak samo względem posiłku: pokarm zwiększa biodostępność buspironu, więc przełączanie się między przyjmowaniem z jedzeniem i na czczo jest niewskazane.
Jak działa Spamilan® - (IR)
Substancją czynną jest buspiron, pochodna azaspirodekandionu. Zwiększa on aktywność swoistych szlaków noradrenergicznych i dopaminergicznych mózgu, hamując jednocześnie aktywność układu serotoninergicznego i cholinergicznego — tak wykazały badania na zwierzętach. Na receptory benzodiazepinowe buspiron nie działa.
Wynikają z tego trzy praktyczne konsekwencje. Pierwsza: lek nie ma działania uspokajającego, przeciwdrgawkowego ani zwiotczającego mięśnie, typowego dla benzodiazepin. Druga: nie ma z nimi także tolerancji krzyżowej, więc buspironem nie da się „przykryć" odstawienia długo przyjmowanych leków uspokajających i nasennych. Trzecia: dokładny mechanizm działania przeciwlękowego nie jest w pełni poznany, dlatego przewlekłej toksyczności dla OUN i innych układów nie sposób przewidzieć.
Wskazania do stosowania
Lek stosuje się w krótkotrwałym leczeniu zaburzeń lękowych i łagodzeniu objawów lęku — z towarzyszącą depresją lub bez niej.
Granice tego wskazania warto zakreślić dokładnie. Buspironu nie podaje się jako jedynego leku w depresji: może maskować jej objawy kliniczne. Długoterminowego bezpieczeństwa i skuteczności u osób poniżej 18 lat nie ustalono, a dzieciom i młodzieży leku się nie zaleca. Wreszcie samo słowo „krótkotrwałe" wyznacza format leczenia — to nie jest wieloletnia terapia podtrzymująca.
Sposób stosowania i dawkowanie
Dawkę dostosowuje się do stanu pacjenta, a cały schemat opiera się na stopniowym zwiększaniu. Dostępne dane nie każą zmieniać go w zależności od wieku ani płci pacjenta.
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Dawka początkowa | 5 mg 2 lub 3 razy na dobę |
| Krok zwiększania | Co 2–3 dni |
| Dawka lecznicza | 15–30 mg na dobę w dawkach podzielonych |
| Maksymalna dawka dobowa | 60 mg w dawkach podzielonych |
| Silny inhibitor CYP3A4 | Zmniejszona dawka początkowa, zwiększanie tylko stopniowo i po ocenie lekarskiej |
| Niewydolność nerek, klirens 20–49 ml/min/1,72 m² | Ostrożnie, małe dawki dwa razy na dobę; odpowiedź i objawy ocenia się przed każdym zwiększeniem |
| Klirens poniżej 20 ml/min/1,72 m² i bezmocz | Nie podaje się |
| Niewydolność wątroby | Ostrożnie, dawkę zwiększa się indywidualnie nie wcześniej niż po 4–5 dniach na poprzedniej dawce |
Dlaczego ograniczenia są właśnie takie. Przy lekkim i umiarkowanym pogorszeniu czynności nerek pojedyncza dawka daje niewielki wzrost stężenia buspironu bez wydłużenia okresu półtrwania, a przy bezmoczu rośnie stężenie metabolitu 1-pirymidynylopiperazyny, przy czym dializa nie wpływa ani na niego, ani na sam buspiron — stąd zakaz przy klirensie poniżej 20 ml/min. Przy zaburzeniu czynności wątroby osłabiony jest efekt pierwszego przejścia, u pacjentów z marskością rośnie maksymalne stężenie niezmienionej substancji i wydłuża się okres półtrwania, co grozi ośrodkowymi działaniami niepożądanymi. Osobno: sok grejpfrutowy zwiększa stężenie buspironu w osoczu i nie należy pić go w dużych ilościach. U pacjentów poniżej 18 lat skuteczności nie potwierdzono — w badaniach kontrolowanych placebo z udziałem 334 pacjentów buspiron w dawkach dla dorosłych nie okazał się skuteczny w zespole lęku uogólnionego, a stężenia substancji i jej czynnego metabolitu u dzieci były większe niż u dorosłych.
Przeciwwskazania
Ograniczeń jest pięć, a trzy z nich wiążą się ze stanami, w których lek albo się kumuluje, albo nakłada na już zahamowany układ nerwowy.
- Nadwrażliwość na buspiron lub którąkolwiek substancję pomocniczą.
- Padaczka.
- Ciężka niewydolność nerek: klirens kreatyniny nie większy niż 20 ml/min/1,73 m² albo kreatynina w osoczu powyżej 200 µmol/l.
- Ciężka niewydolność wątroby.
