Duomox®: skład i postać leku
Jedna tabletka zawiera 250 mg, 375 mg, 500 mg, 750 mg lub 1 g amoksycyliny w postaci trójwodnej. Pięć mocy w jednej linii to bezpośrednia konsekwencja tego, że dawka zależy tu od zakażenia, wieku, masy ciała i czynności nerek pacjenta.
Tabletkę umieszcza się w szklance wody i dobrze miesza aż do równomiernego rozmieszania, a mieszaninę przyjmuje natychmiast po przygotowaniu; można też po prostu połknąć tabletkę, popijając wodą. Pokarm nie zaburza wchłaniania. Leczenie można rozpocząć od postaci pozajelitowych amoksycyliny według właściwego schematu i kontynuować podaniem doustnym.
Jak działa Duomox®
Amoksycylina jest półsyntetyczną penicyliną, antybiotykiem β-laktamowym. Hamuje jeden lub więcej enzymów zwanych białkami wiążącymi penicylinę w szlaku biosyntezy bakteryjnego peptydoglikanu — składnika strukturalnego ściany komórkowej. Zahamowanie syntezy peptydoglikanu osłabia ścianę, po czym zazwyczaj następuje liza komórki i śmierć bakterii.
Mechanizm ten ma wyraźną granicę. Amoksycylina podlega rozkładowi przez β-laktamazy wytwarzane przez bakterie oporne, więc na takie drobnoustroje jej działanie się nie rozciąga. Stąd wniosek praktyczny: lek nie jest odpowiedni do leczenia niektórych zakażeń, o ile wcześniej nie określono patogenu i nie wiadomo, że jest wrażliwy, albo nie ma podstaw, by podejrzewać wrażliwość najbardziej prawdopodobnego patogenu. Dotyczy to zwłaszcza zakażeń układu moczowego i ciężkich zakażeń ucha, nosa i gardła.
Wskazania do stosowania
Lek jest wskazany do leczenia u dzieci i dorosłych ostrego bakteryjnego zapalenia zatok, ostrego zapalenia ucha środkowego, ostrego paciorkowcowego zapalenia migdałków i gardła, zaostrzenia przewlekłego zapalenia oskrzeli, pozaszpitalnego zapalenia płuc, ostrego zapalenia pęcherza moczowego, bezobjawowego bakteriomoczu w okresie ciąży, ostrego odmiedniczkowego zapalenia nerek, duru brzusznego i rzekomego, ropnia okołozębowego z szerzącym się zapaleniem tkanki łącznej, zakażeń związanych z protezowaniem stawów, eradykacji Helicobacter pylori i choroby z Lyme. Jest też wskazany w zapobieganiu zapaleniu wsierdzia.
Tak szeroka lista wymaga zastrzeżenia i ono w ulotce jest: należy wziąć pod uwagę oficjalne wytyczne dotyczące stosowania leków przeciwbakteryjnych. Czas leczenia określa się na podstawie rodzaju zakażenia i reakcji pacjenta i powinien on być możliwie najkrótszy, choć niektóre zakażenia wymagają dłuższej kuracji.
Sposób stosowania i dawkowanie
Dawkę dobiera się z uwzględnieniem przewidywanych patogenów i ich prawdopodobnej wrażliwości, ciężkości i umiejscowienia zakażenia, wieku, masy ciała i czynności nerek. Dzieciom o masie ciała 40 kg i większej podaje się dawki jak u dorosłych; u osób w podeszłym wieku modyfikacja nie jest konieczna.
