Poltram® Combo Forte – nowoczesny lek przeciwbólowy o działaniu skojarzonym
Poltram® Combo Forte to złożony lek przeciwbólowy zawierający 75 mg tramadolu (w postaci chlorowodorku) i 650 mg paracetamolu w jednej tabletce. Lek należy do 2. stopnia „drabiny analgetycznej” WHO i jest stosowany pod kontrolą lekarza w bólu o nasileniu od umiarkowanego do dużego, gdy wskazane jest właśnie połączenie tramadolu i paracetamolu.
Wskazania do stosowania leku Poltram® Combo Forte
Produkt leczniczy stosuje się w:
- leczeniu objawowym bólu o nasileniu od umiarkowanego do dużego,
- u pacjentów, u których standardowe nienarkotyczne leki przeciwbólowe są niewystarczające,
- w sytuacjach, gdy w ocenie lekarza konieczne jest skojarzone działanie tramadolu i paracetamolu.
Stosowanie produktu należy ograniczyć do przypadków, w których istnieje uzasadniona konieczność właśnie takiego połączenia, a nie monoterapii.
Skład i mechanizm działania
Substancje czynne
| Składnik | Zawartość w 1 tabletce | Rola |
|---|---|---|
| Chlorowodorek tramadolu (tramadoli hydrochloridum) | 75 mg | Opioidowy lek przeciwbólowy o działaniu ośrodkowym |
| Paracetamol (paracetamolum) | 650 mg | Nienarkotyczny lek przeciwbólowy i przeciwgorączkowy |
Jak działa Poltram® Combo Forte
Tramadol:
- jest czystym, nieselektywnym agonistą receptorów opioidowych μ, δ i κ (z przewagą działania na receptor μ),
- dodatkowo hamuje neuronalny wychwyt zwrotny noradrenaliny,
- zwiększa uwalnianie serotoniny, nasilając efekt przeciwbólowy,
- w dawkach terapeutycznych, w odróżnieniu od morfiny, zwykle nie wywołuje znacznej depresji oddechowej i nie zaburza motoryki przewodu pokarmowego,
- pod względem siły działania jest około 6–10 razy słabszy od morfiny.
Paracetamol:
- wykazuje ośrodkowe i prawdopodobnie obwodowe działanie przeciwbólowe,
- dokładny mechanizm działania nie został w pełni wyjaśniony,
- jest szeroko stosowany jako podstawowy lek przeciwbólowy i przeciwgorączkowy.
Połączenie dwóch substancji czynnych zapewnia sumujący się i wzajemnie uzupełniający efekt przeciwbólowy, co umożliwia stosowanie mniejszych dawek każdego składnika w porównaniu z ich oddzielnym podawaniem.
Jak stosować Poltram® Combo Forte
Ogólne zalecenia dotyczące dawkowania
Dawkę zawsze ustala lekarz, uwzględniając nasilenie bólu oraz indywidualną odpowiedź pacjenta.
- Zalecana dawka początkowa: 1 tabletka.
- W razie potrzeby można przyjąć kolejną dawkę, zachowując odstęp co najmniej 6 godzin.
- Maksymalna dawka dobowa dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat wynosi 4 tabletki na dobę, co odpowiada 300 mg tramadolu i 2600 mg paracetamolu.
- Preparatu nie należy stosować częściej niż co 6 godzin.
- Czas trwania leczenia powinien być ściśle ograniczony do niezbędnego minimum. W przypadku dłuższego lub powtarzanego stosowania konieczna jest regularna kontrola lekarska i, o ile to możliwe, przerwy w terapii.
Zasady przyjmowania tabletek
- tabletkę należy połykać w całości,
- popić odpowiednią ilością wody,
- nie łamać, nie żuć ani nie kruszyć tabletki.
Szczególne grupy pacjentów
Młodzież i dzieci
- lek jest dopuszczony do stosowania od 12. roku życia,
- u dzieci poniżej 12 lat skuteczność i bezpieczeństwo nie zostały ustalone – nie stosować.