- Ostre zatrucie alkoholem, lekami nasennymi, przeciwbólowymi lub przeciwpsychotycznymi.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Pacjentów przechodzących na buspiron z benzodiazepin trzeba uprzedzić zawczasu. Tolerancji krzyżowej między tymi grupami nie ma, a buspiron nie zapobiega objawom odstawiennym po długim leczeniu lekami uspokajającymi, nasennymi i przeciwlękowymi. Dotychczasową terapię odstawia się stopniowo jeszcze przed rozpoczęciem buspironu, zwłaszcza jeśli pacjent długo przyjmował leki o działaniu depresyjnym na OUN.
- Inhibitory MAO: ich połączenie z buspironem może być niebezpieczne — opisywano przypadki wzrostu ciśnienia tętniczego, dlatego jednoczesne stosowanie nie jest zalecane.
- Alkohol w trakcie leczenia się wyklucza. W badaniach u zdrowych ochotników buspiron nie nasilał wywołanego alkoholem upośledzenia sprawności psychofizycznej, ale danych o jednoczesnym spożyciu alkoholu z dawkami do 20 mg brak.
- Ostrożność jest wymagana przy jaskrze z wąskim kątem przesączania, miastenii, uzależnieniu od substancji psychoaktywnych oraz przy zaburzeniu czynności wątroby lub nerek.
- Zdolności do wywoływania uzależnienia i nadużywania u buspironu w badaniach na ludziach i zwierzętach nie wykazano.
- Czynności poznawcze i sprawność psychomotoryczna przy pojedynczej dawce do 20 mg w kontrolowanych badaniach u zdrowych ochotników nie były znacząco zaburzone.
- Wpływ na prowadzenie pojazdów jest umiarkowany. Z powodu senności i zawrotów głowy oraz przemijających działań niepożądanych na początku leczenia nie siada się za kierownicę ani do maszyn, dopóki nie stanie się jasne, że lek nie wywiera niepożądanego wpływu.
Interakcje z lekami
Kluczem do wszystkich interakcji jest enzym CYP3A4, przez który buspiron jest metabolizowany, oraz wysoki stopień wiązania z białkami osocza, około 95%. Ostrożność jest potrzebna także z wszelkimi lekami działającymi na OUN.
- Niezalecane są: inhibitory MAO z powodu wzrostu ciśnienia tętniczego; erytromycyna, która zwiększa Cmax buspironu 5-krotnie, a AUC 6-krotnie (przy jednoczesnym stosowaniu dawka buspironu jest mała — np. 2,5 mg dwa razy na dobę); itrakonazol, zwiększający Cmax 13-krotnie, a AUC 19-krotnie (np. 2,5 mg raz na dobę).
- Ostrożności wymagają diltiazem i werapamil: Cmax rośnie 5,3- i 3,4-krotnie, możliwe są nasilenie działania i wzrost toksyczności buspironu; dalsze zmiany dawek obu leków robi się według odpowiedzi klinicznej.
- Nefazodon zwiększa Cmax buspironu nawet 20-krotnie, a AUC nawet 50-krotnie; przy 5 mg dwa razy na dobę odnotowano osłabienie, uczucie omdlewania, zawroty głowy i senność — dawkę buspironu się zmniejsza.
- Fluwoksamina podwaja stężenie buspironu w osoczu, a sok grejpfrutowy zwiększa Cmax 4,3-krotnie i AUC 9,2-krotnie.
- Ryfampicyna indukuje metabolizm przez CYP3A4: Cmax spada o 84%, działanie słabnie. Przy fenobarbitalu, fenytoinie, karbamazepinie i preparatach z dziurawca może być potrzebna modyfikacja dawki, aby utrzymać działanie przeciwlękowe.
- Leki serotoninergiczne — inhibitory MAO, L-tryptofan, tryptany, tramadol, linezolid, SSRI, lit, dziurawiec — wymagają ostrożności: są pojedyncze zgłoszenia zespołu serotoninowego, a przy połączeniu z SSRI, badanym u ponad 300 000 pacjentów, opisano rzadkie przypadki drgawek. Przy podejrzeniu zespołu serotoninowego leczenie natychmiast się przerywa.
- Wiązanie z białkami: buspiron nie wypiera leków silnie związanych, jak warfaryna, ale in vitro może wypierać słabiej związane, na przykład digoksynę; znaczenie kliniczne jest nieznane. Ostrożność jest potrzebna z wszelkimi lekami o wysokim stopniu wiązania.
