Aribit ODT - ulotka, cena, sposób stosowania i przeciwwskazania leku

Aribit ODT: skład i postać farmaceutyczna

Aribit ODT to tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Jedna tabletka zawiera 15 mg arypiprazolu. Taka postać jest przeznaczona przede wszystkim dla pacjentów, którym trudno jest połknąć zwykłą tabletkę.

Skład substancji pomocniczych w tej postaci ma swoją specyfikę. Jedna tabletka 15 mg zawiera 1,50 mg aspartamu — źródła fenyloalaniny, co może być szkodliwe w fenyloketonurii — oraz 0,0054 mg alkoholu benzylowego, który może wywoływać reakcje alergiczne. Produkt zawiera także laktozę, dlatego nie jest odpowiedni dla pacjentów z dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy i galaktozy; jednocześnie ilość sodu w jednej tabletce jest mniejsza niż 1 mmol (23 mg), co oznacza, że produkt uznaje się za praktycznie pozbawiony sodu.

Jak działa Aribit ODT

Substancją czynną jest arypiprazol, atypowy lek przeciwpsychotyczny. Jego skuteczność w schizofrenii oraz w chorobie afektywnej dwubiegunowej typu I wiąże się z jednoczesnym częściowym agonizmem wobec receptorów dopaminowych D2 i receptorów serotoninowych 5-HT1a oraz antagonistycznym działaniem wobec receptorów serotoninowych 5-HT2a. Takie połączenie właściwości oznacza, że lek jest w stanie zarówno zmniejszać nadmierną transmisję dopaminergiczną, jak i podtrzymywać ją przy jej niedoborze; wykazano to w odpowiednich modelach zwierzęcych.

Poza głównymi punktami uchwytu, arypiprazol w badaniach in vitro wykazuje silne powinowactwo do receptorów D2, D3, 5-HT1a i 5-HT2a oraz umiarkowane — do D4, 5-HT2c, 5-HT7, receptorów alfa-1-adrenergicznych i receptorów histaminowych H1, a także do miejsc wychwytu zwrotnego serotoniny. Nie stwierdza się istotnego powinowactwa do receptorów muskarynowych. Działanie na dodatkowe cele cząsteczkowe częściowo tłumaczy niektóre kliniczne właściwości leku.

Wskazania do stosowania

Wskazania dla Aribit ODT są takie same jak dla arypiprazolu w postaci zwykłych tabletek. Produkt stosuje się w leczeniu schizofrenii u dorosłych oraz u młodzieży w wieku 15 lat i starszej.

W chorobie afektywnej dwubiegunowej typu I stosuje się go u dorosłych w leczeniu epizodów maniakalnych o umiarkowanym i ciężkim nasileniu, a także w zapobieganiu nowym epizodom maniakalnym u pacjentów, u których przeważają epizody maniakalne i którzy odpowiadają na leczenie arypiprazolem. U młodzieży w wieku 13 lat i starszej produkt jest wskazany w epizodach maniakalnych o umiarkowanym i ciężkim nasileniu; czas trwania takiego leczenia nie przekracza 12 tygodni.

Sposób podawania i dawkowanie

Tabletkę umieszcza się w jamie ustnej na języku, gdzie szybko rozpuszcza się w ślinie; popijanie jej płynem nie jest konieczne. Wyjęcie tabletki z jamy ustnej w niezmienionej postaci jest trudne, dlatego należy ją przyjąć bezpośrednio po otwarciu blistra — tabletka jest krucha. W razie potrzeby tabletkę można rozpuścić w wodzie i wypić powstałą zawiesinę. Produkt przyjmuje się raz na dobę o tej samej porze, niezależnie od posiłków.

