Agomelatine Adamed: skład i postać
Produkt jest dostępny w postaci tabletek powlekanych. Każda tabletka zawiera 25 mg agomelatyny w postaci połączenia agomelatyny z kwasem cytrynowym. Jedna tabletka odpowiada standardowej dobowej dawce, a przy jej podwojeniu pacjent przyjmuje dwie tabletki jednorazowo.
Agomelatynę w postaci tabletek powlekanych można przyjmować niezależnie od posiłków. Ułatwia to przestrzeganie schematu terapii: ważna jest nie pora jedzenia, lecz regularne wieczorne przyjmowanie leku.
Jak działa Agomelatine Adamed
Agomelatyna działa poprzez dwa różne typy receptorów. Jest agonistą receptorów melatoninergicznych MT1 i MT2 oraz jednocześnie antagonistą receptorów 5-HT2C. Zgodnie z wynikami badań substancja nie wpływa na wychwyt monoamin i nie wykazuje powinowactwa do receptorów adrenergicznych typu alfa i beta, a także receptorów histaminergicznych, cholinergicznych, dopaminergicznych oraz benzodiazepinowych.
W modelach zwierzęcych z zaburzonym rytmem okołodobowym agomelatyna przywracała ten rytm. Równocześnie substancja nasila uwalnianie noradrenaliny i dopaminy — przede wszystkim w korze czołowej — podczas gdy zewnątrzkomórkowe stężenie serotoniny pozostaje niezmienione. Połączenie tych efektów decyduje o wieczornym schemacie przyjmowania leku.
Wskazania do stosowania
Agomelatine Adamed jest wskazany w leczeniu ciężkich epizodów depresyjnych. Produkt jest przeznaczony wyłącznie dla dorosłych pacjentów.
U pacjentów w wieku 75 lat i starszych skuteczność działania agomelatyny nie została potwierdzona, dlatego w tej grupie wiekowej leku się nie stosuje. Nie stosuje się go również w leczeniu ciężkich epizodów depresyjnych u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem: bezpieczeństwo i skuteczność w tej populacji nie zostały ustalone. U dzieci bezpieczeństwo i skuteczność agomelatyny również nie zostały potwierdzone.
Sposób podawania i dawkowanie
Standardowa dawka wynosi 25 mg doustnie raz na dobę, wieczorem przed snem. Jeżeli po 2 tygodniach leczenia nie nastąpi poprawa, dawkę dobową można podwoić do 50 mg, czyli do dwóch tabletek po 25 mg przyjmowanych jednocześnie przed snem. Zwiększenie dawki wiąże się z wyższym ryzykiem wzrostu aktywności aminotransferaz, dlatego każdą taką decyzję podejmuje się indywidualnie, po porównaniu korzyści i ryzyka oraz przy ścisłym monitorowaniu prób wątrobowych.
- przed rozpoczęciem terapii u wszystkich pacjentów należy ocenić czynność wątroby;
- leczenia nie rozpoczyna się, jeżeli aktywność aminotransferaz w surowicy trzykrotnie przekracza górną granicę normy;
- w trakcie terapii aktywność aminotransferaz kontroluje się po około 3 tygodniach, po 6 tygodniach, co odpowiada końcowi fazy ostrej, a także po 12 i 24 tygodniach, czyli pod koniec fazy podtrzymującej;
- w dalszym okresie próby wątrobowe powtarza się, gdy jest to klinicznie uzasadnione;
- po zwiększeniu dawki kontrolę przeprowadza się z taką samą częstością jak na początku leczenia;
- terapię należy przerwać, jeżeli aktywność aminotransferaz trzykrotnie przekroczy górną granicę normy;
- leczenie depresji należy kontynuować wystarczająco długo, co najmniej przez 6 miesięcy, aby uzyskać utrwalone ustąpienie objawów;
- do zakończenia terapii nie jest wymagane stopniowe zmniejszanie dawki.
