Belosalic: skład i postać farmaceutyczna
Belosalic występuje w dwóch postaciach do stosowania zewnętrznego — jako maść i jako płyn na skórę. Jeden gram maści zawiera 0,5 mg betametazonu w postaci dipropionianu i 30 mg kwasu salicylowego, a jeden gram płynu — te same 0,5 mg betametazonu i 20 mg kwasu salicylowego.
Różnica między postaciami polega nie tylko na stężeniu kwasu salicylowego, lecz także na obszarze stosowania: maści nie nakłada się na owłosioną skórę głowy, do tej okolicy przeznaczony jest płyn. Obie postacie stosuje się wyłącznie zewnętrznie.
Jak działa Belosalic
Dipropionian betametazonu to syntetyczny fluorowany kortykosteroid do stosowania miejscowego w dermatologii. Działa silnie przeciwzapalnie i przeciwświądowo oraz obkurcza naczynia krwionośne. Dokładny mechanizm działania kortykosteroidów stosowanych miejscowo nie jest znany, ale efekt obkurczający naczynia ma praktyczną konsekwencję: zmniejsza przenikanie kortykosteroidu do surowicy.
Kwas salicylowy działa inaczej — dzięki właściwościom keratolitycznym złuszcza warstwę rogową naskórka. Ułatwia to przenikanie kortykosteroidu do skóry, a same ogniska nadmiernego rogowacenia miękną. Właśnie dlatego to połączenie przeznaczone jest do chorób z wyraźnym nadmiernym rogowaceniem, gdzie sam steroid gorzej dociera do celu.
Wskazania do stosowania
Maść stosuje się w miejscowym leczeniu zapalnych chorób skóry przebiegających z nadmiernym rogowaceniem i suchością, które reagują na miejscowe leczenie kortykosteroidami.
Płyn przeznaczony jest do tych samych stanów — chorób skóry z nadmiernym rogowaceniem, suchością i stanem zapalnym, reagujących na miejscowe kortykosteroidy. Takie sformułowanie wskazań oznacza, że preparat nie jest uniwersalnym środkiem „na każdą wysypkę”: nadaje się tylko do chorób, w których kortykosteroid jest zasadny, a decyduje o tym lekarz.
Sposób stosowania i dawkowanie
Dorosłym i dzieciom powyżej 12 lat preparat nakłada się cienką warstwą na zmienione chorobowo miejsca i lekko wciera. Zwykła częstość to dwa razy na dobę, ale w lżejszych przypadkach wystarcza rzadsze stosowanie.
Ograniczenie czasu jest sztywne: nie dłużej niż 14 dni. Dzieciom poniżej 12 lat preparatu się nie zaleca. Maści, w odróżnieniu od płynu, nie stosuje się na owłosioną skórę głowy, a opatrunków zamkniętych i okładów nie używa się z żadną z postaci — pod nimi wchłanianie kortykosteroidu rośnie.
Przeciwwskazania
Preparatu nie stosuje się w następujących przypadkach:
- nadwrażliwość na dipropionian betametazonu, kwas salicylowy lub którykolwiek składnik preparatu;
- gruźlica skóry;
- wirusowe zakażenia skóry — opryszczka zwykła, ospa bydlęca, ospa wietrzna;
- trądzik, zapalenie skóry wokół ust, trądzik różowaty;
- okolica odbytu i narządów płciowych;
- pieluszkowe zapalenie skóry;
- grzybicze i bakteryjne zakażenia skóry, o ile równocześnie nie wdrożono odpowiedniego leczenia przyczynowego.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Obie substancje czynne wchłaniają się przez skórę, dlatego przy niewłaściwym stosowaniu możliwe są objawy ogólnoustrojowe — zarówno kortykosteroidowe, w tym zahamowanie czynności kory nadnerczy, jak i związane z kwasem salicylowym. Aby tego uniknąć, preparatu nie nakłada się na dużą powierzchnię ciała ani na uszkodzoną skórę, nie stosuje w dużych dawkach i długotrwale, a u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i u dzieci używa się go ostrożnie.
- przy wystąpieniu skórnej reakcji alergicznej — świądu, pieczenia lub zaczerwienienia — preparat natychmiast się odstawia;
- opatrunków zamkniętych i okładów się nie stosuje: nasilają wchłanianie kortykosteroidu;
- unika się kontaktu z oczami i błonami śluzowymi, do oczu i wokół oczu preparatu się nie nakłada;
- na skórę twarzy nakładać się nie zaleca — istnieje ryzyko zmian trądzikopodobnych, zapalenia skóry wokół ust, zaniku skóry i trądziku;
- na skórę pach i pachwin nakłada się wyłącznie w przypadkach bezwzględnie koniecznych;
- przy zakażeniu skóry wdraża się leczenie przeciwbakteryjne lub przeciwgrzybicze;
- maści nie stosuje się na owłosionej skórze głowy — do tej okolicy przeznaczony jest płyn;
- kuracja nie przekracza 14 dni.