Pacjenci w podeszłym wieku
- do 75. roku życia, przy braku cech niewydolności wątroby lub nerek, zazwyczaj nie ma konieczności modyfikacji dawki,
- powyżej 75 lat eliminacja tramadolu może być spowolniona – lekarz może wydłużyć odstępy między dawkami.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
- w przypadku ciężkiej niewydolności nerek (klirens kreatyniny <10 ml/min) lek jest przeciwwskazany,
- przy umiarkowanej niewydolności (klirens kreatyniny 10–30 ml/min) należy wydłużyć odstęp między dawkami do 12 godzin,
- zwykle nie ma potrzeby podawania leku po hemodializie, ponieważ tramadol jest wolno eliminowany.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
- w przypadku ciężkiej niewydolności wątroby leku nie wolno stosować (ze względu na ryzyko toksyczności paracetamolu i spowolnionej eliminacji tramadolu),
- przy łagodnych i umiarkowanych zaburzeniach czynności wątroby lekarz może wydłużyć odstęp między dawkami.
Przeciwwskazania
Leku Poltram® Combo Forte nie wolno stosować w następujących sytuacjach:
- nadwrażliwość na tramadol, paracetamol lub którąkolwiek substancję pomocniczą;
- ostre zatrucie alkoholem, lekami nasennymi, ośrodkowo działającymi lekami przeciwbólowymi, opioidami, lekami psychotropowymi;
- jednoczesne stosowanie lub stosowanie inhibitorów MAO w ciągu ostatnich 14 dni;
- ciężka niewydolność wątroby;
- niewyrównana padaczka;
- ciężka niewydolność nerek (klirens kreatyniny <10 ml/min);
- ciężka niewydolność oddechowa (lek nie jest zalecany).
Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności
Ryzyko przedawkowania i kontrola dawki
- nie przekraczać dawki 4 tabletek na dobę u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat,
- nie stosować równocześnie innych leków zawierających paracetamol lub tramadol (w tym dostępnych bez recepty) bez konsultacji z lekarzem,
- u pacjentów z alkoholową chorobą wątroby (bez marskości) ryzyko hepatotoksyczności paracetamolu jest większe.
Wątroba, nerki, zaburzenia metaboliczne
- ostrożność w przypadku łagodnych i umiarkowanych zaburzeń czynności wątroby (w tym zespołu Gilberta),
- ostrożność w umiarkowanej niewydolności nerek, odwodnieniu, długotrwałym niedożywieniu, niedoborze dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedokrwistości hemolitycznej,
- przy obniżonym poziomie glutationu (np. w przebiegu sepsy) zwiększa się ryzyko kwasicy metabolicznej podczas stosowania paracetamolu.
Układ oddechowy i sen
- lek nie jest zalecany w ciężkiej niewydolności oddechowej,
- opioidy, w tym tramadol, mogą powodować zaburzenia oddychania podczas snu (ośrodkowy bezdech senny, nocna hipoksja); w przypadku już istniejącego ośrodkowego bezdechu sennego może być konieczne zmniejszenie całkowitej dawki opioidów.
Drgawki i ryzyko neurologiczne
- tramadol może wywoływać drgawki, zwłaszcza po przekroczeniu zalecanej dawki,
- ostrożność u pacjentów z padaczką lub skłonnością do drgawek,
- ryzyko jest większe przy jednoczesnym stosowaniu leków obniżających próg drgawkowy (SSRI, SNRI, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, leki przeciwpsychotyczne, niektóre leki znieczulające itp.).
Ryzyko uzależnienia i zespół odstawienny
- nawet przy dawkach terapeutycznych i krótkotrwałym stosowaniu może dojść do rozwoju tolerancji oraz uzależnienia fizycznego/psychicznego,
- u pacjentów z uzależnieniem od opioidów lub nadużywaniem leków w wywiadzie produkt należy stosować krótkotrwale i pod ścisłym nadzorem,
- przy zakończeniu terapii wskazane jest stopniowe zmniejszanie dawki, aby ograniczyć ryzyko wystąpienia objawów odstawiennych (niepokój, bezsenność, drżenie, objawy ze strony przewodu pokarmowego itp.).
