Agolek: skład i postać farmaceutyczna
Agolek jest dostępny w postaci tabletek powlekanych. Jedna tabletka zawiera agomelatynę z kwasem cytrynowym w ilości odpowiadającej 25 mg agomelatyny. Właśnie na tę dawkę przewidziano standardowy schemat przyjmowania, a przy zwiększeniu dawki dobowej pacjent przyjmuje dwie tabletki jednocześnie.
Tabletki można przyjmować z posiłkiem lub niezależnie od posiłku — spożycie pokarmu nie wpływa na schemat leczenia. Lek jest przeznaczony do stosowania doustnego wieczorem, przed snem.
Jak działa Agolek
Substancja czynna leku, agomelatyna, jest agonistą receptorów melatoninergicznych MT1 i MT2, a jednocześnie antagonistą receptorów 5-HT2C. Odróżnia to ją od wielu innych leków przeciwdepresyjnych: badania pokazują, że agomelatyna nie wpływa na wychwyt monoamin i nie wykazuje powinowactwa do receptorów alfa- i beta-adrenergicznych, histaminergicznych, cholinergicznych, dopaminergicznych i benzodiazepinowych.
W doświadczalnych modelach zaburzonego rytmu dobowego agomelatyna przywraca ten rytm. Ponadto zwiększa uwalnianie noradrenaliny i dopaminy, zwłaszcza w korze czołowej, nie zmieniając przy tym zewnątrzkomórkowych stężeń serotoniny. Przyjmowanie wieczorem, przed snem, odpowiada związkowi leku z mechanizmami regulacji rytmów dobowych.
Wskazania do stosowania
Agolek stosuje się w leczeniu dużych epizodów depresyjnych. Lek jest przeznaczony dla pacjentów dorosłych.
Pacjentom poniżej 18. roku życia leku w depresji nie zaleca się, ponieważ bezpieczeństwa i skuteczności agomelatyny w tej grupie wiekowej nie ustalono. Nie należy stosować go również u pacjentów w wieku 75 lat i starszych, a także w leczeniu dużych epizodów depresyjnych u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem: dla tych grup bezpieczeństwo i skuteczność leku nie zostały potwierdzone.
Sposób stosowania i dawkowanie
Zalecana dawka wynosi 25 mg raz na dobę doustnie, wieczorem przed snem. Jeśli po 2 tygodniach leczenia nie ma poprawy, dawkę można zwiększyć do 50 mg raz na dobę, czyli do dwóch tabletek po 25 mg przyjmowanych przed snem. Podejmując decyzję o zwiększeniu dawki, uwzględnia się większe ryzyko zwiększenia aktywności aminotransferaz: każda taka decyzja opiera się na ocenie korzyści i ryzyka u konkretnego pacjenta oraz na ścisłym przestrzeganiu kontroli prób wątrobowych.
| Etap leczenia | Co jest przewidziane |
|---|---|
| Przed rozpoczęciem terapii | badanie czynności wątroby; leczenia nie rozpoczyna się, jeśli aktywność aminotransferaz trzykrotnie przekracza górną granicę normy |
| Dawka początkowa | 25 mg raz na dobę wieczorem przed snem |
| Po 2 tygodniach bez poprawy | możliwe zwiększenie dawki do 50 mg raz na dobę |
| Kontrola prób wątrobowych | mniej więcej po 3, 6, 12 i 24 tygodniach leczenia, dalej według wskazań klinicznych |
| Czas trwania kuracji | nie krócej niż 6 miesięcy, aby uzyskać trwałe ustąpienie objawów |
| Zakończenie przyjmowania | stopniowe zmniejszanie dawki nie jest konieczne |
Zmiana z innych leków przeciwdepresyjnych
Przy zmianie z leków z grupy SSRI lub SNRI u pacjentów mogą wystąpić objawy odstawienne, dlatego schemat stopniowego kończenia przyjmowania poprzedniego środka ustala się według jego własnej ulotki. Przyjmowanie agomelatyny można przy tym rozpocząć od razu, jeszcze w trakcie zmniejszania dawki poprzedniego leku przeciwdepresyjnego. Terapię agomelatyną natomiast kończy się bez stopniowego zmniejszania dawki.
Szczególne grupy pacjentów
Skuteczność i bezpieczeństwo agomelatyny w dawkach 25–50 mg na dobę ustalono u pacjentów w podeszłym wieku poniżej 75. roku życia z depresją; u pacjentów w wieku 75 lat i starszych działanie leku nie zostało potwierdzone, dlatego nie należy go u nich stosować. Dostosowanie dawki w zależności od wieku nie jest konieczne. Przy ciężkich zaburzeniach czynności nerek nie odnotowano istotnych zmian farmakokinetyki, jednak danych klinicznych jest niewiele i takim pacjentom lek przepisuje się z ostrożnością. Przy zaburzeniach czynności wątroby agomelatyna jest przeciwwskazana. U dzieci bezpieczeństwa i skuteczności leku nie ustalono.