Zmiana leku przeciwdepresyjnego
Odstawieniu leku z grupy SSRI lub SNRI mogą towarzyszyć objawy z odstawienia, dlatego schemat stopniowego zakończenia terapii określa się zgodnie z Charakterystyką Produktu Leczniczego danego preparatu. Agomelatynę można włączyć od razu — równolegle ze stopniowym zmniejszaniem dawki dotychczasowego leku przeciwdepresyjnego, bez okresu bez leczenia.
Nerki, wątroba i wiek
U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek nie stwierdzono istotnych zmian farmakokinetyki agomelatyny, jednak dane kliniczne dotyczące stosowania produktu u pacjentów z umiarkowanymi i ciężkimi zaburzeniami czynności nerek są ograniczone, dlatego lek należy przepisywać takim chorym z ostrożnością. W przypadku zaburzeń czynności wątroby agomelatyna jest przeciwwskazana. U starszych pacjentów poniżej 75 lat skuteczność i bezpieczeństwo dawek 25–50 mg na dobę zostały potwierdzone i nie ma potrzeby modyfikacji dawki ze względu na wiek.
Przeciwwskazania
Lista przeciwwskazań jest krótka, ale każde z nich ma charakter bezwzględny. Produktu nie stosuje się w przypadku nadwrażliwości na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą; w zaburzeniach czynności wątroby, do których zalicza się marskość oraz czynną chorobę wątroby, a także przy aktywności aminotransferaz w surowicy trzykrotnie przekraczającej górną granicę normy; podczas jednoczesnego przyjmowania silnych inhibitorów CYP1A2, takich jak fluwoksamina i cyprofloksacyna.
Zakaz jednoczesnego stosowania z silnymi inhibitorami CYP1A2 wynika z faktu, że wielokrotnie zwiększają one stężenie agomelatyny w organizmie. Z tego powodu przed przepisaniem leku pacjent powinien poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych preparatach, w tym wydawanych bez recepty.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Główne ostrzeżenie dotyczy wątroby. Po wprowadzeniu agomelatyny do obrotu odnotowano przypadki uszkodzenia wątroby, w tym niewydolności wątroby; w wyjątkowych sytuacjach zakończyły się one zgonem lub wymagały przeszczepienia wątroby u pacjentów z czynnikami ryzyka. Zgłaszano również wzrost aktywności enzymów wątrobowych ponad 10-krotnie powyżej górnej granicy normy, zapalenie wątroby i żółtaczkę. Większość przypadków wystąpiła w pierwszych miesiącach leczenia, uszkodzenie miało charakter głównie hepatocytarny, a aktywność aminotransferaz po odstawieniu leku zwykle wracała do normy.
U kogo wymagana jest szczególna ostrożność
Leczenie należy rozpoczynać dopiero po dokładnym rozważeniu stosunku korzyści do ryzyka u pacjentów z czynnikami ryzyka uszkodzenia wątroby: z otyłością i nadmierną masą ciała, niealkoholową stłuszczeniową chorobą wątroby, cukrzycą, zaburzeniami związanymi z nadużywaniem alkoholu lub spożywających alkohol w znacznych ilościach, a także przy jednoczesnym stosowaniu produktów potencjalnie hepatotoksycznych. Ostrożność jest również konieczna, jeżeli jeszcze przed rozpoczęciem terapii aktywność aminotransferaz była podwyższona, ale nie przekraczała górnej granicy normy więcej niż trzykrotnie. W razie jakiegokolwiek wzrostu aktywności aminotransferaz badanie należy powtórzyć w ciągu 48 godzin, a leczenie niezwłocznie przerwać w przypadku wystąpienia ciemnego moczu, jasnego stolca, zażółcenia skóry lub białkówek, bólu w prawym górnym kwadrancie brzucha bądź utrzymującego się, niewyjaśnionego uczucia zmęczenia.
