AJOVY: skład i postać leku
Jedna ampułko-strzykawka AJOVY zawiera 225 mg fremanezumabu. Substancja czynna jest humanizowanym przeciwciałem monoklonalnym otrzymywanym metodą rekombinacji DNA w komórkach jajnika chomika chińskiego. Lek jest przeznaczony wyłącznie do podania podskórnego i nie podaje się go ani dożylnie, ani domięśniowo.
Pod względem składu substancji pomocniczych lek zawiera mniej niż 1 mmol, czyli mniej niż 23 mg, sodu na dawkę, dlatego uznaje się go za praktycznie niezawierający sodu. Ma to istotne znaczenie dla pacjentów, którzy ze wskazań medycznych kontrolują podaż sodu w pożywieniu i lekach. Ponieważ AJOVY należy do biologicznych produktów leczniczych, przy każdym podaniu ważne jest wyraźne odnotowanie nazwy handlowej i numeru serii zastosowanego leku — jest to niezbędne dla identyfikowalności.
Jak działa AJOVY
Fremanezumab to humanizowane przeciwciało monoklonalne klasy IgG2 delta-a kappa, otrzymane z prekursora mysiego. Wiąże się ono wybiórczo z ligandem peptydu związanego z genem kalcytoniny, oznaczanego skrótem CGRP, i blokuje wiązanie obu jego izoform, alfa i beta, z receptorem CGRP. Właśnie na tym poziomie lek ingeruje w rozwój napadu migreny.
Dokładny mechanizm, dzięki któremu fremanezumab zapobiega napadom, nie jest znany. Uważa się, że działanie realizuje się poprzez modulujący wpływ na układ nerwu trójdzielnego. Podstawą takiego przypuszczenia są obserwacje, które wykazały, że stężenie CGRP znacznie wzrasta w czasie napadu migreny i wraca do normy, gdy ból głowy ustępuje. Fremanezumab wyróżnia się dużą wybiórczością wobec CGRP i nie wiąże się z blisko spokrewnionymi substancjami z tej rodziny — amyliną, kalcytoniną, intermedyną i adrenomeduliną, co ogranicza zakres możliwych efektów niecelowanych.
Wskazania do stosowania
AJOVY jest wskazany w profilaktyce migreny u dorosłych pacjentów, u których występują co najmniej cztery dni z migreną w miesiącu. Chodzi właśnie o leczenie profilaktyczne: lek stosuje się po to, aby napady występowały rzadziej, a nie do przerywania napadu, który już się rozpoczął.
Takie ograniczenie dotyczące częstości napadów jest zasadnicze. Leczenie jest przeznaczone dla pacjentów, u których w chwili jego rozpoczęcia spełnione jest kryterium co najmniej czterech dni z migreną w miesiącu, i właśnie w tej populacji badano korzyść ze stosowania leku. Zgodność ze wskazaniem ocenia lekarz, który podejmuje też decyzję o rozpoczęciu terapii.
Sposób stosowania i dawkowanie
Leczenie powinien rozpoczynać lekarz mający doświadczenie w rozpoznawaniu i leczeniu migreny. Przewidziano dwa schematy dawkowania: 225 mg raz w miesiącu albo 675 mg raz na trzy miesiące, czyli kwartalnie. Przy zmianie jednego schematu na drugi pierwszą dawkę według nowego schematu podaje się w najbliższym terminie zaplanowanym według schematu poprzedniego. Po rozpoczęciu leczenia fremanezumabem można kontynuować wcześniej zaleconą profilaktyczną terapię migreny, jeśli lekarz prowadzący uzna to za konieczne.
Korzyść z leczenia ocenia się po trzech miesiącach od jego rozpoczęcia, a wszystkie dalsze decyzje o kontynuacji podejmuje się indywidualnie dla każdego pacjenta; w dalszym okresie zaleca się regularne weryfikowanie potrzeby terapii. Jeśli zaplanowane wstrzyknięcie zostało pominięte, podawanie wznawia się jak najszybciej w zaleconej dawce i według zaleconego schematu, przy czym nie wolno podawać podwójnej dawki w celu uzupełnienia pominiętej. U pacjentów powyżej 65 lat danych jest niewiele, jednak zgodnie z wynikami populacyjnej analizy farmakokinetycznej dostosowanie dawki nie jest konieczne. Nie jest ono potrzebne również przy łagodnych lub umiarkowanych zaburzeniach czynności nerek albo wątroby. Bezpieczeństwo i skuteczność u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat nie zostały ustalone, brak danych.
Zasady podawania
- lek podaje się wyłącznie podskórnie, podanie dożylne i domięśniowe jest niedopuszczalne;
- odpowiednie miejsca wstrzyknięcia to okolica brzucha, uda i górna część ramion;
- skóra w miejscu wstrzyknięcia nie powinna być bolesna, zasiniona, zaczerwieniona ani stwardniała;
- przy wielokrotnych wstrzyknięciach miejsca podania należy zmieniać;
- pacjenci przeszkoleni przez personel medyczny w technice wstrzyknięcia podskórnego mogą podawać lek samodzielnie.
Przeciwwskazania
Jedynym przeciwwskazaniem do stosowania leku jest nadwrażliwość na fremanezumab lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wchodzącą w jego skład.
Jeśli reakcja nadwrażliwości wystąpiła już w trakcie leczenia, należy rozważyć przerwanie podawania fremanezumabu i wdrożyć odpowiednie leczenie. Decyzję o możliwości dalszej terapii w takiej sytuacji podejmuje lekarz.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
W badaniach klinicznych reakcje nadwrażliwości odnotowywano u mniej niż jednego procenta pacjentów otrzymujących fremanezumab. Mimo to o takiej możliwości należy pamiętać i w razie pojawienia się objawów podobnej reakcji zwrócić się po pomoc medyczną. Odrębny wymóg praktyczny wiąże się z biologiczną naturą leku: aby poprawić identyfikowalność biologicznych produktów leczniczych, nazwa i numer serii podawanego leku muszą być wyraźnie odnotowane w dokumentacji medycznej.