Dawkowanie u dorosłych i młodzieży

U dorosłych w schizofrenii zalecana dawka początkowa wynosi 10–15 mg na dobę, a dawka podtrzymująca 15 mg na dobę; w epizodach maniakalnych choroby afektywnej dwubiegunowej typu I leczenie rozpoczyna się od 15 mg na dobę w monoterapii lub w terapii skojarzonej. Skuteczny zakres dawek wynosi 10–30 mg na dobę, a maksymalna dawka dobowa — 30 mg. U młodzieży zalecana dawka wynosi 10 mg na dobę; leczenie rozpoczyna się od 2 mg przez dwa dni i 5 mg przez kolejne dwa dni, stosując roztwór arypiprazolu do podawania doustnego 1 mg/ml; dawki powyżej 10 mg u młodzieży stosuje się jedynie w wyjątkowych przypadkach i pod ścisłą kontrolą.

• łagodne i umiarkowane zaburzenia czynności wątroby: dostosowanie dawki nie jest wymagane;
• ciężka niewydolność wątroby: dane są niewystarczające do ustalenia dawki;
• dowolny stopień zaburzeń czynności nerek: dawka pozostaje bez zmian;
• pacjenci w wieku 65 lat i starsi: bezpieczeństwo i skuteczność nie zostały zbadane, w miarę możliwości klinicznych stosuje się mniejszą dawkę początkową;
• stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4 lub CYP2D6: dawkę arypiprazolu zmniejsza się, a po ich odstawieniu powraca do dawki wyjściowej;
• stosowanie silnych induktorów CYP3A4: dawkę arypiprazolu zwiększa się, a po ich odstawieniu powraca do dawki zalecanej.

Przeciwwskazania

Przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na arypiprazol lub na którąkolwiek substancję pomocniczą produktu.

Ponieważ tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej zawierają aspartam, alkohol benzylowy i laktozę, przy stwierdzonej reakcji na te substancje, a także w fenyloketonurii, wybór postaci leku należy omówić z lekarzem. Wszystkie pozostałe ograniczenia dotyczą środków ostrożności i nie stanowią bezwzględnych przeciwwskazań.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Poprawa podczas leczenia przeciwpsychotycznego może nastąpić dopiero po kilku dniach lub tygodniach i przez cały ten czas pacjent powinien pozostawać pod uważną obserwacją. Zachowania samobójcze są związane z samymi zaburzeniami psychicznymi oraz zaburzeniami nastroju i w pojedynczych przypadkach były obserwowane wkrótce po rozpoczęciu lub zmianie leczenia przeciwpsychotycznego, dlatego pacjentów wysokiego ryzyka leczy się pod ścisłym nadzorem; danych dotyczących dzieci i młodzieży jest niewystarczająco, ale wiadomo, że ryzyko utrzymuje się również po pierwszych czterech tygodniach terapii. U pacjentów w podeszłym wieku z psychozą w przebiegu choroby Alzheimera arypiprazol zwiększał śmiertelność (3,5% vs 1,7% w grupie placebo) i nie jest stosowany w tym wskazaniu.

• choroby sercowo-naczyniowe, zaburzenia przewodzenia, choroby naczyń mózgu, skłonność do niedociśnienia oraz nadciśnienie tętnicze wymagają ostrożności;
• przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia ocenia się czynniki ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej i podejmuje działania profilaktyczne;
• w przypadku wydłużenia odstępu QT w wywiadzie rodzinnym lek stosuje się ostrożnie;
• w przypadku późnych dyskinez, akatyzji lub parkinsonizmu lekarz rozważa zmniejszenie dawki lub odstawienie leku;
• w razie wystąpienia objawów złośliwego zespołu neuroleptycznego — wysokiej gorączki, sztywności mięśni, zaburzeń świadomości, niestabilności czynności wegetatywnych — lek przeciwpsychotyczny należy natychmiast odstawić;
• napady drgawkowe w przeszłości i skłonność do nich wymagają ostrożności;
• możliwa jest hiperglikemia aż do kwasicy ketonowej i śpiączki hiperosmolarnej, a także zwiększenie masy ciała, które u młodzieży z chorobą afektywną dwubiegunową wymaga osobnej kontroli;
• senność, hipotonia ortostatyczna i zaburzenia równowagi zwiększają ryzyko upadków, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku i osłabionych.