Stan psychiczny i koncentracja uwagi
Depresji towarzyszy zwiększone ryzyko myśli samobójczych, samouszkodzeń i samobójstwa, a ryzyko to utrzymuje się do momentu uzyskania istotnej remisji. Ponieważ poprawa może nie nastąpić w pierwszych tygodniach terapii, pacjenta należy obserwować aż do wyraźnej poprawy, szczególnie na początku leczenia i po zmianie dawki. Zwiększone ryzyko jest typowe dla pacjentów poniżej 25. roku życia oraz osób z wcześniejszymi próbami samobójczymi lub nasilonymi zamiarami samobójczymi. Pacjenta i osoby sprawujące opiekę należy uprzedzić o konieczności natychmiastowego kontaktu z lekarzem w razie pogorszenia stanu lub nietypowych zmian zachowania. U chorych z chorobą afektywną dwubiegunową, manią lub hipomanią w wywiadzie lek stosuje się ostrożnie, a w razie pojawienia się objawów manii terapię należy przerwać. Jednoczesne stosowanie umiarkowanych inhibitorów CYP1A2, takich jak propranolol lub enoksacyna, zwiększa ekspozycję na agomelatynę i wymaga ostrożności. Tabletka zawiera mniej niż 1 mmol sodu, dlatego produkt uznaje się za praktycznie pozbawiony sodu. Nie przeprowadzono specjalnych badań wpływu na prowadzenie pojazdów, jednak z powodu częstego występowania zawrotów głowy i senności zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn może być zmniejszona.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Około 90% agomelatyny jest metabolizowane przez izoenzym CYP1A2, a pozostała część przez izoenzymy CYP2C9/19. Każdy produkt wpływający na te izoenzymy może zmieniać biodostępność agomelatyny. Skrajnym przykładem jest fluwoksamina, silny inhibitor CYP1A2 i umiarkowany inhibitor CYP2C9: tak silnie hamuje ona metabolizm agomelatyny, że ekspozycja na substancję wzrasta około 60-krotnie. Dlatego jednoczesne stosowanie z silnymi inhibitorami CYP1A2, w tym fluwoksaminą i cyprofloksacyną, jest przeciwwskazane. Estrogeny, będące umiarkowanymi inhibitorami tego samego izoenzymu, zwiększają ekspozycję kilkukrotnie, natomiast propranolol i enoksacyna wymagają ostrożności do momentu uzyskania większego doświadczenia klinicznego.
W przeciwnym kierunku działają induktory: ryfampicyna przyspiesza pracę wszystkich trzech uczestniczących w metabolizmie izoenzymów cytochromu P450 i może zmniejszać biodostępność agomelatyny, a palenie tytoniu indukuje CYP1A2 — efekt jest szczególnie wyraźny u osób wypalających 15 lub więcej papierosów dziennie. Sama agomelatyna nie pobudza enzymów CYP450 in vivo, nie hamuje CYP1A2 ani innych izoenzymów, nie zmienia wolnego stężenia produktów silnie wiążących się z białkami osocza, a zatem nie powinna wpływać na ekspozycję na inne leki. W badaniach I fazy nie stwierdzono oznak interakcji z pochodnymi benzodiazepiny, litem, paroksetyną, flukonazolem ani teofiliną. Jednoczesne stosowanie z alkoholem nie jest zalecane, a badania interakcji prowadzono wyłącznie u dorosłych.
Ciąża i karmienie piersią
Dane dotyczące stosowania agomelatyny u kobiet w ciąży nie istnieją lub są ograniczone do mniej niż 300 ciąż. W badaniach na zwierzętach nie wykazano bezpośredniego ani pośredniego szkodliwego wpływu na ciążę, rozwój zarodka i płodu, poród ani rozwój pourodzeniowy. Niemniej jednak, ze względów bezpieczeństwa, w okresie ciąży zaleca się unikanie stosowania agomelatyny.
