Floxal®: skład i postać farmaceutyczna
Floxal® występuje w postaci kropli do oczu i maści do oczu. Jeden mililitr roztworu zawiera 3 mg ofloksacyny, a jedna kropla — 100 µg, czyli 0,1 mg substancji czynnej.
W składzie kropli znajduje się chlorek benzalkoniowy. Może on podrażniać oko i zmieniać zabarwienie miękkich soczewek kontaktowych, dlatego w trakcie leczenia kroplami soczewek nosić nie należy, a jeśli mimo to są używane, zdejmuje się je przed zakropleniem i zakłada nie wcześniej niż po 15 minutach.
Jak działa Floxal®
Ofloksacyna to pochodna kwasu chinolinowego, chemioterapeutyk o działaniu przeciwbakteryjnym. Spektrum jej działania obejmuje beztlenowce bezwzględne i względne, bakterie tlenowe oraz inne drobnoustroje, w tym chlamydie.
Należy założyć, że przy stosowaniu miejscowym ofloksacyna się wchłania, ale nie wywołuje objawów klinicznych ani zmian patologicznych. Właśnie dlatego preparat działa tam, gdzie trzeba: w przednim odcinku oka, na który jest nanoszony bezpośrednio.
Wskazania do stosowania
Krople stosuje się w zakażeniach przedniego odcinka oka wywołanych przez drobnoustroje wrażliwe na ofloksacynę: bakteryjnym zapaleniu spojówek, rogówki, brzegów powiek i worka łzowego, jęczmieniu oraz wrzodzie rogówki.
Maść przepisuje się w tych samych zakażeniach przedniego odcinka oka, choć lista wskazań jest nieco inna: przewlekłe zapalenie spojówek, zapalenie rogówki, wrzód rogówki i zakażenie chlamydiami. Obie postacie przeznaczone są do zakażeń bakteryjnych — przy wirusowym lub grzybiczym zapaleniu oka nie pomogą.
Sposób stosowania i dawkowanie
Krople zwykle zakrapla się po jednej kropli cztery razy na dobę do worka spojówkowego zakażonego oka. Maść zakłada się do worka spojówkowego paskiem długości około 1 cm, co odpowiada 0,12 mg ofloksacyny, trzy razy na dobę, a przy zakażeniu chlamydiami — pięć razy na dobę.
| Postać | Schemat stosowania |
|---|---|
| Krople do oczu | 1 kropla 4 razy na dobę do zakażonego oka |
| Maść do oczu | Pasek około 1 cm 3 razy na dobę |
| Maść do oczu przy zakażeniu chlamydiami | Pasek około 1 cm 5 razy na dobę |
| Czas leczenia | Nie dłużej niż 2 tygodnie — zarówno dla kropli, jak i maści |
| Równocześnie z innymi lekami do oczu | Odstęp co najmniej 15 minut; maść zawsze zakłada się jako ostatnią |
Ograniczenie czasu leczenia ma znaczenie: przy przeciąganiu kuracji rośnie ryzyko namnożenia drobnoustrojów niewrażliwych, w tym grzybów. Jeśli objawy zakażenia się nasilają albo poprawy nie ma w spodziewanym czasie, lek się odstawia i dobiera inne leczenie.
Przeciwwskazania
Preparatu nie stosuje się przy nadwrażliwości na ofloksacynę lub którąkolwiek substancję pomocniczą.
Drugim przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na inne chinolony. U pacjentów, u których wcześniej wystąpiła reakcja na leki przeciwbakteryjne z tej grupy, ofloksacynę należy stosować ostrożnie nawet w postaci kropli do oczu.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Preparat przeznaczony jest wyłącznie do stosowania miejscowego: nie wolno podawać go we wstrzyknięciu, podspojówkowo ani bezpośrednio do komory przedniej oka. Osobnej uwagi wymagają reakcje alergiczne: u pacjentów otrzymujących chinolony ogólnoustrojowo, w tym ofloksacynę, już po pierwszej dawce opisywano ciężkie, niekiedy śmiertelne reakcje nadwrażliwości — z zapaścią krążeniową, utratą świadomości, obrzękiem naczynioruchowym krtani, gardła lub twarzy, niedrożnością dróg oddechowych, dusznością, pokrzywką i świądem. Przy wystąpieniu wysypki lub jakiejkolwiek innej reakcji alergicznej na krople leczenie się przerywa.
