Adadut: skład i postać farmaceutyczna
Adadut jest dostępny w postaci miękkich kapsułek. Jedna kapsułka zawiera 0,5 mg dutasterydu – jest to jedyna substancja czynna preparatu. Istnieje tylko jedno dawkowanie i właśnie ono jest stosowane we wszystkich schematach leczenia, dlatego nie ma potrzeby indywidualnego doboru dawki.
Spośród substancji pomocniczych na szczególną uwagę zasługuje lecytyna, która może zawierać olej sojowy. Fakt ten jest bezpośrednio związany z przeciwwskazaniami: pacjentom ze stwierdzoną nadwrażliwością na soję lub orzeszki ziemne preparatu się nie przepisuje. Miękka otoczka kapsułki jest ważna także z innego powodu – zawartość kapsułki nie powinna mieć kontaktu z błonami śluzowymi ani ze skórą osób postronnych, o czym szerzej poniżej.
Jak działa Adadut
Dutasteryd zmniejsza stężenie dihydrotestosteronu w surowicy krwi poprzez hamowanie obu typów izoenzymów 5α-reduktazy – pierwszego i drugiego. Enzymy te biorą udział w przemianie testosteronu w dihydrotestosteron, a właśnie dihydrotestosteron jest tym androgenem, od którego zależy wzrost gruczołu krokowego. Zmniejszając jego stężenie, lek oddziałuje nie na objaw, lecz na jeden z kluczowych mechanizmów łagodnego rozrostu gruczołu krokowego.
Wpływ na poziom dihydrotestosteronu zależy od dawki i pojawia się już w ciągu pierwszego–drugiego tygodnia stosowania: zmniejszenie stężenia wynosi odpowiednio 85% i 90%. U pacjentów z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego, którzy przyjmowali 0,5 mg dutasterydu na dobę, średnie zmniejszenie stężenia dihydrotestosteronu w surowicy wyniosło 94% w pierwszym roku leczenia i 93% w drugim roku. Jednocześnie w pierwszym i drugim roku obserwowano taki sam wzrost stężenia testosteronu – o 19%.
Wskazania do stosowania
Adadut stosuje się w leczeniu umiarkowanych i ciężkich objawów łagodnego rozrostu gruczołu krokowego. Drugie wskazanie jest ściśle związane z pierwszym: lek jest przepisywany w celu zmniejszenia ryzyka ostrego zatrzymania moczu i konieczności leczenia chirurgicznego u pacjentów z umiarkowanymi i ciężkimi objawami łagodnego rozrostu gruczołu krokowego.
Innymi słowy, cele leczenia są podwójne – złagodzenie istniejących zaburzeń mikcji oraz zmniejszenie prawdopodobieństwa powikłań, które w przebiegu rozrostu prostaty wymagają pilnej interwencji. Preparat jest przeznaczony wyłącznie dla mężczyzn: jest przeciwwskazany u kobiet, dzieci i młodzieży. Wskazaniem nie jest ani profilaktyka raka gruczołu krokowego, ani leczenie już rozpoznanego nowotworu.
Sposób podawania i dawkowanie
Preparat stosuje się w monoterapii lub łącznie z tamsu lozyną w dawce 0,4 mg – lekiem blokującym receptory α-adrenergiczne. Dorośli, w tym pacjenci w podeszłym wieku, przyjmują zalecaną dawkę doustnie raz na dobę – jest to jedna kapsułka, czyli 0,5 mg dutasterydu. Kapsułkę można przyjmować zarówno w trakcie posiłku, jak i niezależnie od posiłków. Pierwsze efekty leczenia mogą pojawić się już we wczesnym okresie, jednak do osiągnięcia pełnej skuteczności terapeutycznej może upłynąć do 6 miesięcy – warto to uwzględnić przy ocenie wyników.
