Levetiracetam Accord: skład i postać leku
Jeden mililitr roztworu zawiera 100 mg lewetyracetamu. Roztwór doustny można rozcieńczyć w szklance wody lub w butelce dziecka i przyjmować z posiłkiem albo bez niego. Po podaniu doustnym lewetyracetam może pozostawiać gorzki smak.
To właśnie postać płynna czyni lek odpowiednim dla najmłodszych pacjentów: tabletki nie nadają się dla niemowląt i dzieci poniżej 6 lat, a także do początkowego leczenia dzieci o masie ciała poniżej 25 kg oraz dla osób niemogących połknąć tabletki. Roztwór zawiera metylu parahydroksybenzoesan (E218) i propylu parahydroksybenzoesan (E216), które mogą powodować reakcje alergiczne, także typu późnego, oraz maltitol ciekły — dlatego nie powinny go przyjmować osoby z rzadką dziedziczną nietolerancją fruktozy.
Jak działa Levetiracetam Accord
Mechanizm działania lewetyracetamu nadal nie jest w pełni poznany. Wyniki badań in vitro i in vivo wskazują, że nie zmienia on podstawowych właściwości komórki ani prawidłowych procesów neurotransmisji. In vitro lewetyracetam wpływa na stężenie wapnia w neuronach, częściowo hamując prądy Ca2+ typu N i ograniczając uwalnianie jonów wapnia zmagazynowanych wewnątrz neuronów, a także częściowo znosi indukowane przez cynk i β-karboliny hamowanie prądów bramkowanych przez GABA i glicynę.
Kluczowe odkrycie jest jednak inne: lewetyracetam wiąże się z określonym miejscem w tkance mózgowej gryzoni — białkiem pęcherzyków synaptycznych 2A, które, jak się uważa, bierze udział w fuzji pęcherzyków i egzocytozie neurotransmiterów. Stopień powinowactwa lewetyracetamu i spokrewnionych analogów do tego białka koreluje z mocą ich działania przeciwpadaczkowego w modelu audiogennych napadów u myszy. Wskazuje to, że interakcja z białkiem 2A wydaje się decydować o przeciwpadaczkowym działaniu leku.
Wskazania do stosowania
W monoterapii lek jest wskazany w leczeniu napadów częściowych lub częściowych wtórnie uogólnionych u dorosłych i młodzieży w wieku od 16 lat z nowo rozpoznaną padaczką.
Jako terapia wspomagająca jest wskazany w leczeniu napadów częściowych lub częściowych wtórnie uogólnionych u dorosłych, młodzieży, dzieci i niemowląt w wieku od 1. miesiąca życia; w leczeniu napadów mioklonicznych u dorosłych i młodzieży od 12 lat z młodzieńczą padaczką miokloniczną; w leczeniu napadów toniczno-klonicznych pierwotnie uogólnionych u dorosłych i młodzieży od 12 lat z idiopatyczną padaczką uogólnioną. Różnica między monoterapią a leczeniem wspomagającym jest tu zasadnicza i wyznacza zarówno minimalny wiek, jak i schemat dobierania dawki.
Sposób stosowania i dawkowanie
Lekarz przepisuje najwłaściwszą postać farmaceutyczną i moc w zależności od wieku, masy ciała i dawkowania. Dla niemowląt i dzieci poniżej 6 lat postacią zalecaną jest właśnie roztwór doustny.
| Schemat | Dawki |
| Monoterapia, dorośli i młodzież od 16 lat | Dawka początkowa 250 mg 2 razy na dobę, po 2 tygodniach zwiększana do początkowej dawki terapeutycznej 500 mg 2 razy na dobę; dalej, w zależności od odpowiedzi klinicznej, dawkę można zwiększać co 2 tygodnie o 250 mg 2 razy na dobę. Maksymalnie 1500 mg 2 razy na dobę |
| Terapia wspomagająca, dorośli od 18 lat i młodzież 12–17 lat o masie ciała 50 kg lub większej | Początkowa dawka terapeutyczna 500 mg 2 razy na dobę, można ją podać od pierwszego dnia leczenia; w zależności od odpowiedzi i tolerancji dawkę można zwiększyć do 1500 mg 2 razy na dobę, zmieniając ją o 500 mg 2 razy na dobę co 2–4 tygodnie |
| Niemowlęta od 1 do 6 miesięcy | 7–21 mg/kg masy ciała 2 razy na dobę przy prawidłowej czynności nerek |
| Dzieci od 6 do 23 miesięcy, dzieci i młodzież o masie ciała poniżej 50 kg | 10–30 mg/kg masy ciała 2 razy na dobę przy prawidłowej czynności nerek |
Dawkę dobową ustala się indywidualnie w zależności od czynności nerek, w tym celu oblicza się klirens kreatyniny. U dorosłych i młodzieży o masie ciała 50 kg i większej przy klirensie 50–79 ml/min/1,73 m² podaje się 500–1000 mg 2 razy na dobę, przy 30–49 ml/min — 250–750 mg 2 razy na dobę, przy klirensie poniżej 30 ml/min — 250–500 mg 2 razy na dobę, a przy schyłkowej niewydolności nerek i u pacjentów dializowanych — 500–1000 mg raz na dobę, przy czym pierwszego dnia leczenia zalecana jest dawka początkowa 750 mg, a po dializie dawka uzupełniająca. U dzieci dawki zmniejsza się według tej samej zasady: na przykład przy klirensie poniżej 30 ml/min/1,73 m² niemowlętom od 1 do 6 miesięcy podaje się 3,5–7 mg/kg 2 razy na dobę, a dzieciom i młodzieży o masie poniżej 50 kg — 5–10 mg/kg 2 razy na dobę. Przy łagodnych i umiarkowanych zaburzeniach czynności wątroby zmiana dawki nie jest konieczna, a przy ciężkich klirens kreatyniny może nie oddawać rzeczywistego stopnia współistniejącej niewydolności nerek, dlatego przy klirensie poniżej 60 ml/min/1,73 m² podtrzymującą dawkę dobową zmniejsza się o 50%.