Przeciwwskazania
Leku nie stosuje się w przypadku nadwrażliwości na substancję czynną lub na którąkolwiek z substancji pomocniczych. Drugie przeciwwskazanie dotyczy wątroby: są to zaburzenia jej czynności — marskość lub czynna choroba wątroby — a także aktywność aminotransferaz w surowicy trzykrotnie przekraczająca górną granicę normy.
Trzecie przeciwwskazanie to jednoczesne przyjmowanie silnych inhibitorów CYP1A2, na przykład fluwoksaminy lub cyprofloksacyny. Takie połączenie wielokrotnie zwiększa zawartość agomelatyny w organizmie, dlatego jest niedopuszczalne. O wszystkich przyjmowanych lekach, w tym wydawanych bez recepty, należy poinformować lekarza przed rozpoczęciem leczenia.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Po wprowadzeniu leku do obrotu u pacjentów przyjmujących agomelatynę rejestrowano przypadki uszkodzenia wątroby, w tym niewydolności wątroby; w pojedynczych przypadkach kończyły się one zgonem lub wymagały przeszczepienia wątroby u pacjentów z czynnikami ryzyka. Zgłaszano również zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych ponad 10-krotnie powyżej górnej granicy normy, zapalenie wątroby i żółtaczkę. Większość takich przypadków przypadała na pierwsze miesiące leczenia; uszkodzenie dotyczy głównie komórek wątroby, a aktywność aminotransferaz zwykle wraca do normy po zakończeniu przyjmowania.
Kontrola czynności wątroby
Próby wątrobowe wykonuje się przed rozpoczęciem leczenia, następnie mniej więcej po 3 i 6 tygodniach, co odpowiada końcowi fazy ostrej, po 12 i 24 tygodniach, czyli pod koniec fazy podtrzymującej, a później według wskazań klinicznych; przy zwiększeniu dawki kontrolę powtarza się z tą samą częstością co na początku terapii. Przy jakimkolwiek zwiększeniu aktywności aminotransferaz badanie powtarza się w ciągu 48 godzin. Leczenie natychmiast się przerywa, jeśli aktywność aminotransferaz trzykrotnie przekracza górną granicę normy albo pojawiają się objawy uszkodzenia wątroby: ciemny mocz, jasny stolec, zażółcenie skóry lub oczu, ból w prawej górnej części brzucha, utrzymujące się niewyjaśnione zmęczenie. Szczególna ostrożność jest konieczna przy otyłości, nadmiernej masie ciała, niealkoholowej stłuszczeniowej chorobie wątroby, cukrzycy, spożywaniu znacznych ilości alkoholu i przyjmowaniu innych środków mogących uszkadzać wątrobę.
Obserwacja stanu pacjenta
Depresja sama w sobie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem myśli samobójczych, samookaleczenia i samobójstwa, a ryzyko to utrzymuje się do uzyskania istotnej remisji. Poprawa może nie nastąpić w pierwszych tygodniach leczenia, dlatego pacjenta obserwuje się szczególnie uważnie na początku terapii i po zmianie dawki; do grupy zwiększonego ryzyka należą pacjenci poniżej 25. roku życia oraz osoby z zachowaniami samobójczymi w wywiadzie. Pacjenta i jego bliskich uprzedza się o konieczności natychmiastowego zgłoszenia się do lekarza przy pogorszeniu stanu lub pojawieniu się nietypowych zmian w zachowaniu. Ostrożność jest wymagana przy chorobie afektywnej dwubiegunowej, manii lub hipomanii w wywiadzie, a przy wystąpieniu objawów manii leczenie się przerywa. Lek zawiera mniej niż 1 mmol sodu w tabletce, to znaczy jest praktycznie wolny od sodu. Wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów nie badano, ale ze względu na częste zawroty głowy i senność pacjentów uprzedza się o możliwym osłabieniu uwagi.
Interakcje z innymi lekami
Agomelatyna jest metabolizowana głównie przez izoenzym CYP1A2 — mniej więcej w 90% — i w mniejszym stopniu przez izoenzymy CYP2C9/19, na które przypada około 10%. Dlatego leki wpływające na te izoenzymy mogą istotnie zmieniać biodostępność agomelatyny. Fluwoksamina, silny inhibitor CYP1A2 i umiarkowany inhibitor CYP2C9, znacznie hamuje metabolizm agomelatyny i zwiększa ekspozycję na nią około 60-krotnie, dlatego połączenie z silnymi inhibitorami CYP1A2 jest przeciwwskazane.
- estrogeny, które należą do umiarkowanych inhibitorów CYP1A2, zwiększają ekspozycję na agomelatynę kilkukrotnie;
- inne umiarkowane inhibitory CYP1A2, takie jak propranolol i enoksacyna, wymagają ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu;
- ryfampicyna indukuje wszystkie trzy uczestniczące w metabolizmie cytochromy i może zmniejszać biodostępność agomelatyny;
- palenie tytoniu indukuje CYP1A2 i zmniejsza biodostępność leku, zwłaszcza przy wypalaniu 15 i więcej papierosów na dobę;
- łączenie z alkoholem nie jest zalecane;
- oznak interakcji z pochodnymi benzodiazepiny, litem, paroksetyną, flukonazolem i teofiliną w badaniach I fazy nie stwierdzono;
- agomelatyna nie aktywuje ani nie hamuje enzymów CYP450, dlatego nie powinna zmieniać ekspozycji na inne leki;
- badania interakcji prowadzono wyłącznie u pacjentów dorosłych.