- Pozostałe: po dodaniu buspironu do warfaryny opisano wydłużenie czasu protrombinowego; haloperydol może rosnąć w surowicy; trazodon u części pacjentów dawał 3–6-krotny wzrost AlAT; cymetydyna nieznacznie zwiększała stężenie metabolitu buspironu. Baklofen, lofeksydyna, nabilon i leki przeciwhistaminowe nasilają sedację. Z diazepamem istotnych zmian farmakokinetyki nie było, ale nordiazepam wzrósł o około 15% z łagodnymi zawrotami głowy, bólem głowy i nudnościami. Z amitryptyliną interakcji nie stwierdzono.
Ciąża i karmienie piersią
Danych o stosowaniu buspironu u kobiet ciężarnych brak lub są jedynie ograniczone. Badania na zwierzętach nie wykazały bezpośredniego ani pośredniego szkodliwego wpływu na rozmnażanie, jednak w ramach środków ostrożności lepiej unikać stosowania w czasie ciąży. Wpływ leku na przebieg porodu nie jest znany.
Nie wiadomo, czy buspiron i jego metabolity przenikają do mleka kobiecego. Dlatego wybiera się jedno z dwojga: przerwać karmienie piersią albo przerwać lub nie rozpoczynać leczenia buspironem — biorąc pod uwagę, jak ważne jest karmienie dla dziecka i leczenie dla matki.
Działania niepożądane
Reakcje pojawiają się zwykle na początku leczenia i ustępują w trakcie dalszego stosowania albo po zmniejszeniu dawki. W porównaniu z placebo istotnie częściej po buspironie odnotowano tylko sześć objawów: zawroty głowy, ból głowy, nerwowość, nudności, pobudzenie i poty.
| Częstość | Reakcje |
|---|---|
| Bardzo często | Zawroty głowy, w tym uczucie omdlewania, bóle głowy, senność |
| Często | Nerwowość, bezsenność, zaburzenia koncentracji, depresja, stan splątania, zaburzenia snu, złość; parestezje, nieostre widzenie, zaburzenia koordynacji, drżenie, szum w uszach; tachykardia, ból w klatce piersiowej; przekrwienie błony śluzowej nosa, ból gardła i krtani; nudności, ból brzucha, suchość w ustach, biegunka, zaparcia, wymioty; zimne poty, wysypka; bóle kostno-mięśniowe; zmęczenie |
| Rzadko | Obrzęk naczynioruchowy, wybroczyny, pokrzywka |
| Bardzo rzadko | Zaburzenia psychotyczne, omamy, depersonalizacja, chwiejność emocjonalna; zespół serotoninowy, drgawki, widzenie tunelowe, zaburzenia pozapiramidowe, sztywność mięśni z objawem koła zębatego, dyskinezy, dystonia, omdlenie, amnezja, ataksja, parkinsonizm, akatyzja, zespół niespokojnych nóg, niepokój ruchowy; zatrzymanie moczu; mlekotok |
Warto zauważyć: depresja, zaburzenia snu i złość należą do reakcji częstych, a lek przepisuje się z powodu lęku. Pojawienie się tych objawów to powód, by skontaktować się z lekarzem, a nie zwiększać dawkę samodzielnie.
Przedawkowanie
Swoistego antidotum nie ma, hemodializą buspironu nie da się usunąć, dlatego jak najszybciej wykonuje się płukanie żołądka; dalej leczenie jest objawowe i podtrzymujące. W razie przedawkowania zawsze należy podejrzewać jednoczesne zażycie wielu leków.
Nie stwierdzono przypadków zgonu przy przypadkowym ani celowym przedawkowaniu. U zdrowych ochotników dawka 375 mg na dobę nie wywoływała znaczących działań niepożądanych, a przy dawkach maksymalnych najczęściej odnotowywano nudności, wymioty, zawroty głowy, senność, zwężenie źrenic i nieżyt żołądka.
Jak otrzymać receptę na Spamilan® - (IR) online
Dla recepty pochodzenie opakowania nie ma znaczenia: import równoległy oznacza tylko innego dostawcę, a substancja czynna i moc są te same. Znaczenie ma co innego — zaburzenie lękowe wymaga rozpoznania, dawka zależy od czynności nerek i wątroby, a lista leków zmieniających stężenie buspironu jest dość długa.
Konsultacja online nadaje się do kontynuacji zaleconej terapii. W ankiecie podaje się rozpoznanie, aktualną dawkę i czas przyjmowania, stan nerek i wątroby oraz wszystkie przyjmowane leki — zwłaszcza przeciwdepresyjne, przeciwdrgawkowe, makrolidy, przeciwgrzybicze i antagonistów wapnia. Lekarz analizuje dane i przy wystarczających podstawach wystawia e-receptę, która przychodzi jako kod do apteki w Polsce. Jeśli informacji jest za mało albo odpowiedzi wskazują na depresję, drgawki w wywiadzie lub pogorszenie stanu, odmówi wystawienia i zaleci wizytę stacjonarną.