Przeciwwskazania
Przeciwwskazanie jest jedno: nadwrażliwość na substancję czynną, na inne związki pochodne pirolidonów lub na którąkolwiek substancję pomocniczą.
Wzmianka o pochodnych pirolidonu ma znaczenie: do tej grupy chemicznej należą też inne leki przeciwpadaczkowe, więc wcześniejsza reakcja na nie jest powodem, by powiedzieć o tym lekarzowi. Osobno warto pamiętać o substancjach pomocniczych roztworu: parahydroksybenzoesany mogą wywoływać reakcje alergiczne, a maltitol ciekły czyni lek nieodpowiednim przy dziedzicznej nietolerancji fruktozy.
Środki ostrożności i szczególne zalecenia
Najważniejsze ostrzeżenie dotyczy psychiki. U pacjentów leczonych lekami przeciwpadaczkowymi, w tym lewetyracetamem, opisywano samobójstwa, próby samobójcze oraz myśli i zachowania samobójcze. Metaanaliza randomizowanych, kontrolowanych placebo badań klinicznych leków przeciwpadaczkowych wykazała niewielkie zwiększenie ryzyka myśli i zachowań samobójczych; mechanizm tego działania nie jest znany. Dlatego pacjentów monitoruje się pod kątem depresji oraz myśli i zachowań samobójczych i w razie potrzeby wdraża odpowiednie leczenie, a pacjentom i ich opiekunom zaleca się zgłaszanie po pomoc medyczną, gdy takie objawy wystąpią.
- Nerki. Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek mogą wymagać dostosowania dawki, a u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby ocenia się czynność nerek przed ustaleniem dawki. Bardzo rzadko stosowanie lewetyracetamu wiązało się z ostrym uszkodzeniem nerek, występującym od kilku dni do kilku miesięcy po podaniu.
- Krew. Opisywano rzadkie przypadki zmniejszenia liczby krwinek — neutropenia, agranulocytoza, leukopenia, małopłytkowość i pancytopenia — występujące głównie na początku leczenia. Badanie morfologii krwi zaleca się u pacjentów znacznie osłabionych, z gorączką, nawracającymi infekcjami lub zaburzeniami krzepnięcia.
- Dzieci. Dostępne dane nie wskazują na wpływ leku na wzrost i dojrzewanie, jednak długotrwały wpływ na uczenie się, inteligencję, wzrost, funkcje endokrynologiczne, dojrzewanie i potencjalny wpływ na płodność pozostają nieznane.
- Prowadzenie pojazdów. Lewetyracetam ma niewielki lub umiarkowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Z powodu różnic osobniczych u niektórych pacjentów, zwłaszcza na początku leczenia lub podczas zwiększania dawki, może wystąpić senność lub inne objawy ze strony OUN, dlatego nie prowadzi się pojazdów, dopóki nie wiadomo, jak lek działa na daną osobę.
Interakcje z innymi lekami
Pierwsza rzecz warta wspomnienia to łączenie z innymi lekami przeciwpadaczkowymi. Lewetyracetam jest zarejestrowany między innymi jako terapia wspomagająca, czyli dołączenie go do już zleconego leczenia przewiduje sama ulotka. Przy ciąży znaczenie ma jednak druga strona tej praktyki: leczenie wieloma lekami przeciwpadaczkowymi może wiązać się z większym ryzykiem wad wrodzonych niż monoterapia, dlatego w miarę możliwości preferuje się jeden lek.
Druga istotna praktycznie kwestia wiąże się z nerkami, a nie z enzymami wątrobowymi: lewetyracetam jest wydalany przez nerki, więc wszystkie stany i leki pogarszające ich czynność wpływają na jego stężenie. Właśnie dlatego dawkę dobiera się według klirensu kreatyniny, a przy ciężkiej niewydolności wątroby dawkę podtrzymującą zmniejsza się o połowę. Dializa usuwa lewetyracetam skutecznie — w 60%, a jego główny metabolit w 74% — co ma znaczenie i przy przedawkowaniu, i przy ustalaniu dawki u pacjentów dializowanych.