Nie wiadomo, czy agomelatyna i jej metabolity przenikają do mleka kobiecego. Dane farmakodynamiczne i toksykologiczne uzyskane u zwierząt wskazują na przenikanie substancji i jej metabolitów do mleka, dlatego nie można wykluczyć ryzyka dla noworodków i niemowląt karmionych piersią. Lekarz i pacjentka wspólnie podejmują decyzję o przerwaniu karmienia piersią lub rezygnacji z leczenia, rozważając korzyści karmienia dla dziecka i korzyści terapii dla matki. W badaniach dotyczących rozrodu u szczurów i królików nie stwierdzono wpływu agomelatyny na płodność.
Działania niepożądane
Agomelatynę otrzymywało ponad 8000 pacjentów z depresją uczestniczących w badaniach klinicznych. Działania niepożądane na ogół miały charakter łagodny lub umiarkowany i pojawiały się w pierwszych dwóch tygodniach leczenia. Najczęściej występowały bóle głowy, nudności i zawroty głowy; zwykle miały one charakter przemijający i nie prowadziły do odstawienia leku.
| Częstość | Reakcje |
|---|---|
| Bardzo często | bóle głowy |
| Często | niepokój, nietypowe sny, zawroty głowy, senność, bezsenność, nudności, biegunka, zaparcia, bóle brzucha, wymioty, ból pleców, zmęczenie, zwiększenie masy ciała, zwiększenie aktywności AlAT i AspAT |
| Niezbyt często | myśli i zachowania samobójcze, pobudzenie, agresja, koszmary senne, splątanie, mania lub hipomania, migrena, parestezje, zespół niespokojnych nóg, niewyraźne widzenie, szum w uszach |
| Niezbyt często | wyprysk, nadmierna potliwość, świąd, pokrzywka, zwiększenie aktywności GGT, zmniejszenie masy ciała |
| Rzadko | omamy, akatyzja, zapalenie wątroby, niewydolność wątroby, żółtaczka, zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej |
| Rzadko | rumieniowa wysypka, obrzęk twarzy, obrzęk naczynioruchowy, zatrzymanie moczu |
Przekroczenie górnej granicy normy ponad trzykrotnie dla AlAT i AspAT odnotowano u 1,2% pacjentów przyjmujących 25 mg na dobę oraz u 2,6% przyjmujących 50 mg na dobę, podczas gdy w grupie placebo odsetek ten wynosił 0,5%. Część objawów psychicznych może być przejawem samej choroby, dlatego ich ocenę powinien przeprowadzić lekarz; w razie wystąpienia żółtaczki, obrzęku twarzy, myśli samobójczych lub objawów manii konieczna jest natychmiastowa pomoc medyczna.
Przedawkowanie
Doświadczenia dotyczące przedawkowania agomelatyny są ograniczone. Wśród opisanych objawów znajdują się: ból w górnej części brzucha, senność, zmęczenie, pobudzenie, niepokój, napięcie, zawroty głowy, sinica skóry oraz złe samopoczucie. Jeden z pacjentów przyjął 2450 mg agomelatyny i wyzdrowiał samoistnie, bez zaburzeń sercowo-naczyniowych ani odchyleń w badaniach laboratoryjnych.
Specyficzny antidotum dla agomelatyny nie jest znany. Postępowanie polega na leczeniu występujących objawów klinicznych oraz rutynowej obserwacji stanu pacjenta. Zaleca się kontrolne badanie lekarskie w wyspecjalizowanej placówce.
Jak uzyskać receptę na Agomelatine Adamed online
Recepta na Agomelatine Adamed jest wystawiana po konsultacji lekarskiej: produkt jest przeznaczony wyłącznie dla dorosłych, przeciwwskazany w chorobach wątroby i wymaga kontroli laboratoryjnej przed rozpoczęciem leczenia oraz przez cały czas trwania terapii. Lekarz oceni nasilenie epizodu depresyjnego, czynniki ryzyka ze strony wątroby, choroby współistniejące oraz wszystkie stosowane produkty lecznicze.
Konsultacja online pozwala odbyć tę rozmowę na odległość, a w razie istnienia wskazań lekarz wystawi e-receptę, którą można zrealizować w wybranej aptece.
