Aklief: skład i postać farmaceutyczna
Aklief jest dostępny w postaci kremu do stosowania zewnętrznego. W 1 g kremu znajduje się 50 µg trifarotenu — jest to bardzo małe stężenie, charakterystyczne dla współczesnych retinoidów miejscowych, które działają w skórze i niemal nie przenikają do krwi.
Krem jest konfekcjonowany w butelce z pompką dozującą, co pozwala odmierzać jednakową ilość preparatu przy każdym nałożeniu. W składzie znajduje się glikol propylenowy (E1520), który sam w sobie może wywoływać podrażnienie skóry — warto to uwzględnić u osób ze skórą wrażliwą.
Jak działa Aklief
Substancją czynną leku jest trifaroten, chemicznie stabilna pochodna kwasu terfenylowego o aktywności podobnej do retinoidów. Jest on silnym agonistą receptorów gamma kwasu retinowego (RARγ) i wyróżnia się dużą wybiórczością właśnie wobec tego typu receptorów: w porównaniu z receptorami RARα i RARβ jest ona wyższa odpowiednio 50- i 8-krotnie, a aktywności wobec receptora retinoidowego X trifaroten nie wykazuje.
W praktyce oznacza to, że substancja działa celowanie na jeden podtyp receptorów, a nie na cały ich zestaw. Ponadto trifaroten zmienia aktywność genów docelowych dla retinoidów, odpowiadających za procesy różnicowania komórek i zapalenia; wykazano to w badaniach na keratynocytach oraz na zrekonstruowanym naskórku, czyli na laboratoryjnym modelu wierzchniej warstwy skóry.
Wskazania do stosowania
Krem jest wskazany w miejscowym leczeniu trądziku pospolitego skóry twarzy i (lub) tułowia. Lek stosuje się u pacjentów w wieku od 12 lat, u których występują liczne zaskórniki, grudki i krostki — czyli w rozległej postaci wykwitów, a nie przy pojedynczych zmianach.
Możliwość leczenia nie tylko twarzy, ale i tułowia wyraźnie poszerza zastosowanie leku: zmiany trądzikowe nierzadko obejmują górną część pleców, ramiona i klatkę piersiową, a takie okolice wymagają leczenia nie mniej niż twarz.
Sposób stosowania i dawkowanie
Krem nakłada się cienką warstwą na zmienione chorobowo miejsca skóry twarzy i (lub) tułowia raz na dobę, wieczorem, na uprzednio umytą i osuszoną skórę. Lekarz ocenia uzyskaną poprawę mniej więcej po 3 miesiącach od rozpoczęcia leczenia, dlatego ważne jest, aby nie przerywać terapii przed czasem, kierując się pierwszymi wrażeniami.
Jak prawidłowo nakładać krem
Przed pierwszym użyciem pompkę dozującą należy kilkakrotnie nacisnąć (nie więcej niż 10 razy), aż pojawi się niewielka ilość kremu — po tym butelka jest gotowa do użycia.
- jedna dawka zwykle wystarcza na całą twarz — czoło, nos, brodę oraz prawy i lewy policzek;
- dwie dawki wystarczają na górną część tułowia — górę pleców, ramiona i klatkę piersiową;
- przy wykwitach w środkowej i dolnej części pleców można użyć dodatkowej dawki;
- unikaj kontaktu kremu z oczami, powiekami, wargami i błonami śluzowymi, a po nałożeniu myj ręce;
- od początku leczenia wskazane jest stosowanie preparatu nawilżającego, pozwalając skórze wyschnąć przed nałożeniem kremu i po nim;
- bezpieczeństwa i skuteczności u dzieci poniżej 12 lat, a także u pacjentów powyżej 65 lat nie ustalono;
- u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby stosowania leku nie badano.
Przeciwwskazania
Lek jest przeciwwskazany w przypadku nadwrażliwości na trifaroten lub na którąkolwiek substancję pomocniczą kremu.
Odrębnym i bardzo istotnym przeciwwskazaniem jest ciąża, a także planowanie ciąży: kobietom, które zamierzają począć dziecko, kremu się nie przepisuje. Ograniczenie to wynika z klasy retinoidów i nie wolno go lekceważyć, mimo zewnętrznego stosowania leku.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
W trakcie leczenia możliwe są zaczerwienienie, złuszczanie, suchość, mrowienie i pieczenie skóry. Aby zmniejszyć te objawy, od samego początku terapii zaleca się stosowanie preparatu nawilżającego, a w razie potrzeby — rzadsze nakładanie kremu lub czasowe przerwanie jego stosowania. Jeśli mimo działań łagodzących nasilone reakcje się utrzymują, leczenie można przerwać; w razie objawów uczulenia na którykolwiek składnik lek się odstawia.
Szczególnej uwagi wymaga słońce: podczas leczenia należy unikać nadmiernej ekspozycji na słońce, nie korzystać z solarium i nie poddawać się fototerapii. Jeśli uniknięcie światła słonecznego nie jest możliwe, na leczone okolice nakłada się wodoodporny preparat o szerokim spektrum ochrony i faktorze SPF co najmniej 30 oraz zakłada odzież zakrywającą skórę.
- nie nakładaj kremu na rany, otarcia, skórę z wypryskiem ani na miejsca z oparzeniem słonecznym;
- zrezygnuj z depilacji woskiem w leczonych okolicach — jest to zasada wspólna dla wszystkich retinoidów;
- zachowaj ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu kosmetyków złuszczających, drażniących lub wysuszających oraz innych preparatów przeciwtrądzikowych: działanie drażniące się sumuje;
- unikaj kontaktu kremu z oczami, powiekami, wargami i błonami śluzowymi;
- w razie dostania się leku do oka natychmiast przemyj je dużą ilością ciepłej wody;
- na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn krem nie wpływa lub wpływa nieznacznie.