W trakcie leczenia mogą pojawiać się nasilone popędy, nad którymi pacjent nie jest w stanie zapanować: patologiczna skłonność do hazardu, nasilenie popędu płciowego, przymus niekontrolowanego wydawania pieniędzy, napady objadania się. Ważne jest, aby bezpośrednio pytać o to pacjenta i jego bliskich, ponieważ nierozpoznane zaburzenia kontroli impulsów mogą wyrządzić krzywdę zarówno samemu pacjentowi, jak i otoczeniu; w razie ich wystąpienia lekarz rozważa zmianę dawki lub odstawienie produktu. Arypiprazol w umiarkowanym stopniu wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn ze względu na możliwe działanie sedacyjne, senność, omdlenia, niewyraźne widzenie i podwójne widzenie.

Interakcje z innymi lekami

Antagonizm wobec receptorów alfa-1-adrenergicznych tłumaczy zdolność arypiprazolu do nasilania działania niektórych leków obniżających ciśnienie tętnicze. Z ostrożnością łączy się go z alkoholem i innymi produktami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy, a także z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi zaburzenia elektrolitowe. Famotydyna spowalnia wchłanianie arypiprazolu, lecz nie ma to znaczenia klinicznego. Podczas jednoczesnego stosowania leków serotoninergicznych — selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny oraz inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny — możliwy jest zespół serotoninowy.

Arypiprazol metabolizowany jest kilkoma szlakami, w tym z udziałem CYP2D6 i CYP3A4, ale nie przez enzymy z grupy CYP1A, dlatego palenie tytoniu nie wpływa na dobór dawki. Chinidyna zwiększała pole pod krzywą stężenia arypiprazolu (AUC) o 107%, a ketokonazol — AUC i maksymalne stężenie odpowiednio o 63% i 37%; przy jednoczesnym stosowaniu z tymi i innymi silnymi inhibitorami CYP2D6 (fluoksetyna, paroksetyna) lub CYP3A4 (itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) stosowaną dawkę arypiprazolu zmniejsza się mniej więcej o połowę, a po ich odstawieniu powraca do dawki wyjściowej. Karbamazepina jako silny induktor CYP3A4 zmniejszała maksymalne stężenie i AUC odpowiednio o 68% i 73%, dlatego w skojarzeniu z nią i innymi silnymi induktorami dawkę podwaja się. Jednoczesne stosowanie walproinianów, litu i lamotryginy nie powodowało klinicznie istotnych zmian stężeń.

Ciąża i karmienie piersią

Nie przeprowadzono odpowiednich, kontrolowanych badań stosowania arypiprazolu u kobiet w ciąży. Odnotowano przypadki wrodzonych wad rozwojowych, jednak nie udało się ich powiązać z lekiem, a dane z badań na zwierzętach nie pozwalają wykluczyć działania toksycznego na płód. Ze względu na niedostateczne informacje dotyczące bezpieczeństwa u ludzi produktu nie stosuje się w ciąży, chyba że oczekiwana korzyść wyraźnie przewyższa ryzyko dla płodu; o istniejącej ciąży lub jej planowaniu pacjentka powinna poinformować lekarza.

Noworodki narażone na działanie leków przeciwpsychotycznych w trzecim trymestrze ciąży są narażone na wystąpienie zaburzeń pozapiramidowych i objawów odstawiennych o różnym stopniu nasilenia i czasie trwania: pobudzenie, zwiększone lub zmniejszone napięcie mięśniowe, drżenie, senność, zaburzenia oddychania, trudności w ssaniu. Takie dzieci wymagają uważnej obserwacji. Arypiprazol przenika do mleka kobiecego, dlatego decyzję o przerwaniu karmienia piersią lub przerwaniu stosowania produktu podejmuje się, porównując korzyści karmienia piersią dla dziecka z korzyściami leczenia dla matki.

