Logest - (IR): skład i postać leku
Jedna tabletka powlekana zawiera 0,075 mg gestodenu i 0,020 mg etynyloestradiolu. Oznaczenie „(IR)” to import równoległy z innego kraju Unii Europejskiej.
W składzie pomocniczym są dwie substancje istotne przy rzadkich dziedzicznych zaburzeniach metabolizmu. Produkt zawiera laktozę jednowodną i nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Zawiera też sacharozę i nie powinien być stosowany przy rzadkich dziedzicznych zaburzeniach związanych z nietolerancją fruktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy lub niedoborem sacharazy-izomaltazy.
Jak działa Logest - (IR)
Działanie antykoncepcyjne osiągane jest dzięki interakcji kilku czynników, z których najważniejsze to hamowanie owulacji i zmiany śluzu szyjkowego. Prawidłowo stosowane złożone doustne środki antykoncepcyjne mają współczynnik zawodności około 1% na rok, a wskaźnik ten rośnie przy pominięciu tabletek lub przyjmowaniu ich w sposób nieprawidłowy.
Poza zapobieganiem ciąży ta grupa leków ma też inne korzystne właściwości, które bierze się pod uwagę przy wyborze metody kontroli urodzeń: cykl staje się bardziej regularny, a krwawienia miesiączkowe często mają mniejsze nasilenie i są mniej bolesne, co może zmniejszać częstość niedoboru żelaza.
Wskazania do stosowania
Wskazanie jest jedno — antykoncepcja. W ulotce zajmuje dokładnie jedno słowo, co czyni decyzję o przepisaniu w pełni zależną od stosunku korzyści do ryzyka u konkretnej kobiety.
Ważne jest tu jeszcze jedno ostrzeżenie, które nie dotyczy skuteczności: doustne środki antykoncepcyjne nie stanowią zabezpieczenia przed zakażeniem HIV ani innymi chorobami przenoszonymi drogą płciową. Kobietę informuje się o tym osobno.
Sposób stosowania i dawkowanie
Tabletki przyjmuje się w kolejności wskazanej na opakowaniu, codziennie, mniej więcej o tej samej porze, popijając w razie potrzeby niewielką ilością płynu. Po 1 tabletce na dobę przez 21 kolejnych dni, a każde kolejne opakowanie zaczyna się po 7-dniowej przerwie bez tabletek, w czasie której zwykle występuje krwawienie z odstawienia.
| Sytuacja | Co trzeba wiedzieć |
| Krwawienie z odstawienia | Zwykle rozpoczyna się w 2.–3. dniu od przyjęcia ostatniej tabletki i może trwać jeszcze po rozpoczęciu następnego opakowania |
| Nieregularne krwawienia | Możliwe przy wszystkich złożonych środkach antykoncepcyjnych, zwłaszcza w pierwszych miesiącach; ocena ma znaczenie po okresie adaptacyjnym trwającym mniej więcej 3 cykle |
| Krwawienia się utrzymują | Jeśli nieregularne krwawienia się utrzymują lub wystąpiły u kobiety z wcześniej regularnymi cyklami, rozważa się przyczyny niehormonalne i przeprowadza badania, aby wykluczyć nowotwory złośliwe lub ciążę; czasem potrzebne jest łyżeczkowanie jamy macicy |
| Brak krwawienia z odstawienia | Jeśli lek przyjmowano zgodnie z zaleceniami, prawdopodobieństwo ciąży jest niewielkie. Jeśli zaleceń nie przestrzegano i w siedmiodniowej przerwie krwawienie nie wystąpiło albo nie wystąpiły dwa kolejne, przed kontynuacją trzeba upewnić się, że pacjentka nie jest w ciąży |
| Co zmniejsza skuteczność | Pominięcie dawki, zaburzenia żołądka i jelit, jednoczesne stosowanie innych leków |
Przed pierwszym lub ponownym rozpoczęciem stosowania złożonego środka antykoncepcyjnego zbiera się dokładny wywiad lekarski i przeprowadza pełne badanie przedmiotowe z uwzględnieniem przeciwwskazań i ostrzeżeń, w tym pomiar ciśnienia tętniczego, badanie piersi, brzucha i narządu rodnego oraz badanie cytologiczne wymazu z szyjki macicy. Badanie powtarza się okresowo: przeciwwskazania takie jak przemijające napady niedokrwienne czy czynniki ryzyka takie jak zakrzepica w wywiadzie rodzinnym mogą po raz pierwszy pojawić się już w trakcie stosowania leku.
Przeciwwskazania
Kluczowa część przeciwwskazań dotyczy zakrzepicy i predyspozycji do niej. Biochemiczne wykładniki wrodzonej lub nabytej predyspozycji do zakrzepicy żylnej albo tętniczej to oporność na aktywowane białko C, hiperhomocysteinemia, niedobór antytrombiny III, niedobór białka C, niedobór białka S oraz obecność przeciwciał antyfosfolipidowych: antykardiolipinowych i antykoagulantu toczniowego.
