Pecto Drill®: skład i postać farmaceutyczna
Lek występuje w dwóch postaciach. Jedna tabletka do ssania zawiera 750 mg karbocysteiny; 100 ml syropu zawiera 5 g karbocysteiny, czyli 15 ml syropu to te same 750 mg. Taka zbieżność jest wygodna: miarka syropu odpowiada pod względem ilości substancji jednej tabletce.
Różnica między postaciami nie polega tylko na wygodzie. Tabletki zawierają aspartam i sorbitol, a syrop — sacharozę, przy czym 15 ml syropu daje 6 g sacharozy, oraz metylu parahydroksybenzoesan. Dlatego wybór postaci zależy nie tylko od wieku, ale i od chorób współistniejących: nietolerancji fruktozy, fenyloketonurii, cukrzycy. Syrop ponadto nie jest przeznaczony dla dzieci poniżej 2 lat.
Jak działa Pecto Drill®
Karbocysteina — 5-karboksymetylo-L-cysteina — wpływa na sam skład wydzieliny oskrzelowej: na ilość i rodzaj glikoprotein. Wiadomo, że początkowym etapem odpowiedzi na podrażnienie jest zwiększenie stosunku glikoprotein kwasowych do obojętnych oraz przekształcenie komórek surowiczych w śluzowe, po czym w normalnych warunkach następuje nadmierne wydzielanie. Podanie karbocysteiny zwierzętom, które następnie poddano działaniu czynników drażniących, sprawiało, że wydzielanie glikoprotein pozostawało na niezmienionym poziomie; zastosowanie już po ekspozycji przyspieszało powrót do stanu prawidłowego.
U ludzi wykazano, że karbocysteina zmniejsza rozrost komórek kubkowych i pobudza syntezę sialomucyn. Praktyczny wynik tego łańcucha jest prosty: lepkość śluzu maleje, a odkrztuszanie staje się łatwiejsze. Właśnie dlatego lek nazywa się mukolitykiem — działa nie na odruch kaszlowy, lecz na samą wydzielinę, którą ten odruch ma usunąć.
Wskazania do stosowania
Lek stosuje się w objawowym leczeniu chorób układu oddechowego przebiegających z nadmiernym wytwarzaniem gęstej i lepkiej wydzieliny.
Sformułowanie wskazania warto przeczytać dosłownie. Po pierwsze, leczenie jest objawowe: karbocysteina ułatwia usuwanie wydzieliny, ale nie usuwa przyczyny, dla której ona powstaje. Po drugie, chodzi właśnie o wydzielinę gęstą i lepką — przy suchym kaszlu bez odkrztuszania mukolityk nie ma punktu zaczepienia.
Sposób stosowania i dawkowanie
Ogólna zasada dla obu postaci jest jedna: karbocysteinę podaje się w dawce 20–30 mg na kilogram masy ciała na dobę, w dawkach podzielonych. Odrębna zasada dotyczy pory przyjmowania: leku nie stosuje się przed snem. Powód tkwi w samym mechanizmie — upłynnioną wydzielinę trzeba odkrztusić, a w pozycji leżącej we śnie to nie działa.
| Postać i wiek | Schemat |
|---|---|
| Tabletki do ssania, dorośli | Żuć lub ssać 3 razy na dobę; przy dłuższym stosowaniu dawkę dobową zmniejsza się do 1,5 g |
| Syrop, dorośli i młodzież powyżej 12 lat, początek | 2,25 g na dobę w 3 dawkach — po 750 mg, czyli 15 ml, trzy razy dziennie |
| Syrop, dorośli i młodzież, po wystąpieniu działania | 1,5 g na dobę — po 500 mg, czyli 10 ml, trzy razy dziennie |
| Syrop, dzieci 2–5 lat | 125–250 mg, czyli 2,5–5 ml, 2 razy na dobę |
| Syrop, dzieci 6–12 lat | 250 mg, czyli 5 ml, 3 razy na dobę |
| Dzieci poniżej 2 lat | Syrop nie jest przeznaczony |
Dlaczego dawka maleje w trakcie leczenia
Zarówno w tabletkach, jak i w syropie schemat zbudowany jest tak samo: zaczyna się od większej dawki, a potem przechodzi na mniejszą. W syropie przejście wiąże się z wystąpieniem działania mukolitycznego, w tabletkach — z koniecznością dłuższego stosowania; w obu przypadkach dawka podtrzymująca wynosi 1,5 g na dobę. Logika jest ta sama co przy każdym leku objawowym: gdy tylko efekt zostanie osiągnięty, dawkę sprowadza się do najmniejszej, która go utrzymuje. Dzieciom zaleca się popić przyjętą dawkę syropu wodą.
Przeciwwskazania
Leku nie stosuje się przy nadwrażliwości na karbocysteinę lub którąkolwiek substancję pomocniczą, a także przy czynnej chorobie wrzodowej żołądka lub dwunastnicy.
