Floxal® - (IR): skład i postać farmaceutyczna
Preparat występuje jako krople do oczu i maść do oczu z ofloksacyną. W mililitrze roztworu znajduje się 3 mg ofloksacyny, a w jednej kropli — 100 µg, czyli 0,1 mg.
Krople zawierają chlorek benzalkoniowy: podrażnia on oko i może zmienić barwę miękkich soczewek kontaktowych. Praktyczny wniosek jest prosty — na czas leczenia kroplami lepiej nie nosić soczewek, a w razie potrzeby zdejmować je przed zakropleniem i zakładać po kwadransie.
Jak działa Floxal® - (IR)
Substancją czynną jest ofloksacyna, pochodna kwasu chinolinowego o działaniu przeciwbakteryjnym. Jej spektrum obejmuje beztlenowce bezwzględne i względne, bakterie tlenowe oraz inne drobnoustroje, w tym chlamydie — to ostatnie tłumaczy, dlaczego maść stosuje się między innymi w chlamydiowym zakażeniu oka.
Przy stosowaniu miejscowym ofloksacyna, jak się przyjmuje, częściowo się wchłania, ale nie wywołuje ani objawów klinicznych, ani zmian patologicznych. Działanie preparatu pozostaje skupione w przednim odcinku oka.
Wskazania do stosowania
Dla kropli lista wskazań wygląda tak: bakteryjne zapalenie spojówek, zapalenie rogówki, zapalenie brzegów powiek i worka łzowego, jęczmień oraz wrzód rogówki — czyli zakażenia przedniego odcinka oka wywołane przez drobnoustroje wrażliwe na ofloksacynę. Wszystkie te stany łączy umiejscowienie ogniska: preparat nanosi się wprost na zmienioną okolicę i działa miejscowo.
Maść stosuje się w przewlekłym zapaleniu spojówek, zapaleniu rogówki, wrzodzie rogówki i zakażeniu chlamydiami. Kluczowy warunek dla obu postaci jest jeden: patogen musi być bakteryjny i wrażliwy na ofloksacynę.
Sposób stosowania i dawkowanie
Krople zakrapla się do worka spojówkowego chorego oka, przeciętnie po jednej kropli cztery razy na dobę. Maść zakłada się w to samo miejsce paskiem długości około centymetra — odpowiada to 0,12 mg ofloksacyny.
| Co się stosuje | Jak często |
|---|---|
| Krople | 1 kropla 4 razy na dobę |
| Maść w większości wskazań | Pasek około 1 cm 3 razy na dobę |
| Maść przy zakażeniu chlamydiami | Pasek około 1 cm 5 razy na dobę |
| Maksymalny czas kuracji | 2 tygodnie dla obu postaci |
| Łączenie z innymi preparatami do oczu | Przerwa co najmniej 15 minut, maść na końcu |
Dwutygodniowe ograniczenie wiąże się nie z kumulacją leku, lecz z mikroflorą: im dłużej trwa leczenie przeciwbakteryjne, tym większe prawdopodobieństwo namnożenia drobnoustrojów niewrażliwych i grzybów. Jeśli stan się pogarsza albo poprawa nie następuje w spodziewanym czasie, preparat się odstawia.
Przeciwwskazania
Pierwszym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na ofloksacynę lub którąkolwiek substancję pomocniczą preparatu. Lista przeciwwskazań jest krótka, ale nie czyni to leku obojętnym: ograniczenia stosowania wyniesiono do części z ostrzeżeniami i dotyczą one głównie alergii oraz stanu rogówki.
Drugim jest nadwrażliwość na inne chinolony. Ograniczenie obejmuje całą grupę, dlatego przy alergii na jakikolwiek chinolon trzeba powiedzieć o tym lekarzowi przed przepisaniem kropli do oczu.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Droga podania jest ściśle miejscowa: wstrzyknięcia, podanie podspojówkowe i podanie do komory przedniej oka są niedopuszczalne. Główne ostrzeżenie dotyczy alergii. U pacjentów otrzymujących chinolony ogólnoustrojowo ciężkie reakcje nadwrażliwości opisywano już po pierwszej dawce, niekiedy ze skutkiem śmiertelnym: z zapaścią krążeniową, utratą świadomości, obrzękiem naczynioruchowym krtani, gardła lub twarzy, niedrożnością dróg oddechowych, dusznością, pokrzywką i świądem. Każda wysypka lub inna reakcja alergiczna na krople jest powodem do przerwania leczenia.