| Wskazanie | Dawka dla dorosłych i dzieci od 40 kg |
| Ostre zapalenie zatok, bezobjawowy bakteriomocz w ciąży, ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek | 250–500 mg co 8 h lub 750 mg — 1 g co 12 h |
| Ostre zapalenie ucha środkowego | 500 mg co 8 h albo 750 mg — 1 g co 12 h |
| Paciorkowcowe zapalenie migdałków i gardła, zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli | W ciężkich zakażeniach 750 mg — 1 g co 8 h przez 10 dni |
| Pozaszpitalne zapalenie płuc, zakażenia przy protezowaniu stawów | 500 mg — 1 g co 8 h |
| Ostre zapalenie pęcherza moczowego | 3 g 2 razy na dobę przez jeden dzień |
| Dur brzuszny i dur rzekomy | 500 mg — 2 g co 8 h |
| Zapobieganie zapaleniu wsierdzia | 2 g doustnie jednorazowo na 30–60 minut przed zabiegiem |
| Eradykacja H. pylori | 750 mg — 1 g 2 razy na dobę przez 7 dni z inhibitorem pompy protonowej i innym antybiotykiem |
| Choroba z Lyme, postać wczesna | 500 mg — 1 g co 8 h, maksymalnie 4 g na dobę, przez 14 dni (od 10 do 21 dni) |
| Choroba z Lyme, postać późna z objawami układowymi | 500 mg — 2 g co 8 h, maksymalnie 6 g na dobę, przez 10–30 dni |
Dzieciom o masie ciała poniżej 40 kg dawkę liczy się na kilogram: przy zapaleniu zatok, uchu środkowym, zapaleniu płuc, zapaleniu pęcherza, odmiedniczkowym zapaleniu nerek i ropniu okołozębowym — 20–90 mg/kg na dobę w dawkach podzielonych; przy paciorkowcowym zapaleniu migdałków i gardła — 40–90 mg/kg; przy durze brzusznym i rzekomym — 100 mg/kg w 3 dawkach; w zapobieganiu zapaleniu wsierdzia — 50 mg/kg jednorazowo na 30–60 minut przed zabiegiem; przy wczesnej postaci choroby z Lyme — 25–50 mg/kg w 3 dawkach przez 10–21 dni, przy późnej — 100 mg/kg w 3 dawkach przez 10–30 dni.
| Czynność nerek | Dawka maksymalna |
| GFR powyżej 30 ml/min | Modyfikacja nie jest konieczna |
| 10–30 ml/min, dorośli i dzieci od 40 kg | 500 mg 2 razy na dobę |
| Poniżej 10 ml/min, dorośli i dzieci od 40 kg | 500 mg na dobę |
| 10–30 ml/min, dzieci poniżej 40 kg | 15 mg/kg 2 razy na dobę, nie więcej niż 500 mg na dawkę |
| Poniżej 10 ml/min, dzieci poniżej 40 kg | 15 mg/kg raz na dobę, nie więcej niż 500 mg |
| Hemodializa | 15 mg/kg raz na dobę, dodatkowa dawka 15 mg/kg przed zabiegiem i kolejna po nim; maksymalnie 500 mg na dobę |
Przeciwwskazania
Przeciwwskazania są dwa: nadwrażliwość na amoksycylinę, na którąkolwiek z penicylin lub na którąkolwiek substancję pomocniczą oraz ciężka natychmiastowa reakcja nadwrażliwości, na przykład anafilaksja, na inny lek β-laktamowy — cefalosporynę, karbapenem lub monobaktam — w przeszłości.
Drugie przeciwwskazanie wynika z alergii krzyżowej wewnątrz klasy β-laktamów. Dlatego przed rozpoczęciem leczenia zbiera się dokładny wywiad dotyczący reakcji nadwrażliwości na penicyliny, cefalosporyny i inne leki β-laktamowe. Ciężkie reakcje uczuleniowe, sporadycznie zakończone zgonem, u pacjentów leczonych penicylinami notowano, a najbardziej prawdopodobne są u osób z nadwrażliwością na penicyliny w przeszłości i z chorobami atopowymi.