Interakcje z innymi lekami
Interakcje z innymi lekami stosowanymi miejscowo nie są znane.
Jednoczesne nakładanie kosmetyków i preparatów dermatologicznych stosowanych w leczeniu trądziku, produktów ze środkami złuszczającymi lub etanolem oraz używanie mydeł o działaniu wysuszającym może jednak nasilać podrażnienie skóry. Na czas kuracji lepiej takie środki odstawić.
Ciąża i karmienie piersią
Badań nad bezpieczeństwem miejscowego stosowania kortykosteroidów i kwasu salicylowego u kobiet w ciąży nie ma, wiadomo jednak, że substancje te mogą wchłaniać się przez skórę. W badaniach na zwierzętach laboratoryjnych działanie teratogenne wykazały kwas salicylowy podawany doustnie i silne kortykosteroidy stosowane na skórę. Dlatego kobietom w ciąży preparat przepisuje się tylko wtedy, gdy korzyść dla ciężarnej przewyższa ryzyko dla płodu, a leczenie powinno być krótkotrwałe i obejmować niewielką powierzchnię.
Nie wiadomo, czy kortykosteroidy stosowane miejscowo, w tym dipropionian betametazonu, wchłaniają się na tyle, by przenikać do mleka kobiecego; dla kortykosteroidów działających ogólnie takie dane istnieją. Kwas salicylowy nakładany na skórę również może przedostawać się do organizmu. W okresie laktacji rozważa się, czy przerwać karmienie, czy stosowanie preparatu, biorąc pod uwagę możliwe działania niepożądane u dziecka i korzyści z leczenia dla matki. Na skórę piersi przed karmieniem preparatu się nie nakłada.
Działania niepożądane
Miejscowe stosowanie dipropionianu betametazonu może powodować zmiany skórne, a kwasu salicylowego — zapalenie skóry.
- zanikowe zmiany skóry i nieodwracalne rozstępy;
- suchość skóry i rozszerzenie drobnych tętniczek;
- zapalenie mieszków włosowych i nadmierne owłosienie;
- zmiany trądzikopodobne i zapalenie skóry wokół ust;
- alergiczne kontaktowe zapalenie skóry — pieczenie, obrzęk i zapalne pęcherzyki;
- świąd i odbarwienie skóry;
- hamowanie czynności gruczołów potowych z potówką oraz zakażenia wtórne;
- zapalenie skóry związane z kwasem salicylowym.
Wskutek wchłaniania substancji czynnych do krwi możliwe są także ogólne działania niepożądane betametazonu i kwasu salicylowego. Występują rzadko — głównie przy długotrwałym stosowaniu, nakładaniu na dużą powierzchnię, pod opatrunkiem zamkniętym i u dzieci — i zwykle ustępują po zaprzestaniu leczenia.
Przedawkowanie
Przedawkowanie powstaje nie z jednorazowego nadmiaru maści, lecz z nagromadzonego wchłaniania: przy stosowaniu dłużej niż dwa tygodnie, na dużych powierzchniach lub na uszkodzonej skórze, pod opatrunkami zamkniętymi i u dzieci. Pojawiają się wtedy ogólnoustrojowe efekty obu składników. Dla kortykosteroidu są to zahamowanie osi podwzgórze–przysadka–nadnercza, zespół Cushinga, łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, hamowanie wzrostu i rozwoju u dzieci, hiperglikemia i cukromocz.
Objawy przedawkowania kwasu salicylowego to bladość, zmęczenie, senność, hiperwentylacja z przyspieszonym oddechem, mdłości, wymioty, zaburzenia słuchu i dezorientacja. Przy przedawkowaniu preparat się odstawia, a leczenie jest objawowe. Jeśli pojawią się gorączka, bóle mięśniowe i stawowe oraz ogólne osłabienie, rozważa się zastosowanie kortykosteroidu o działaniu ogólnym.
Jak otrzymać receptę na Belosalic online
Połączenie silnego kortykosteroidu z kwasem salicylowym wydawane jest na receptę: lista przeciwwskazań obejmuje stany, które z zewnątrz przypominają zwykły stan zapalny skóry, ale przy których steroid pogarsza przebieg choroby.
Podczas konsultacji online lekarz ustali charakter zmian i ich lokalizację, wyjaśni zasady nakładania oraz maksymalny czas kuracji, a przy braku przeciwwskazań wystawi e-receptę — z jej kodem lek można odebrać w aptece.