- przy ubytkach nabłonka rogówki i jej owrzodzeniu podczas stosowania miejscowych fluorochinolonów opisywano perforacje rogówki; u większości takich pacjentów obecne były jednak również inne czynniki — zaawansowany wiek, rozległe owrzodzenie, ciężka suchość oka, reumatoidalne zapalenie stawów, równolegle stosowane preparaty okulistyczne;
- długie stosowanie sprzyja nadmiernemu namnożeniu drobnoustrojów niewrażliwych, w tym grzybów;
- jeśli zakażenie się nasila albo poprawa nie następuje na czas, leczenie się przerywa i dobiera inne;
- w razie potrzeby wykonuje się badanie z powiększeniem w lampie szczelinowej, przy wskazaniach — z barwieniem fluoresceiną;
- soczewek kontaktowych w czasie leczenia kroplami się nie nosi; miękkie soczewki zdejmuje się przed zakropleniem i zakłada po 15 minutach;
- u dzieci poniżej 1 roku życia bezpieczeństwo i skuteczność nie zostały ustalone;
- noworodkom z zapaleniem spojówek wywołanym przez Neisseria gonorrhoeae lub Chlamydia trachomatis preparatu się nie zaleca i w tej grupie nie był badany;
- po zakropleniu widzenie może na krótko stać się nieostre — do jego powrotu nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn.
Interakcje z innymi lekami
Część chinolonów przyjmowanych ogólnoustrojowo spowalnia klirens metaboliczny kofeiny i teofiliny, ale dla ofloksacyny istotnego wpływu nie stwierdzono. Podobnie doniesienia o wzroście objawów neurotoksycznych przy łączeniu ogólnoustrojowych fluorochinolonów z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi istnieją, jednak przy ogólnoustrojowym stosowaniu ofloksacyny tego nie obserwowano.
Co naprawdę ma znaczenie w praktyce, to odstęp między preparatami okulistycznymi. Jeśli przepisano różne krople lub maści, zachowuje się między nimi co najmniej 15 minut, a maść stosuje zawsze na końcu, inaczej utrudni wchłanianie pozostałych środków.
Ciąża i karmienie piersią
Badań kontrolowanych u kobiet w ciąży nie prowadzono, a ogólnoustrojowe podanie chinolonów zwierzętom wywoływało artropatię u młodych osobników. Dlatego ofloksacyny nie zaleca się kobietom w ciąży, a przepisuje wyłącznie wtedy, gdy możliwa korzyść dla matki przewyższa ryzyko dla płodu.
Podana ogólnoustrojowo ofloksacyna, jak inne chinolony, przenika do mleka matki, co jest potencjalnie niebezpieczne dla dziecka. Czy przenika tam po zakropleniu do oka, nie wiadomo, dlatego decyzję o zastosowaniu u kobiety karmiącej podejmuje się na podstawie bilansu korzyści i ryzyka. Na płodność u zwierząt preparat nie wpływał.
Działania niepożądane
Wchłanianie ogólnoustrojowe po zakropleniu jest niewielkie, jednak reakcje opisane dla ofloksacyny podawanej ogólnie są teoretycznie możliwe. Ciężkie zdarzenia występują rzadko i w większości są odwracalne.
- często — podrażnienie i dyskomfort w oku;
- częstość nieznana — zapalenie rogówki i zapalenie spojówek;
- częstość nieznana — nieostre widzenie, światłowstręt, uczucie obecności ciała obcego;
- częstość nieznana — obrzęk oka, powiek i okolicy oczodołu, obrzęk twarzy;
- częstość nieznana — wzmożone łzawienie, suchość, ból i przekrwienie oka;
- częstość nieznana — świąd oka i powiek, odkładanie się złogów w rogówce przy jej wcześniejszych chorobach;
- częstość nieznana — zawroty głowy, nudności, zespół Stevens-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka;
- bardzo rzadko — obrzęk naczynioruchowy, duszność, reakcje anafilaktyczne i wstrząs, obrzęk jamy ustnej, gardła i języka.
Przedawkowanie
Nie zarejestrowano ani jednego przypadku przedawkowania preparatu — przy stosowaniu miejscowym do oka trafia zbyt mała ilość substancji.
Jeśli do oka dostało się za dużo preparatu, wystarczy przepłukać je wodą — specjalne działania nie są potrzebne.
Jak otrzymać receptę na Floxal® - (IR) online
Antybiotyki okulistyczne wydawane są na receptę: zaczerwienienie oka bywa pochodzenia wirusowego i grzybiczego, przy którym krople przeciwbakteryjne są bezużyteczne, a kuracja dłuższa niż dwa tygodnie zwiększa ryzyko oporności.
Podczas konsultacji online lekarz ustali charakter dolegliwości, noszenie soczewek i tolerancję chinolonów, wyjaśni zasady zakraplania i czas leczenia, a przy istniejących wskazaniach wystawi e-receptę — z jej kodem lek można odebrać w aptece.