Środki ostrożności i szczególne zalecenia
Jeśli wystąpi reakcja alergiczna, leczenie przerywa się i wdraża alternatywne; osobno wymieniono ostry zespół wieńcowy w przebiegu reakcji alergicznej. Uogólniony rumień z krostkami i gorączką na początku leczenia może być objawem ostrej uogólnionej osutki krostkowej: w takim przypadku amoksycylinę odstawia się, a wszelkie dalsze jej podawanie jest przeciwwskazane. Przy podejrzeniu mononukleozy zakaźnej leku należy unikać — u takich pacjentów stwierdzono związek między odropodobnymi wysypkami a jego zastosowaniem. Podczas leczenia choroby z Lyme może wystąpić reakcja Jarischa-Herxheimera: wynika ona z bezpośredniego, bakteriobójczego działania na Borrelia burgdorferi, jest częsta i zazwyczaj ustępuje samoistnie, o czym pacjenta uprzedza się wcześniej.
- Biegunka i zapalenie jelita grubego. Przy niemal wszystkich lekach przeciwbakteryjnych opisywano związane z antybiotykiem zapalenie jelita grubego — od lekkiego do zagrażającego życiu. Dlatego przy biegunce w trakcie leczenia lub po nim lek natychmiast się odstawia, pacjenta bada i wdraża odpowiednie leczenie; leki hamujące perystaltykę jelit są w tej sytuacji przeciwwskazane.
- Drgawki. Mogą wystąpić przy zaburzeniach czynności nerek, przy dużych dawkach oraz przy czynnikach predysponujących — drgawkach w przeszłości, leczonej padaczce, zaburzeniach oponowych. Przy zaburzeniach czynności nerek dawkę dostosowuje się do stopnia niewydolności.
- Krystaluria i płyny. U pacjentów ze zmniejszoną objętością wydalanego moczu bardzo rzadko obserwowano krystalurię, przede wszystkim przy leczeniu parenteralnym. Przy dużych dawkach zapewnia się odpowiednią podaż płynów i wydalanie moczu, a u pacjentów z cewnikiem w pęcherzu regularnie sprawdza się jego drożność.
- Badania laboratoryjne. Duże stężenie amoksycyliny w moczu może dawać fałszywie dodatnie wyniki testów chemicznych, dlatego glukozę w moczu oznacza się metodami enzymatycznymi z oksydazą glukozową; zaburzeniu mogą ulec też wyniki oznaczeń estriolu u kobiet w ciąży. Przy długotrwałym leczeniu okresowo kontroluje się czynność nerek, wątroby i układu krwiotwórczego.
Interakcje z innymi lekami
Jednoczesne stosowanie z probenecydem nie jest zalecane: zmniejsza on nerkowe wydzielanie kanalikowe amoksycyliny, przez co jej stężenie we krwi rośnie i dłużej się utrzymuje. Allopurynol podawany razem z amoksycyliną może zwiększyć prawdopodobieństwo skórnych reakcji alergicznych. Tetracykliny i inne leki bakteriostatyczne mogą wpływać na bakteriobójcze działanie amoksycyliny — mechanizm jest ten sam co u wszystkich penicylin: działają one na rosnącą ścianę bakteryjną, a lek bakteriostatyczny wzrost zatrzymuje.
Doustne leki przeciwzakrzepowe i penicyliny były szeroko stosowane razem bez doniesień o interakcjach, opisano jednak przypadki zwiększenia międzynarodowego współczynnika znormalizowanego u pacjentów leczonych acenokumarolem lub warfaryną, którym podano amoksycylinę. Przy jednoczesnym stosowaniu ściśle kontroluje się INR po rozpoczęciu i po zakończeniu podawania antybiotyku, a dawka leku przeciwzakrzepowego może wymagać zmiany. Penicyliny mogą zmniejszać wydalanie metotreksatu i zwiększać jego toksyczność.
Ciąża i karmienie piersią
Badania na zwierzętach nie wskazują na szkodliwy wpływ na reprodukcję, a ograniczone dane dotyczące stosowania amoksycyliny u kobiet w ciąży nie wskazują na zwiększone ryzyko wad wrodzonych. Mimo to lek stosuje się w ciąży jedynie wtedy, gdy spodziewane korzyści przeważają nad ryzykiem. Zauważmy, że bezobjawowy bakteriomocz w ciąży należy do wskazań — w określonych sytuacjach leczenie jest więc właśnie konieczne.