Ciąża i karmienie piersią
Danych o stosowaniu agomelatyny u kobiet w ciąży brak lub są one bardzo ograniczone — dostępne informacje obejmują mniej niż 300 ciąż. Badania na zwierzętach nie wskazują na bezpośredni ani pośredni szkodliwy wpływ na ciążę, rozwój zarodka i płodu, poród oraz rozwój pourodzeniowy. Mimo to ze względów bezpieczeństwa zaleca się unikanie stosowania leku w czasie ciąży.
Nie wiadomo, czy agomelatyna i jej metabolity przenikają do mleka kobiecego. Dostępne dane farmakodynamiczne i toksykologiczne uzyskane u zwierząt wykazały przenikanie agomelatyny i jej metabolitów do mleka, dlatego nie można wykluczyć ryzyka dla noworodków i niemowląt. Decyzję o zaprzestaniu karmienia piersią albo o przerwaniu lub rezygnacji z leczenia podejmuje się, ważąc korzyść z karmienia dla dziecka i korzyść z terapii dla kobiety. Na płodność w badaniach u szczurów i królików agomelatyna nie wpływała.
Działania niepożądane
W badaniach klinicznych agomelatynę otrzymało ponad 8000 pacjentów z depresją. Działania niepożądane miały zwykle nasilenie łagodne lub umiarkowane i występowały w pierwszych dwóch tygodniach leczenia. Najczęściej odnotowywano ból głowy, nudności i zawroty głowy; z reguły reakcje te były przemijające i nie prowadziły do przerwania terapii.
- bardzo często: ból głowy;
- często: lęk, nietypowe sny, zawroty głowy, senność, bezsenność, nudności, biegunka, zaparcie, ból brzucha, wymioty, ból pleców, zmęczenie, zwiększenie masy ciała;
- często: zwiększenie AlAT i (lub) AspAT; ponad trzykrotne przekroczenie górnej granicy normy odnotowano u 1,2% pacjentów przy dawce 25 mg na dobę i u 2,6% przy dawce 50 mg na dobę wobec 0,5% w grupie placebo;
- niezbyt często: myśli lub zachowania samobójcze, pobudzenie z drażliwością i niepokojem, agresja, koszmary senne, mania lub hipomania, splątanie;
- niezbyt często: migrena, parestezje, zespół niespokojnych nóg, nieostre widzenie, szumy uszne, zwiększenie aktywności GGTP;
- niezbyt często: zwiększona potliwość, wyprysk, świąd, pokrzywka, zmniejszenie masy ciała;
- rzadko: akatyzja, zapalenie wątroby, zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej, niewydolność wątroby, żółtaczka;
- rzadko: wysypka rumieniowa, obrzęk twarzy i obrzęk naczynioruchowy, zatrzymanie moczu.
Część objawów psychicznych może być spowodowana także samą chorobą, dlatego oceniać je powinien lekarz. W razie pojawienia się myśli samobójczych, objawów manii, żółtaczki, alergicznego obrzęku twarzy lub innych niepokojących objawów należy niezwłocznie zwrócić się o pomoc medyczną.
Przedawkowanie
Doświadczenie związane z przedawkowaniem agomelatyny jest ograniczone. Po przedawkowaniu zgłaszano ból w górnej części brzucha, senność, zmęczenie, pobudzenie, lęk, napięcie, zawroty głowy, sinicę skóry i złe samopoczucie. Jedna osoba, która przyjęła 2450 mg agomelatyny, wyzdrowiała samoistnie; nie odnotowano u niej odchyleń sercowo-naczyniowych ani biologicznych.
Swoista odtrutka na agomelatynę nie istnieje. Leczenie przedawkowania sprowadza się do usuwania objawów klinicznych i rutynowej obserwacji stanu pacjenta. Zaleca się kontrolne badanie lekarskie.
Jak otrzymać receptę na Agolek online
Do uzyskania recepty na Agolek konieczna jest konsultacja lekarska: lek stosuje się wyłącznie u dorosłych, jest przeciwwskazany w chorobach wątroby i wymaga kontroli prób wątrobowych zarówno przed rozpoczęciem leczenia, jak i w trakcie terapii. Lekarz oceni charakter epizodu depresyjnego, choroby współistniejące, czynniki ryzyka uszkodzenia wątroby oraz wszystkie przyjmowane leki.
Konsultacja online daje możliwość omówienia tych kwestii zdalnie. Przy istnieniu wskazań lekarz wystawia receptę elektroniczną, którą można zrealizować w wybranej aptece.
