CIPRONEX 0,3%: skład i postać farmaceutyczna
Preparat ma postać kropli do oczu — roztworu do stosowania miejscowego do oka. W 1 ml roztworu zawarte są 3 mg cyprofloksacyny w postaci cyprofloksacyny chlorowodorku jednowodnego. Stężenie 0,3% podane w nazwie oznacza właśnie tę zawartość substancji czynnej.
Roztwór zawiera chlorek benzalkoniowy. Ten środek konserwujący może podrażniać oczy oraz zmieniać zabarwienie miękkich soczewek kontaktowych, dlatego należy unikać kontaktu kropli z soczewkami. Pacjenci, którym lekarz zezwolił na stosowanie soczewek, powinni zdjąć je przed zakropleniem i założyć ponownie nie wcześniej niż po 15 minutach.
Jak działa CIPRONEX 0,3%
Substancją czynną preparatu jest cyprofloksacyny chlorowodorek, antybiotyk z grupy chinolonów. Chinolony ingerują w syntezę bakteryjnego DNA: hamują gyrazę DNA, enzym, bez którego chromosom bakteryjny nie może prawidłowo się skręcać i replikować. Skutkuje to działaniem bakteriobójczym — wrażliwy drobnoustrój nie tylko przestaje się rozmnażać, ale ginie.
Po zakropleniu do worka spojówkowego substancja działa przede wszystkim miejscowo, w tkankach oka i jego przydatków, a stężenia we krwi pozostają niskie. Dlatego postać okulistyczna ma krótki wykaz interakcji lekowych. Część ostrzeżeń zgromadzonych przy ogólnoustrojowym stosowaniu fluorochinolonów pozostaje jednak aktualna także tutaj — omówiono je poniżej.
Wskazania do stosowania
Krople są stosowane w leczeniu owrzodzeń rogówki, a także powierzchownych zakażeń oka i jego przydatków wywołanych przez szczepy bakterii wrażliwe na cyprofloksacynę.
Wskazania ograniczają się do bakteryjnych zakażeń wywołanych przez drobnoustroje, dla których wykazano wrażliwość na ten antybiotyk. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do nadmiernego namnażania niewrażliwych bakterii lub grzybów, dlatego zarówno zasadność zastosowania, jak i czas trwania kuracji określa lekarz po badaniu.
Sposób podawania i dawkowanie
Schemat zależy od tego, czy chodzi o owrzodzenie rogówki, czy o powierzchowną infekcję. Dla młodzieży, dorosłych i pacjentów w podeszłym wieku jest on taki sam; dzieciom powyżej 1. roku życia podaje się takie same dawki jak dorosłym. Doświadczenie ze stosowaniem u dzieci poniżej 1. roku życia, zwłaszcza u noworodków, jest bardzo ograniczone. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek preparat nie był badany.
Schemat w owrzodzeniu rogówki
| Okres | Dawkowanie |
|---|---|
| Pierwsza doba, pierwsze 6 godzin | po 2 krople do worka spojówkowego chorego oka co 15 minut |
| Pierwsza doba, pozostały czas | po 2 krople co 30 minut |
| Druga doba | po 2 krople co godzinę |
| Od trzeciej do czternastej doby | po 2 krople co 4 godziny |
Podanych odstępów należy przestrzegać także w nocy. Leczenie owrzodzenia rogówki czasem trzeba kontynuować dłużej niż 14 dni; decyzję o dawce i czasie trwania terapii podejmuje lekarz prowadzący. W przypadku powierzchownych zakażeń oka i jego przydatków zazwyczaj zakrapla się 1 lub 2 krople 4 razy na dobę, a w ciężkim przebiegu w pierwszych dwóch dobach — po 1 lub 2 krople co 2 godziny w czasie czuwania; kuracja trwa zwykle 7–14 dni. Aby nie wprowadzić zakażenia, końcówką zakraplacza nie należy dotykać powiek, okolicznych tkanek ani żadnych powierzchni. Po zakropleniu warto delikatnie zamknąć powieki i ucisnąć okolicę przewodu nosowo-łzowego: zmniejsza to wchłanianie leku do krwi i ogranicza ogólnoustrojowe działania niepożądane. Jeśli zalecono kilka okulistycznych preparatów, między ich podaniem należy zachować co najmniej 5 minut odstępu, a maści stosować na końcu.