Amoksycylina przenika do mleka kobiecego w niewielkich ilościach, co może stanowić ryzyko uczulenia u dziecka. Możliwe są biegunka i zakażenie grzybicze błon śluzowych, w związku z czym może być konieczne zaprzestanie karmienia piersią. Stosowanie w okresie laktacji jest możliwe wyłącznie po ocenie przez lekarza stosunku korzyści do ryzyka. Brak danych o wpływie na płodność u ludzi, a badania u zwierząt takiego wpływu nie wykazały.
Działania niepożądane
Najczęściej zgłaszane są biegunka, nudności i wysypka skórna. Według danych z badań klinicznych często występują biegunka, nudności i wysypka, niezbyt często — wymioty, pokrzywka i świąd.
Bardzo rzadko opisywano kandydozę skóry i błon śluzowych, przemijającą leukopenię z ciężką neutropenią i agranulocytozą, przemijającą trombocytopenię i niedokrwistość hemolityczną, wydłużony czas krwawienia i czas protrombinowy, ciężkie reakcje alergiczne z obrzękiem naczynioruchowym, anafilaksją, chorobą posurowiczą i zapaleniem naczyń, hiperkinezję, zawroty głowy i drgawki, związane z antybiotykiem zapalenie jelita grubego, w tym rzekomobłoniaste i krwotoczne, czarny włochaty język i przebarwienie zębów, zapalenie wątroby i żółtaczkę zastoinową, niewielkie zwiększenie AspAT i AlAT, reakcje skórne — rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, pęcherzowe i złuszczające zapalenie skóry, ostrą uogólnioną osutkę krostkową — oraz śródmiąższowe zapalenie nerek i krystalurię. Z nieznaną częstością odnotowano reakcję Jarischa-Herxheimera, zespół Kounisa i jałowe zapalenie opon mózgowych.
Przedawkowanie
Mogą wystąpić objawy ze strony przewodu pokarmowego — nudności, wymioty i biegunka — oraz zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej. Obserwowano tworzenie się kryształków amoksycyliny w moczu, w niektórych przypadkach prowadzące do niewydolności nerek. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i otrzymujących duże dawki mogą wystąpić drgawki.
Objawy ze strony przewodu pokarmowego leczy się objawowo, ze szczególną uwagą na równowagę wodno-elektrolitową. Ważny szczegół praktyczny: amoksycylinę można usunąć z krążenia za pomocą hemodializy — to odróżnia ją od wielu innych leków, które silnie wiążą się z białkami osocza i dializą nie są usuwane.
Jak uzyskać receptę na Duomox® online
Amoksycylinę stosuje się w zakażeniach bakteryjnych, a chorób wirusowych nie leczy. Dawki różnią się wielokrotnie w zależności od rozpoznania: 3 g dwa razy na dobę przez jeden dzień przy zapaleniu pęcherza i 500 mg co 8 godzin przez dwa tygodnie w chorobie z Lyme to ten sam lek. Dlatego rozpoznanie musi być ustalone, a nie domniemane.
Konsultacja online nadaje się, gdy rozpoznanie postawił lekarz, a także do kontynuacji rozpoczętej kuracji. W ankiecie podaj chorobę i to, kto postawił rozpoznanie, zleconą dawkę i liczbę dawek na dobę, od ilu dni trwa leczenie oraz swój wiek i masę ciała — u dzieci i młodzieży dawkę liczy się według wagi. Koniecznie zgłoś uczulenie na penicyliny, cefalosporyny i inne β-laktamy, choroby nerek wraz z klirensem kreatyniny, dializy, choroby wątroby, padaczkę i drgawki w przeszłości, ciążę i karmienie piersią, a także podejrzenie mononukleozy zakaźnej. Osobno wymień przyjmowane leki: przeciwzakrzepowe, metotreksat, allopurynol, probenecyd i tetracykliny. I zgłoś się do lekarza od razu, jeśli pojawiły się wysypka, krostki z gorączką albo biegunka. Lekarz analizuje dane i przy wystarczających podstawach wystawia e-receptę do apteki w Polsce.