Pacjentów z niektórymi ciężkimi chorobami układu sercowo-naczyniowego nie włączano do badań klinicznych, dlatego brak danych o bezpieczeństwie stosowania leku w tej grupie. Nie oznacza to automatycznego zakazu, ale wymaga odrębnej oceny stosunku korzyści do ryzyka przez lekarza. Lek uznaje się za praktycznie niezawierający sodu, a na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn nie wpływa lub wpływa nieznacznie.
Interakcje z innymi lekami
Nie prowadzono formalnych badań klinicznych dotyczących interakcji leku z innymi produktami leczniczymi. Biorąc pod uwagę właściwości fremanezumabu jako przeciwciała monoklonalnego, nie oczekuje się interakcji farmakokinetycznych: takie cząsteczki nie są metabolizowane przez układ enzymów wątrobowych, poprzez który zachodzi większość istotnych interakcji lekowych.
Dodatkowych informacji dostarczają same badania kliniczne. Jednoczesne stosowanie w nich środków przerywających napady migreny — w szczególności leków przeciwbólowych, ergotaminy i tryptanów — a także innych profilaktycznych leków przeciwmigrenowych nie wpływało na farmakokinetykę fremanezumabu. Oznacza to, że w razie potrzeby pacjent może kontynuować dotychczasowe leczenie napadów, uzgodniwszy je z lekarzem.
Ciąża i karmienie piersią
Danych o stosowaniu leku u kobiet w ciąży jest bardzo mało. Badania na zwierzętach nie wykazały bezpośredniego ani pośredniego szkodliwego wpływu na funkcje rozrodcze. Mimo to ze względów ostrożności zaleca się unikanie stosowania fremanezumabu w okresie ciąży; decyzję w każdym konkretnym przypadku podejmuje lekarz po ocenie sytuacji klinicznej.
Nie wiadomo, czy fremanezumab przenika do mleka kobiecego. Wiadomo, że ludzkie przeciwciała klasy IgG przenikają do mleka w pierwszych dniach po porodzie, jednak następnie ich stężenie szybko zmniejsza się do nieistotnego poziomu. Dlatego właśnie w tym krótkim okresie nie można wykluczyć ryzyka dla dziecka karmionego piersią. W dalszym okresie stosowanie fremanezumabu podczas karmienia piersią można rozważać tylko wtedy, gdy jest to konieczne ze wskazań klinicznych. Brak danych o wpływie na płodność u człowieka, a dostępne dane przedkliniczne takiego wpływu nie sugerują.
Działania niepożądane
W badaniach rejestracyjnych lek stosowano u ponad 2500 pacjentów, co łącznie dało ponad 1900 pacjentolat obserwacji, przy czym ponad 1400 pacjentów otrzymywało leczenie przez co najmniej dwanaście miesięcy. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi były miejscowe reakcje w miejscu wstrzyknięcia: ból odnotowano u 24% pacjentów, stwardnienie u 17%, zaczerwienienie u 16%, a świąd u 2%.
- bardzo często: ból w miejscu wstrzyknięcia;
- bardzo często: stwardnienie w miejscu wstrzyknięcia;
- bardzo często: zaczerwienienie w miejscu wstrzyknięcia;
- często: świąd w miejscu wstrzyknięcia;
- niezbyt często: wysypka w miejscu wstrzyknięcia.
Wszystkie reakcje miejscowe miały charakter przemijający, a ich nasilenie było przeważnie łagodne lub umiarkowane. Ból, stwardnienie i zaczerwienienie obserwowano zwykle bezpośrednio po wstrzyknięciu, natomiast świąd i wysypka pojawiały się średnio odpowiednio po 24 i 48 godzinach. Najczęściej reakcje w miejscu podania ustępowały w ciągu kilku godzin lub dni i z reguły nie wymagały odstawienia leku. W badaniach kontrolowanych placebo przeciwciała przeciwko lekowi wytworzyły się u 0,4% pacjentów otrzymujących fremanezumab, miano tych przeciwciał było małe, a jedynie u jednego z nich wykryto przeciwciała neutralizujące; w trwającym badaniu długoterminowym przeciwciała wykryto u 2% pacjentów. Ich pojawienie się nie wpływało na bezpieczeństwo i skuteczność leczenia.
Przedawkowanie
Nie prowadzono specjalnych badań dotyczących przedawkowania, jednak w badaniach klinicznych lek podawano dożylnie w dawkach do 2000 mg i nie występowała przy tym toksyczność, która wymagałaby zmniejszenia dawki.
W razie przedawkowania zaleca się obserwację pacjenta pod kątem pojawienia się jakichkolwiek objawów podmiotowych i przedmiotowych działań niepożądanych, a w razie potrzeby — odpowiednie leczenie objawowe. Swoistej odtrutki na fremanezumab nie opisano.
Jak otrzymać receptę na AJOVY online
Do uzyskania recepty na AJOVY niezbędna jest konsultacja lekarska: leczenie rozpoczyna specjalista z doświadczeniem w rozpoznawaniu i leczeniu migreny, przy czym ważne jest potwierdzenie, że napady występują co najmniej cztery dni w miesiącu, oraz wybór schematu podawania — miesięcznego lub kwartalnego. Lekarz ustali charakter i częstość napadów, choroby współistniejące oraz przyjmowane leki.
Konsultacja online pozwala omówić te kwestie zdalnie, a przy istniejących wskazaniach lekarz wystawia e-receptę, którą można zrealizować w wybranej aptece.