Działania niepożądane

W badaniach kontrolowanych placebo najczęściej obserwowano akatyzję i nudności — każdą z nich u ponad 3% pacjentów. Do częstych reakcji należą bezsenność, lęk i szczególnie niepokój ruchowy, zaburzenia pozapiramidowe, drżenie, ból głowy, sedacja, senność, zawroty głowy, niewyraźne widzenie, zaparcia, niestrawność, wzmożone ślinienie, wymioty, zmęczenie i cukrzyca. Niezbyt często obserwuje się hiperprolaktynemię, hiperglikemię, depresję, nasilenie popędu płciowego, późne dyskinezy, dystonię, podwójne widzenie, tachykardię, hipotonię ortostatyczną i czkawkę.

• leukopenia, neutropenia, trombocytopenia;
• reakcje alergiczne, w tym reakcja anafilaktyczna, obrzęk naczynioruchowy, świąd i pokrzywka;
• kwasica ketonowa, śpiączka hiperosmolarna w przebiegu cukrzycy, hiponatremia, zmniejszenie lub zwiększenie masy ciała;
• myśli samobójcze, próby samobójcze i samobójstwa zakończone zgonem, zachowania agresywne, patologiczna skłonność do hazardu;
• złośliwy zespół neuroleptyczny, duże napady drgawkowe, zespół serotoninowy, zaburzenia mowy;
• wydłużenie odstępu QT, częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes, arytmie komorowe, zatrzymanie akcji serca, nagły niewyjaśniony zgon, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa;
• niewydolność wątroby, zapalenie wątroby, żółtaczka, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, zapalenie trzustki, dysfagia;
• rabdomioliza, bóle i sztywność mięśni, zatrzymanie lub nietrzymanie moczu, priapizm, zachłystowe zapalenie płuc, zespół odstawienny u noworodków.

Wymienione w wykazie reakcje należą do tych, dla których na podstawie dostępnych danych nie określono częstości występowania. U młodzieży profil działań niepożądanych jest na ogół podobny jak u dorosłych, jednak senność, zaburzenia pozapiramidowe, akatyzja i zmęczenie występują częściej, a przyrost masy ciała w chorobie afektywnej dwubiegunowej po 12 i 30 tygodniach leczenia wynosił średnio 2,4 kg i 5,8 kg w porównaniu z 0,2 kg i 2,3 kg przy placebo.

Przedawkowanie

U dorosłych opisano przypadki przypadkowego i zamierzonego przedawkowania arypiprazolu w dawkach do około 1260 mg, które nie zakończyły się zgonem. Klinicznie istotne objawy obejmowały ospałość, podwyższenie ciśnienia tętniczego, senność, częstoskurcz, nudności, wymioty i biegunkę. U dzieci przedawkowanie do 195 mg również nie prowadziło do zgonu i objawiało się sennością, przemijającą utratą przytomności oraz objawami pozapiramidowymi.

Leczenie sprowadza się do działań podtrzymujących: zapewnienia drożności dróg oddechowych, tlenoterapii, wentylacji i leczenia objawowego. Należy uwzględnić możliwe działanie kilku leków jednocześnie i jak najwcześniej rozpocząć monitorowanie czynności serca z ciągłym zapisem elektrokardiograficznym w celu wykrycia zaburzeń rytmu. Węgiel aktywowany w dawce 50 g podany w ciągu godziny od przyjęcia leku zmniejsza maksymalne stężenie o około 41%, a AUC o około 51%. Skuteczność hemodializy jest mało prawdopodobna ze względu na wysokie wiązanie arypiprazolu z białkami osocza krwi.

Jak uzyskać receptę na Aribit ODT online

Aribit ODT jest wydawany z przepisu lekarza: lekarz musi potwierdzić rozpoznanie, dobrać dawkę i upewnić się, że postać ulegająca rozpadowi w jamie ustnej jest odpowiednia dla pacjenta, biorąc pod uwagę zawartość aspartamu i innych substancji pomocniczych. Taką konsultację można odbyć zdalnie.

Lekarz doprecyzuje aktualne objawy, choroby współistniejące i stosowane leki, a w razie istnienia wskazań wystawi e‑receptę na produkt do realizacji w aptece.