Ciąża i karmienie piersią
Kobiety w wieku rozrodczym powinny otrzymać specjalistyczną poradę medyczną, a u kobiety planującej ciążę leczenie lewetyracetamem należy ocenić. Tak jak przy wszystkich lekach przeciwpadaczkowych, trzeba unikać nagłego przerywania leczenia, ponieważ może to prowadzić do napadów drgawkowych z odstawienia o poważnych konsekwencjach dla kobiety i nienarodzonego dziecka. W miarę możliwości preferuje się monoterapię.
Liczne dane z okresu po wprowadzeniu do obrotu dotyczące ciężarnych przyjmujących lewetyracetam w monoterapii — ponad 1800 kobiet, w tym ponad 1500 w I trymestrze — nie wskazują na zwiększenie ryzyka dużych wad wrodzonych u dziecka. Dane o neurorozwoju dzieci narażonych in utero na monoterapię są ograniczone, ale bieżące badania epidemiologiczne z udziałem około 100 dzieci nie wskazują na zwiększone ryzyko zaburzeń neurorozwojowych ani opóźnienia rozwoju. Lewetyracetam można stosować w ciąży, jeśli po dokładnym przeanalizowaniu sytuacji zostanie to uznane za klinicznie potrzebne; zaleca się wtedy najmniejszą skuteczną dawkę. Zmiany fizjologiczne w ciąży mogą wpływać na stężenie lewetyracetamu: obserwowano jego zmniejszenie, najwyraźniejsze w III trymestrze.
Działania niepożądane
Najczęściej zgłaszano zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, senność, ból głowy, zmęczenie i zawroty głowy. Profil bezpieczeństwa jest na ogół podobny u dorosłych i dzieci oraz we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach. Bardzo często występują zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, senność i bóle głowy. Często — drgawki, zaburzenia równowagi, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego i błędnikowego, ospałość, drżenie, kaszel, jadłowstręt, a także depresja, wrogość i agresywność, lęk, bezsenność, nerwowość i drażliwość.
Niezbyt często obserwuje się małopłytkowość i leukopenię, zmniejszenie lub zwiększenie masy ciała, próby samobójcze, myśli samobójcze, zaburzenia psychotyczne, zaburzenia zachowania, omamy, uczucie złości, splątanie, napady paniki, chwiejność emocjonalną i pobudzenie, a także niepamięć, zaburzenia pamięci, zaburzenia koordynacji ruchów i ataksję, parestezje, zaburzenia koncentracji, podwójne i niewyraźne widzenie. Rzadko opisywano pancytopenię, neutropenię i agranulocytozę, wysypkę polekową z eozynofilią i objawami narządowymi — zespół DRESS — nadwrażliwość, w tym obrzęk naczynioruchowy i anafilaksję, hiponatremię, infekcje, samobójstwo, zaburzenia osobowości i zaburzenia myślenia.
Przedawkowanie
Po przedawkowaniu lewetyracetamu obserwowano senność, pobudzenie, agresywność, zmniejszenie stanu świadomości, depresję oddechową i śpiączkę.
Po ostrym przedawkowaniu żołądek opróżnia się przez płukanie lub wywołanie wymiotów. Swoiste antidotum nie istnieje, leczenie jest objawowe, przy czym możliwe jest zastosowanie hemodializy: jej skuteczność wynosi 60% dla lewetyracetamu i 74% dla jego głównego metabolitu. Odróżnia to ten lek od wielu innych leków przeciwpadaczkowych, które silnie wiążą się z białkami osocza i dializą praktycznie nie są usuwane.
Jak uzyskać receptę na Levetiracetam Accord online
Padaczkę rozpoznaje się na podstawie diagnostyki, a rodzaj napadów określa neurolog: od tego zależy, czy lek jest zlecany w monoterapii, czy jako uzupełnienie. Ponadto dawka zależy od czynności nerek, a u dzieci także od masy ciała. Rozpoczęcie leczenia na podstawie ankiety online nie jest więc możliwe.
Konsultacja online nadaje się do kontynuacji zleconego leczenia. W ankiecie podaj postać padaczki i to, kto postawił rozpoznanie, zleconą dawkę w mililitrach lub miligramach oraz liczbę dawek na dobę, od jak dawna przyjmujesz lek i czy występują obecnie napady. Koniecznie podaj masę ciała — u dzieci dawkę liczy się na kilogram — oraz dane o czynności nerek: klirens kreatyniny wraz z datą badania, a także informację o dializach. Zgłoś choroby wątroby, zmiany w morfologii krwi, nawracające infekcje oraz to, czy pojawiły się obniżony nastrój, lęk, agresywność albo myśli o samookaleczeniu: wtedy potrzebna jest pilna konsultacja. Osobno wymień inne leki przeciwpadaczkowe. Koniecznie podaj ciążę, jej planowanie i karmienie piersią. I nigdy nie przerywaj przyjmowania nagle: może to wywołać napady z odstawienia. Lekarz analizuje dane i przy wystarczających podstawach wystawia e-receptę do apteki w Polsce.