Przeciwwskazania
Jedynym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na cyprofloksacynę, inne chinolony lub którąkolwiek substancję pomocniczą preparatu.
Pokrewieństwo chemiczne w obrębie grupy sprawia, że reakcje krzyżowe są jak najbardziej możliwe, dlatego nietolerancja jakiegokolwiek chinolonu w przeszłości stanowi powód, by zrezygnować z tych kropli. Przy pierwszym pojawieniu się wysypki lub innych objawów nadwrażliwości leczenie należy natychmiast przerwać, a ciężkie reakcje alergiczne na cyprofloksacynę wymagają natychmiastowej pomocy medycznej: w razie wskazań klinicznych podaje się tlen i zapewnia prawidłową czynność układu oddechowego.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Krople są przeznaczone wyłącznie do podawania do oka. Jak każdy środek przeciwbakteryjny, cyprofloksacyna przy długotrwałym stosowaniu może prowadzić do nadmiernego rozwoju niewrażliwych bakterii lub grzybów; w przypadku wystąpienia nadkażenia stosuje się odpowiednie leczenie. Na szczególną uwagę zasługują następujące okoliczności:
- podczas ogólnoustrojowego stosowania chinolonów opisywano ciężkie reakcje nadwrażliwości aż do wstrząsu anafilaktycznego, czasami zakończone zgonem i niekiedy już po pierwszej dawce;
- leczenie ogólnoustrojowe fluorochinolonami może powodować zapalenie i zerwanie ścięgna, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku oraz u osób jednocześnie przyjmujących kortykosteroidy: przy pierwszych objawach zapalenia ścięgna krople należy odstawić;
- u pacjentów z owrzodzeniem rogówki, często otrzymujących krople, obserwowano biały osad w oku — pozostałość preparatu, która znikała przy kontynuacji leczenia i nie zaburzała gojenia;
- noszenie soczewek kontaktowych w czasie leczenia zakażeń oka nie jest zalecane;
- noworodkom z zapaleniem spojówek wywołanym przez gonokoki lub Chlamydia trachomatis kropli nie podaje się, ponieważ nie były one badane w tej grupie;
- podczas leczenia ogólnoustrojowego chinolonami opisywano fototoksyczność w postaci nadmiernej reakcji na słońce, dlatego należy unikać nadmiernej ekspozycji na światło słoneczne, a w razie jej wystąpienia leczenie przerwać;
- preparat może przenikać do nosogardła, co sprzyja powstawaniu i szerzeniu się oporności bakterii.
Preparat praktycznie nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Bezpośrednio po zakropleniu może jednak dojść do przemijającego zamglenia widzenia i innych zaburzeń wzrokowych, dlatego do prowadzenia pojazdów i obsługi urządzeń mechanicznych można przystąpić dopiero po całkowitym powrocie ostrości wzroku.
Interakcje z innymi lekami
Nie prowadzono specjalnych badań dotyczących interakcji kropli do oczu z cyprofloksacyną z innymi lekami stosowanymi miejscowo. Stężenia substancji we krwi po zakropleniu są niewielkie, dlatego klinicznie istotne interakcje z innymi lekami są mało prawdopodobne.
Praktyczna zasada dotyczy jednoczesnego stosowania kilku preparatów okulistycznych: między podaniem każdego z nich należy zachować co najmniej 5 minut przerwy. Maści do oczu stosuje się na końcu. O wszystkich preparatach, które pacjent już stosuje, w tym o kroplach dostępnych bez recepty i środkach nawilżających, należy poinformować lekarza.
Ciąża i karmienie piersią
Dane dotyczące stosowania cyprofloksacyny w postaci kropli do oczu u kobiet w ciąży są brakujące lub ograniczone. Badania na zwierzętach nie wskazują na bezpośredni toksyczny wpływ na rozrodczość, jednak u człowieka cyprofloksacyna przenika przez barierę łożyskową do płynu owodniowego. Kontrolowane prospektywne badanie obserwacyjne u kobiet otrzymujących fluorochinolony ogólnoustrojowo w czasie ciąży nie wykazało zwiększonego ryzyka dla płodu ani klinicznie istotnych następstw u dzieci do 1. roku życia. Ze względów bezpieczeństwa w okresie ciąży zaleca się mimo to unikać stosowania preparatu, chyba że spodziewane korzyści przeważają nad potencjalnym ryzykiem dla płodu.