Interakcje z innymi lekami
Badanie kliniczne interakcji wykazało, że miejscowe stosowanie trifarotenu nie wpływa na stężenie we krwi doustnych hormonalnych środków antykoncepcyjnych — etynyloestradiolu i lewonorgestrelu. Ma to praktyczne znaczenie dla kobiet, które równolegle z leczeniem trądziku przyjmują takie leki.
Nie prowadzono badań oceniających wpływ innych leków na całkowitą zawartość trifarotenu w organizmie, brak też danych o możliwych interakcjach farmakodynamicznych. Najbardziej realna pozostaje interakcja miejscowa: przy jednoczesnym stosowaniu kosmetyków lub preparatów przeciwtrądzikowych o działaniu złuszczającym, drażniącym lub wysuszającym ich efekty drażniące się sumują, dlatego takie połączenia wymagają ostrożności.
Ciąża i karmienie piersią
Retinoidy przyjmowane doustnie wiążą się z występowaniem wrodzonych wad rozwojowych. Retinoidy miejscowe przy prawidłowym stosowaniu zwykle powodują niewielką ekspozycję ogólnoustrojową ze względu na minimalne wchłanianie przez skórę, jednak pewne okoliczności — uszkodzona skóra, nałożenie nadmiernej ilości — mogą ją zwiększyć. Krem jest przeciwwskazany w ciąży i u kobiet planujących poczęcie; jeśli ciąża wystąpi w trakcie leczenia, należy je przerwać. W badaniach na zwierzętach trifaroten przyjmowany doustnie i przy dużej ekspozycji ogólnoustrojowej wywierał szkodliwy wpływ na funkcje rozrodcze.
Nie wiadomo, czy trifaroten i jego metabolity przenikają do mleka kobiecego; według badań na zwierzętach takie przenikanie zachodzi, dlatego nie można wykluczyć ryzyka dla dziecka. Decyzję o zaprzestaniu karmienia piersią albo o przerwaniu lub czasowym wstrzymaniu leczenia podejmuje się, ważąc korzyść karmienia dla dziecka i korzyść terapii dla kobiety. W okresie karmienia kremu w żadnym wypadku nie nakłada się na piersi ani na okolicę piersi, aby dziecko nie połknęło leku i nie miało z nim kontaktu.
Działania niepożądane
Miejscowe reakcje skórne — zaczerwienienie, złuszczanie, suchość oraz uczucie mrowienia lub pieczenia — uwzględniano osobno, jako wskaźnik tolerancji. Występowały one bardzo często: na skórze twarzy reakcje łagodne, umiarkowane i ciężkie odnotowano odpowiednio u 39%, 29,7% i 6,2% pacjentów, na skórze tułowia — u 32,9%, 18,9% i 5,2%. Największe nasilenie przypadało na pierwszy tydzień leczenia w przypadku twarzy i na drugi–czwarty tydzień w przypadku tułowia, a następnie przy kontynuacji terapii reakcje słabły.
- często: podrażnienie i świąd w miejscu podania, oparzenie słoneczne;
- niezbyt często: ból, suchość skóry, zmiana zabarwienia skóry, nadżerka skóry, wysypka i obrzęk w miejscu podania;
- niezbyt często: podrażnienie skóry, wykwity trądzikowe, alergiczne zapalenie skóry, zaczerwienienie skóry;
- rzadko: zaczerwienienie, pokrzywka i pęcherzyki w miejscu podania;
- rzadko: wyprysk potnicowy typu suchego, łojotokowe zapalenie skóry, uczucie pieczenia skóry, pęknięcia skóry, nasilenie przebarwień skóry;
- rzadko: złuszczanie i obrzęk powiek, zapalenie czerwieni wargowej, zaczerwienienie twarzy.
Najczęściej w badaniach klinicznych zgłaszano podrażnienie i świąd w miejscu podania, a także oparzenie słoneczne: reakcje te występowały u 1,2–6,5% pacjentów.
Przedawkowanie
Krem jest przeznaczony wyłącznie do nakładania na skórę raz na dobę. Częstsze lub obfitsze stosowanie nie poprawia ani nie przyspiesza wyniku leczenia, może natomiast wywołać zaczerwienienie, złuszczanie i nieprzyjemne odczucia. W takiej sytuacji stosowanie leku przerywa się do czasu poprawy stanu skóry, po czym wraca się do zalecanego schematu.
W razie przypadkowego połknięcia kremu stosuje się odpowiednie leczenie objawowe. Długotrwałe przyjmowanie leku doustnie może wywołać te same działania niepożądane co nadmierna podaż witaminy A.
Jak otrzymać receptę na Aklief online
Aklief wydawany jest na receptę: to retinoid miejscowy, przeciwwskazany w ciąży i przy jej planowaniu, wymagający ochrony przed słońcem i ostrożnego łączenia z innymi preparatami przeciwtrądzikowymi. Lekarz oceni charakter wykwitów, wiek pacjenta i okoliczności towarzyszące, a po kilku miesiącach sprawdzi wynik leczenia.
Konsultacja online pozwala omówić te kwestie zdalnie, a przy istniejących wskazaniach lekarz wystawia e-receptę, którą można zrealizować w wybranej aptece.