Leki sedatywne i alkohol
- jednoczesne stosowanie z benzodiazepinami i innymi lekami o działaniu sedatywnym może prowadzić do znacznej sedacji, depresji oddechowej, śpiączki i zgonu,
- takie skojarzenia są dopuszczalne jedynie w przypadku braku alternatyw i pod ścisłym nadzorem lekarskim,
- na czas leczenia zaleca się całkowitą abstynencję alkoholową.
Prowadzenie pojazdów i obsługa maszyn
- lek może wywoływać senność, zawroty głowy,
- w przypadku wystąpienia tych objawów nie należy prowadzić pojazdów, obsługiwać maszyn ani wykonywać prac wymagających zwiększonej koncentracji.
Nietolerancja laktozy i zawartość sodu
- lek zawiera laktozę i jest przeciwwskazany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy,
- zawartość sodu jest mniejsza niż 1 mmol (23 mg) w tabletce – produkt jest uznawany za „praktycznie niezawierający sodu”.
Interakcje z innymi lekami
Bezwzględnie przeciwwskazane skojarzenia
- Inhibitory MAO (nieselektywne, typu A, typu B): ryzyko ciężkiego zespołu serotoninowego (biegunka, tachykardia, wzmożona potliwość, drżenia, splątanie, możliwa śpiączka). Należy zachować 2‑tygodniowy odstęp między stosowaniem IMAO a rozpoczęciem leczenia tramadolem.
Skojarzenia niepożądane lub wymagające szczególnej ostrożności
- Alkohol: nasila sedację i depresyjny wpływ opioidów na ośrodek oddechowy.
- Karbamazepina i inne induktory enzymów: zmniejszają stężenie tramadolu i jego efekt przeciwbólowy.
- Opioidy o właściwościach agonistyczno-antagonistycznych (buprenorfina, nalbufina, pentazocyna): osłabienie działania przeciwbólowego i ryzyko wystąpienia objawów odstawiennych.
- Leki serotoninergiczne (SSRI, SNRI, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, IMAO, mirtazapina): ryzyko zespołu serotoninowego.
- Inne leki działające depresyjnie na OUN (barbiturany, benzodiazepiny, sedatywne leki przeciwdepresyjne, sedatywne leki przeciwhistaminowe, leki przeciwpsychotyczne, niektóre leki hipotensyjne o działaniu ośrodkowym, talidomid, baklofen): nasilenie depresji OUN i pogorszenie koncentracji.
- Pochodne kumaryny (warfaryna): opisywano zwiększenie INR i ryzyko krwawień – konieczna kontrola czasu protrombinowego/INR.
- Inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, erytromycyna): mogą spowalniać metabolizm tramadolu (znaczenie kliniczne nie jest w pełni wyjaśnione).
- Ondansetron: możliwe zwiększenie zapotrzebowania na tramadol w bólu pooperacyjnym.
- Metoklopramid, domperidon: przyspieszają wchłanianie paracetamolu.
- Kolestyramina: zmniejsza wchłanianie paracetamolu.
Stosowanie w okresie ciąży i karmienia piersią
Ciąża
- Poltram® Combo Forte nie jest zalecany do stosowania w ciąży ze względu na zawartość tramadolu i niewystarczającą ilość danych dotyczących jego bezpieczeństwa,
- przewlekłe stosowanie tramadolu w czasie ciąży może wywołać zespół odstawienny u noworodka.
Okres karmienia piersią
- lek jest przeciwwskazany w okresie karmienia piersią, ponieważ tramadol przenika do mleka kobiecego,
- w razie konieczności leczenia tramadolem zaleca się czasowe przerwanie karmienia piersią,
- pojedyncza dawka tramadolu zazwyczaj nie wymaga długotrwałego przerwania laktacji, jednak decyzję podejmuje lekarz.
Działania niepożądane
Nie u wszystkich pacjentów występują działania niepożądane, jednak ważne jest, aby znać możliwe objawy i zgłaszać je lekarzowi.
Najczęstsze działania niepożądane (>10%)
- nudności,
- zawroty głowy,
- senność.
Inne możliwe działania niepożądane
Zaburzenia psychiczne:
- często – splątanie, niepokój, nerwowość, euforia, zaburzenia snu,
- niezbyt często – depresja, omamy, koszmary senne, amnezja,
- rzadko – uzależnienie od leku i jego nadużywanie.