Przy ocenie stosunku ryzyka do korzyści ulotka proponuje uwzględnić dwie okoliczności, które łatwo pominąć. Pierwsza: właściwe leczenie samej choroby może zmniejszać ryzyko zakrzepicy. Druga: ryzyko związane z ciążą jest większe niż ryzyko wynikające ze stosowania złożonych środków antykoncepcyjnych z małą dawką estrogenu — poniżej 0,05 mg etynyloestradiolu.
Ostrzeżenia specjalne i środki ostrożności
Rozdział ostrzeżeń jest w tym leku najobszerniejszy i wygodniej rozpatrywać go grupami stanów. Zacząć warto od migreny: zwiększenie częstości i nasilenia migrenowych bólów głowy w trakcie stosowania może być objawem prodromalnym udaru niedokrwiennego mózgu i wymaga natychmiastowego zaprzestania stosowania leku.
- Choroby zwiększające ryzyko sercowo-naczyniowe. Zalicza się do nich cukrzycę, zespół policystycznych jajników, toczeń rumieniowaty układowy, zespół hemolityczno-mocznicowy, przewlekłe nieswoiste zapalenia jelit — chorobę Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego — oraz niedokrwistość sierpowatokrwinkową. Osobno wskazano zwiększone ryzyko choroby zakrzepowo-zatorowej w okresie połogu.
- Nowotwory szyjki macicy i piersi. Najważniejszym czynnikiem ryzyka raka szyjki macicy jest przewlekłe zakażenie wirusem HPV; w części badań epidemiologicznych wykazano wzrost ryzyka przy długotrwałym stosowaniu złożonych środków antykoncepcyjnych, ale wpływ badań przesiewowych i zachowań seksualnych pozostaje sporny. Metaanaliza 54 badań wykazała nieznacznie zwiększone ryzyko względne raka piersi u kobiet aktualnie stosujących, które zanika w ciągu 10 lat od zakończenia; związku przyczynowo-skutkowego nie dowiedziono, a rozpoznawany u tych kobiet rak jest zwykle mniej zaawansowany klinicznie.
- Nowotwory wątroby. Rzadko opisywano łagodne, a jeszcze rzadziej złośliwe nowotwory wątroby; w pojedynczych przypadkach prowadziły one do zagrażających życiu krwotoków do jamy brzusznej. Dlatego przy silnym bólu w nadbrzuszu, powiększeniu wątroby lub objawach krwotoku do jamy brzusznej u kobiety stosującej antykoncepcję w diagnostyce różnicowej uwzględnia się nowotwór wątroby.
- Metabolizm i ciśnienie. Przy hipertriglicerydemii lub dodatnim wywiadzie rodzinnym w tym kierunku rośnie ryzyko zapalenia trzustki. Niewielkie zwyżki ciśnienia tętniczego obserwowano u wielu kobiet, ale istotne klinicznie rozpoznawano rzadko; przy utrwalonym nadciśnieniu lekarz rozważa zaprzestanie stosowania i wdrożenie leczenia przeciwnadciśnieniowego, a po uzyskaniu prawidłowych wartości stosowanie można wznowić. Wpływ na insulinooporność i tolerancję glukozy istnieje, ale nie ma podstaw do zmiany ustalonej terapii przeciwcukrzycowej — kobiety z cukrzycą monitoruje się przy tym dokładnie.
- Wątroba, skóra i pozostałe. Ostre lub przewlekłe zaburzenia czynności wątroby mogą wymagać przerwania stosowania do czasu powrotu parametrów do normy, a nawrót żółtaczki cholestatycznej, która po raz pierwszy wystąpiła w ciąży lub podczas wcześniejszego stosowania hormonów płciowych, wymaga odstawienia. U kobiet z dziedzicznym obrzękiem naczynioruchowym estrogeny egzogenne mogą wywołać lub zaostrzyć objawy. Niekiedy pojawia się ostuda, zwłaszcza u kobiet z ostudą ciążową w przeszłości: powinny one unikać słońca i promieniowania ultrafioletowego.
Osobno wymieniono stany opisywane zarówno w ciąży, jak i podczas stosowania złożonych środków antykoncepcyjnych, choć związku ze stosowaniem nie dowiedziono w pełni: żółtaczka lub świąd związane z zastojem żółci, tworzenie kamieni żółciowych, porfiria, toczeń rumieniowaty układowy, zespół hemolityczno-mocznicowy, pląsawica Sydenhama, opryszczka ciężarnych i utrata słuchu związana z otosklerozą.
Interakcje z innymi lekami
Interakcje doustnych środków antykoncepcyjnych z innymi lekami mogą powodować krwawienia śródcykliczne i zmniejszenie skuteczności antykoncepcyjnej. To dwa różne problemy: pierwszy jest widoczny, drugi nie — i właśnie dlatego o każdym nowym zaleceniu trzeba powiedzieć lekarzowi.