- u pacjentów z ubytkami nabłonka rogówki lub jej owrzodzeniem podczas stosowania miejscowych fluorochinolonów opisywano przypadki perforacji rogówki, choć w wielu doniesieniach obecne były też inne czynniki: zaawansowany wiek, rozległe owrzodzenie, ciężki zespół suchego oka, reumatoidalne zapalenie stawów i równoczesne stosowanie innych preparatów okulistycznych;
- długotrwałe stosowanie ofloksacyny, podobnie jak innych leków przeciwbakteryjnych, prowadzi do nadmiernego namnożenia drobnoustrojów niewrażliwych, w tym grzybów;
- przy nasileniu objawów zakażenia lub braku poprawy w spodziewanym czasie leczenie się przerywa;
- gdy wymaga tego ocena kliniczna, wykonuje się badanie z powiększeniem — w lampie szczelinowej, w razie potrzeby z barwieniem fluoresceiną;
- w czasie leczenia kroplami z ofloksacyną nie należy nosić soczewek kontaktowych;
- chlorek benzalkoniowy w składzie podrażnia oko i barwi miękkie soczewki, dlatego zdejmuje się je przed zakropleniem i zakłada po 15 minutach;
- bezpieczeństwa i skuteczności u dzieci poniżej 1 roku życia nie ustalono;
- noworodkom z zapaleniem spojówek wywołanym przez Neisseria gonorrhoeae lub Chlamydia trachomatis kropli z ofloksacyną się nie zaleca — w tej grupie nie były oceniane.
U pacjentów w podeszłym wieku nie wykazano istotnych różnic w skuteczności i bezpieczeństwie. Wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów nie badano, ale po zakropleniu możliwe jest krótkotrwałe pogorszenie ostrości widzenia: do czasu jego ustąpienia nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn.
Interakcje z innymi lekami
Niektóre chinolony podawane ogólnoustrojowo hamują klirens metaboliczny kofeiny i teofiliny, jednak badania z ofloksacyną podawaną ogólnoustrojowo wykazały, że nie wpływa ona istotnie na ten klirens. Donoszono również o zwiększonej częstości objawów toksyczności ze strony ośrodkowego układu nerwowego przy łączeniu ogólnoustrojowych fluorochinolonów z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi, ale dla ofloksacyny takiego działania nie odnotowano.
Praktycznie istotna zasada dotyczy innych leków okulistycznych: między podaniem różnych kropli lub maści zachowuje się co najmniej 15 minut odstępu, a maść do oczu zawsze zakłada się jako ostatnią.
Ciąża i karmienie piersią
Odpowiednich, kontrolowanych badań u kobiet w ciąży nie prowadzono. W badaniach na zwierzętach ogólnoustrojowe podanie chinolonów wywoływało artropatię u młodych osobników, dlatego ofloksacyny nie zaleca się kobietom w ciąży. Z powodu braku danych preparat stosuje się w ciąży tylko wtedy, gdy potencjalna korzyść dla matki przewyższa ryzyko dla płodu.
Ofloksacyna podana ogólnoustrojowo, podobnie jak inne chinolony, przenika do mleka matki i może stanowić zagrożenie dla karmionego dziecka. Nie wykazano, czy przenika do mleka po podaniu do oka, dlatego kobietom karmiącym piersią preparat przepisuje się wyłącznie wtedy, gdy korzyść dla matki przewyższa możliwe ryzyko dla dziecka. Na płodność u zwierząt ofloksacyna nie miała wpływu.
Działania niepożądane
Przy stosowaniu miejscowym ofloksacyna wchłania się do krążenia ogólnego w niewielkim stopniu, ale reakcje znane z podania ogólnoustrojowego są teoretycznie możliwe również tutaj. Ciężkie działania niepożądane po ogólnoustrojowej ofloksacynie są rzadkie, a większość z nich odwracalna.
- często — podrażnienie oka i uczucie dyskomfortu w oku;
- częstość nieznana — zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, nieostre widzenie, światłowstręt;
- częstość nieznana — obrzęk oka i powiek, uczucie obecności ciała obcego, wzmożone łzawienie, suchość oka, ból i przekrwienie oka;
- częstość nieznana — reakcje nadwrażliwości, w tym świąd oka i powiek, odkładanie się złogów w rogówce, zwłaszcza przy wcześniejszych jej chorobach;
- częstość nieznana — obrzęk wokół oczu i obrzęk twarzy, zawroty głowy, nudności;
- częstość nieznana — zespół Stevens-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka;
- bardzo rzadko — reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy, duszność, reakcje anafilaktyczne i wstrząs, obrzęk jamy ustnej, gardła i języka.
Przedawkowanie
Nie odnotowano żadnego przypadku przedawkowania preparatu.
Przy przedawkowaniu miejscowym wystarczy przepłukać oko wodą. Dodatkowe działania nie są potrzebne.
Jak otrzymać receptę na Floxal® online
Przeciwbakteryjne preparaty okulistyczne wydawane są na receptę: trzeba upewnić się, że zapalenie rzeczywiście jest bakteryjne, i nie przeciągać kuracji ponad dwa tygodnie.
Podczas konsultacji online lekarz omówi dolegliwości i historię choroby, zapyta o soczewki kontaktowe i wcześniejsze reakcje na chinolony, a przy istniejących wskazaniach wystawi e-receptę — z jej kodem lek można odebrać w aptece.