Zaburzenia układu nerwowego:
- bardzo często – zawroty głowy, senność,
- często – ból głowy, drżenia,
- niezbyt często – mimowolne skurcze mięśni, parestezje, szumy uszne,
- rzadko – ataksja, drgawki, omdlenia, zaburzenia mowy.
Zaburzenia żołądka i jelit:
- bardzo często – nudności,
- często – wymioty, zaparcia, suchość w ustach, biegunka, bóle brzucha, niestrawność, wzdęcia,
- niezbyt często – dysfagia, smoliste stolce (melena).
Inne:
- często – nadmierna potliwość, świąd,
- niezbyt często – wysypka skórna, pokrzywka, duszność, tachykardia, kołatanie serca, nadciśnienie tętnicze, uderzenia gorąca, zaburzenia oddawania moczu, zwiększenie aktywności aminotransferaz, dreszcze, ból w klatce piersiowej,
- rzadko – reakcje nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja, niedociśnienie ortostatyczne, bradykardia, zapaść, depresja oddechowa, zaburzenia łaknienia, osłabienie mięśni szkieletowych.
W przypadku paracetamolu opisywano także rzadkie zaburzenia hematologiczne (małopłytkowość, agranulocytoza) oraz bardzo rzadkie ciężkie reakcje skórne.
Przedawkowanie leku Poltram® Combo Forte
Przedawkowanie jest niebezpieczne ze względu na skojarzone działanie tramadolu i paracetamolu, szczególnie u dzieci.
Objawy przedawkowania tramadolu
- zwężenie źrenic,
- wymioty,
- zapaść, zaburzenia świadomości aż do śpiączki,
- drgawki,
- depresja oddechowa aż do zatrzymania oddechu.
Objawy przedawkowania paracetamolu
- w pierwszych 24 godzinach – bladość, nudności, wymioty, brak łaknienia, bóle brzucha,
- po 12–48 godzinach – objawy uszkodzenia wątroby (może rozwinąć się ciężka niewydolność wątroby, encefalopatia, śpiączka, zgon),
- mogą wystąpić zaburzenia metabolizmu węglowodanów, kwasica metaboliczna, ostra niewydolność nerek, zaburzenia rytmu serca, zapalenie trzustki.
W razie podejrzenia przedawkowania należy natychmiast zgłosić się po pomoc medyczną w trybie nagłym. Leczenie obejmuje:
- pilną hospitalizację,
- podtrzymywanie czynności oddechowej i krążenia,
- pobranie krwi w celu oznaczenia stężeń tramadolu i paracetamolu,
- kontrolę prób wątrobowych (powtarzaną co 24 godziny),
- opróżnienie żołądka (wywołanie wymiotów/płukanie),
- podanie naloksonu w razie depresji oddechowej, diazepamu w przypadku drgawek,
- jak najwcześniejsze podanie antidotum paracetamolu – N‑acetylocysteiny lub metioniny (największa skuteczność w pierwszych 8 godzinach, jednak leczenie jest wskazane do 48 godzin i dłużej).
Ważne: kontrola lekarska i podejście indywidualne
Poltram® Combo Forte to silny złożony lek przeciwbólowy, który:
- należy do 2. stopnia terapii przeciwbólowej wg WHO,
- stosuje się wyłącznie z przepisu lekarza,
- wymaga uwzględnienia chorób współistniejących, jednocześnie stosowanych leków oraz czynników ryzyka (wątroba, nerki, układ oddechowy, ryzyko drgawek, uzależnienie od opioidów itp.).
Przed rozpoczęciem leczenia koniecznie omów z lekarzem:
- wszystkie przyjmowane leki (w tym dostępne bez recepty i preparaty ziołowe),
- ewentualne choroby wątroby, nerek, padaczkę, niewydolność oddechową, zaburzenia snu (bezdech senny),
- dotychczasowe doświadczenia ze stosowaniem opioidowych leków przeciwbólowych oraz ewentualne epizody uzależnienia lub nadużywania leków w przeszłości.
Informacje mają charakter poglądowy i nie zastępują bezpośredniej konsultacji lekarskiej ani oficjalnej ulotki dla pacjenta i charakterystyki produktu leczniczego Poltram® Combo Forte.