- Induktory enzymów wątrobowych. Przyspieszają eliminację hormonów płciowych i tym samym zmniejszają skuteczność antykoncepcji.
- Krążenie jelitowo-wątrobowe. Odrębny mechanizm wiąże się z zaburzeniem krążenia jelitowo-wątrobowego estrogenów, na które niektóre leki mogą wpływać.
- Zaburzenia żołądka i jelit. Wymieniono je wprost wśród przyczyn zmniejszenia skuteczności, na równi z pominięciem dawki.
- Dodatkowe zabezpieczenie. Przy każdym połączeniu zmniejszającym skuteczność stosuje się dodatkową metodę mechaniczną — konkretne terminy zależą od grupy leku.
Praktyczny wniosek jest prosty: zmniejszenie skuteczności antykoncepcji nie ma własnych objawów. Jedynym widocznym znakiem interakcji bywają krwawienia śródcykliczne, ale ich brak niczego nie gwarantuje.
Ciąża i karmienie piersią
Ciąża lub jej podejrzenie należy do przeciwwskazań. Praktycznie oznacza to dwie rzeczy. Pierwsza: przy zatrzymaniu miesiączki i podejrzeniu ciąży stosowanie się przerywa i zgłasza do lekarza. Druga: złożonego środka antykoncepcyjnego nie przepisuje się, dopóki ciąża nie zostanie wykluczona.
Odrębną sytuacją jest brak krwawienia z odstawienia. Jeśli lek przyjmowano prawidłowo, prawdopodobieństwo ciąży jest niewielkie, ale przy naruszeniach schematu i braku dwóch kolejnych krwawień przed kontynuacją trzeba ciążę wykluczyć. Ta zasada jest praktycznym sposobem, by nie przeoczyć ciąży powstałej mimo antykoncepcji.
Działania niepożądane
Najpoważniejszymi zdarzeniami niepożądanymi złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych są żylne i tętnicze zaburzenia zakrzepowe i zakrzepowo-zatorowe. To one wyznaczają cały rozdział ostrzeżeń i wymagają natychmiastowego kontaktu z lekarzem przy objawach zakrzepicy lub udaru.
Znacznie częściej występują zdarzenia niezagrażające życiu, ale wpływające na wytrwałość w stosowaniu: krwawienia śródcykliczne i plamienia, zwłaszcza w pierwszych miesiącach, brak krwawienia z odstawienia oraz ostuda u kobiet predysponowanych. Na osobną uwagę zasługuje nasilenie migreny: w odróżnieniu od większości innych reakcji nie mija ono z czasem, lecz jest powodem do natychmiastowego przerwania stosowania.
Przedawkowanie
Poważnych następstw jednorazowe przekroczenie dawki zwykle nie powoduje, dlatego przy przypadkowym przyjęciu dodatkowej tabletki nie należy panikować.
Praktycznie istotna jest sytuacja odwrotna — pominięcie. To pominięcie, a nie nadmiar, zmniejsza skuteczność antykoncepcyjną, a najbardziej dotyczy to pominięcia w sąsiedztwie siedmiodniowej przerwy: przerwa bez hormonów wydłuża się wtedy, a hamowanie owulacji może ustać. Z tego samego powodu ważne jest, by w porę rozpocząć nowe opakowanie — w tym schemacie nie ma tabletek placebo, które przypominałyby o kontynuacji.
Jak uzyskać receptę na Logest - (IR) online
Przed pierwszym lub ponownym rozpoczęciem stosowania potrzebne są dokładny wywiad i pełne badanie przedmiotowe, w tym pomiar ciśnienia, badanie piersi, brzucha i narządu rodnego oraz badanie cytologiczne wymazu z szyjki macicy, a następnie okresowe badania kontrolne. Dlatego pierwszorazowe przepisanie na podstawie samej ankiety nie jest możliwe.
Konsultacja online jest odpowiednia do kontynuacji zaleconego wcześniej leczenia. W ankiecie podaj, kto i kiedy przepisał lek, od jak dawna go stosujesz, czy zdarzały się pominięcia tabletek i jak przebiega krwawienie z odstawienia — również jeśli go nie było. Koniecznie podaj swoje ciśnienie, palenie tytoniu i jego ilość, wskaźnik masy ciała, migrenę i jej zmianę w trakcie stosowania, zakrzepicę u siebie i u bliskich krewnych w młodym wieku, cukrzycę, zespół policystycznych jajników, toczeń, nieswoiste zapalenia jelit, niedokrwistość sierpowatokrwinkową, hipertriglicerydemię i choroby wątroby. Osobno wymień dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, ostudę ciążową w przeszłości oraz znane zaburzenia krzepnięcia — oporność na aktywowane białko C, niedobór antytrombiny III, białka C lub białka S, przeciwciała antyfosfolipidowe. Wymień wszystkie przyjmowane leki, również preparaty roślinne, i podaj datę ostatniego badania ginekologicznego i cytologicznego. Lekarz analizuje dane i przy wystarczających podstawach wystawia e-receptę do apteki w Polsce.