Tabletki mają własne przeciwwskazanie — fenyloketonurię — i wiąże się ono nie z substancją czynną, lecz z aspartamem w składzie. To przypadek, w którym dwie postacie tego samego leku różnią się dopuszczalnością: przy fenyloketonurii tabletki są wykluczone, podczas gdy ograniczenia dotyczące syropu odnoszą się do innych stanów.
Ostrzeżenia specjalne i środki ostrożności
Mukolityki mogą uszkadzać błonę śluzową żołądka, dlatego pacjentom z chorobą wrzodową w wywiadzie lek przepisuje się ostrożnie — w odróżnieniu od czynnego wrzodu, przy którym jest on wprost przeciwwskazany. Osobno zastrzeżono sytuację, w której leczenie warto przemyśleć: obfita ropna wydzielina i gorączka, a także przewlekła choroba oskrzeli lub płuc to powód, by na nowo zweryfikować rozpoznanie i rozważyć inne leki, na przykład antybiotyki.
- tabletki zawierają sorbitol, dlatego nie stosuje się ich przy rzadkiej dziedzicznej nietolerancji fruktozy;
- wartość kaloryczna sorbitolu wynosi 2,6 kcal na gram;
- 15 ml syropu, czyli jedna miarka, zawiera 6 g sacharozy — trzeba to uwzględnić przy cukrzycy;
- syropu nie powinny przyjmować osoby z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją fruktozy;
- to samo dotyczy zespołu złego wchłaniania glukozy-galaktozy i niedoboru sacharazy-izomaltazy;
- syrop zawiera metylu parahydroksybenzoesan, który może powodować reakcje alergiczne, w tym typu późnego;
- leku nie stosuje się przed snem;
- na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn lek nie ma wpływu lub wywiera wpływ nieistotny.
Interakcje z lekami
W trakcie leczenia karbocysteiną nie należy stosować leków przeciwkaszlowych ani leków zmniejszających wydzielanie śluzu oskrzelowego.
Zakaz jest logiczny i tłumaczy się sam. Karbocysteina upłynnia wydzielinę, aby łatwiej było ją odkrztusić; lek przeciwkaszlowy hamuje ten sam odruch, który ma ją usunąć, a leki zmniejszające wydzielanie działają wbrew celowi leczenia. Połączenie tych grup zostawia upłynnioną wydzielinę w drogach oddechowych.
Ciąża i karmienie piersią
Badania na zwierzętach nie wykazały działania teratogennego karbocysteiny. Brak jednak danych o stosowaniu substancji w ciąży u ludzi i właśnie z powodu ich braku nie zaleca się stosowania leku w ciąży.
W okresie karmienia piersią stosowanie karbocysteiny również nie jest zalecane. Jeżeli kaszel z gęstą wydzieliną pojawił się w czasie ciąży lub karmienia, sposób postępowania należy omówić z lekarzem osobno — samodzielne stosowanie leku w tych sytuacjach nie jest przewidziane.
Działania niepożądane
Częstość wszystkich opisanych reakcji jest nieznana. Zasadnicza ich część dotyczy układu pokarmowego, co odpowiada znanej właściwości mukolityków polegającej na drażnieniu błony śluzowej żołądka.
- ból brzucha;
- biegunka;
- nudności i wymioty;
- krwawienia z przewodu pokarmowego;
- ból głowy;
- skórne reakcje alergiczne, w tym wysypka rumieniowata i świąd;
- pokrzywka i obrzęk naczynioruchowy;
- wysypka polekowa.
W razie wystąpienia takich objawów dawkę się zmniejsza lub przerywa stosowanie leku.
Przedawkowanie
Nie są znane przypadki zatruć przy przedawkowaniu karbocysteiny. Za najbardziej prawdopodobne objawy nadmiernej dawki uważa się zaburzenia żołądka i jelit — czyli nasilenie tych samych reakcji, które występują również przy zwykłym stosowaniu.
W przypadku przedawkowania przeprowadza się płukanie żołądka, a następnie obserwuje pacjenta. Odtrutka nie jest znana, dlatego leczenie sprowadza się do usunięcia niewchłoniętego leku i obserwacji stanu.
Jak otrzymać receptę na Pecto Drill® online
Karbocysteina wydawana jest na receptę: lekarz musi upewnić się, że kaszel jest rzeczywiście produktywny z gęstą wydzieliną, wybrać między tabletkami a syropem z uwzględnieniem wieku, cukrzycy i nietolerancji oraz wykluczyć czynną chorobę wrzodową.
Podczas konsultacji online lekarz omówi charakter kaszlu i czas jego trwania, zwróci uwagę na ropną wydzielinę i gorączkę, przy których potrzebne jest inne postępowanie, a przy braku przeciwwskazań wystawi receptę elektroniczną — po jej kodzie lek można odebrać w aptece.