Cyprofloksacyna przyjmowana doustnie przenika do mleka kobiecego. Nie wiadomo, czy przenika do mleka po zakropleniu do oka, i nie można wykluczyć ryzyka dla dziecka karmionego piersią. Wpływ miejscowo stosowanej cyprofloksacyny na płodność u ludzi nie był badany; przy podaniu doustnym u zwierząt nie stwierdzono bezpośredniego szkodliwego działania na płodność.
Działania niepożądane
W badaniach klinicznych najczęściej zgłaszano uczucie dyskomfortu w oku, zaburzenia smaku oraz złogi na rogówce — odpowiednio u około 6%, 3% i 3% pacjentów. Do częstych reakcji należy także zaczerwienienie oka. Większość działań niepożądanych ogranicza się do samego oka i jego przydatków.
- niezbyt często: ból głowy, uszkodzenie rogówki, punktowate zapalenie rogówki, nacieki rogówki, światłowstręt, zmniejszenie ostrości widzenia;
- niezbyt często: obrzęk powiek, nieostre widzenie, ból oka, suchość oka, obrzęk oka, świąd, nadmierne łzawienie, wydzielina z oka;
- niezbyt często: strupy na brzegach powiek, łuszczenie skóry powiek, obrzęk spojówek, zaczerwienienie powiek, nudności;
- rzadko: reakcje nadwrażliwości, zawroty głowy, ból ucha;
- rzadko: objawy toksycznego działania na oko, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zaburzenia nabłonka rogówki, podwójne widzenie, zmniejszona wrażliwość oka, jęczmień, podrażnienie i zapalenie oka;
- rzadko: zwiększona ilość wydzieliny z zatok przynosowych, katar, biegunka, ból w podbrzuszu, zapalenie skóry;
- bardzo rzadko: rozsiana wysypka, toksyczna nekroliza naskórka, złuszczające zapalenie skóry, zespół Stevensa–Johnsona, pokrzywka;
- częstość nieznana: zaburzenia dotyczące ścięgien.
Na osobne wspomnienie zasługuje biały osad w oku u pacjentów z owrzodzeniem rogówki, często otrzymujących krople: pojawiał się on w okresie od 24 godzin do 7 dni od rozpoczęcia leczenia, znikał natychmiast lub w ciągu 13 dni i nie wpływał na gojenie. Przy ogólnoustrojowym stosowaniu chinolonów opisywano ciężkie, czasem śmiertelne reakcje nadwrażliwości, zerwania ścięgien barku, ręki, ścięgna Achillesa oraz umiarkowaną lub ciężką fototoksyczność; dla kropli do oczu z cyprofloksacyną zgromadzone dane nie wykazały jednoznacznego związku z uszkodzeniem ścięgien. Bezpieczeństwo i skuteczność u 230 dzieci w wieku od urodzenia do 12 lat oceniano oddzielnie: nie opisano u nich ciężkich działań niepożądanych.
Przedawkowanie
Właściwości preparatu są takie, że ani po zakropleniu do oka, ani po przypadkowym połknięciu zawartości butelki nie należy oczekiwać toksycznych efektów. Przypadków przedawkowania po miejscowym zastosowaniu nie opisano.
Jeśli do oka dostało się zbyt dużo roztworu, nadmiar można usunąć, przemywając oko przegotowaną wodą o temperaturze pokojowej.
Jak uzyskać receptę na CIPRONEX 0,3% online
CIPRONEX 0,3% jest wydawany z przepisu lekarza, ponieważ jest to antybiotyk, a schemat zakraplania i czas trwania kuracji zależą od charakteru zakażenia. Podczas konsultacji online lekarz doprecyzuje objawy, czas ich trwania, przebyte reakcje na chinolony oraz stosowanie soczewek kontaktowych. W razie istnienia wskazań wystawia e‑receptę, którą można zrealizować w wybranej aptece.