Jak przyjmować kapsułkę
Kapsułkę należy połykać w całości. Nie wolno jej przeżuwać ani otwierać: kontakt z zawartością kapsułki może wywołać podrażnienie błony śluzowej jamy ustnej i gardła. Jeśli kapsułka jest uszkodzona, lepiej jej nie stosować.
| Grupa pacjentów | Zalecenie |
|---|---|
| Dorośli, w tym pacjenci w podeszłym wieku | zmiana dawki nie jest wymagana |
| Zaburzenia czynności nerek | nie przewiduje się zmiany dawki; nie prowadzono badań specjalnych |
| Łagodne i umiarkowane zaburzenia czynności wątroby | stosować ostrożnie; badań nie prowadzono |
| Ciężka niewydolność wątroby | stosowanie przeciwwskazane |
Przeciwwskazania
Zakres przeciwwskazań do stosowania leku jest wąski, jednak należy ich ściśle przestrzegać. Oprócz nadwrażliwości na sam dutasteryd znaczenie ma nadwrażliwość krzyżowa na inne inhibitory 5α-reduktazy, a także alergia na soję i orzeszki ziemne, związana z obecnością lecytyny w składzie kapsułki.
- nadwrażliwość na dutasteryd lub inne inhibitory 5α-reduktazy;
- nadwrażliwość na soję lub orzeszki ziemne;
- nadwrażliwość na którąkolwiek substancję pomocniczą preparatu;
- stosowanie u kobiet;
- stosowanie u dzieci i młodzieży;
- ciężka niewydolność wątroby.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Leczenie skojarzone należy zalecać wyłącznie po dokładnej analizie stosunku korzyści do ryzyka, ponieważ może ono zwiększać prawdopodobieństwo działań niepożądanych, w tym niewydolności serca, i dopiero po rozważeniu wszystkich możliwości leczenia, w tym monoterapii. W dwóch czteroletnich badaniach klinicznych częstość niewydolności serca była większa u pacjentów otrzymujących dutasteryd w skojarzeniu z lekiem blokującym receptory α-adrenergiczne, głównie z tamsu lozyną, niż u pacjentów bez leczenia skojarzonego. W obu badaniach częstość ta była niska – nie przekraczała 1% – i różniła się pomiędzy badaniami.
Antygen swoisty dla prostaty i wykrywanie raka prostaty
Przed rozpoczęciem leczenia należy wykonać badanie per rectum i inne badania ukierunkowane na wykrywanie raka gruczołu krokowego, a następnie okresowo je powtarzać. Oznaczenie stężenia swoistego antygenu sterczowego w surowicy jest ważnym elementem takiej diagnostyki, a dutasteryd na nie wpływa: po 6 miesiącach stosowania średnie stężenie zmniejsza się o około 50%. Dlatego po 6 miesiącach leczenia ustala się nową wartość wyjściową i dalej regularnie ją monitoruje. Każdy potwierdzony wzrost wskaźnika względem najniższego osiągniętego poziomu wymaga dokładnej oceny, nawet jeśli wartości pozostają w granicach normy: może on wskazywać na raka gruczołu krokowego, w tym o wysokim stopniu złośliwości, lub na niestosowanie się pacjenta do zaleceń dotyczących przyjmowania leku. Po 6 miesiącach od zakończenia leczenia całkowite stężenie powraca do wartości wyjściowych, a stosunek frakcji wolnej do całkowitej pod wpływem dutasterydu nie ulega zmianie i nie wymaga korekty.
Kontakt z kapsułkami i inne ostrzeżenia
Dutasteryd wchłania się przez skórę, dlatego kobiety, dzieci i młodzież powinni unikać kontaktu z uszkodzonymi kapsułkami. W razie takiego kontaktu miejsce zetknięcia należy natychmiast umyć wodą z mydłem.
- w badaniu REDUCE u mężczyzn ze zwiększonym ryzykiem raka prostaty częściej wykrywano guzy o stopniu złośliwości 8–10 punktów w skali Gleasona; związek z przyjmowaniem dutasterydu pozostaje niejasny;
- pacjenci stosujący lek wymagają regularnych badań w kierunku ryzyka raka gruczołu krokowego, w tym oznaczenia swoistego antygenu sterczowego;
- u mężczyzn przyjmujących dutasteryd zgłaszano przypadki raka piersi; o każdej zmianie w obrębie tkanki piersi – zgrubieniu lub wydzielinie z brodawki – należy niezwłocznie poinformować lekarza;
- działanie leku u pacjentów z chorobami wątroby nie zostało zbadane, w przypadku łagodnych i umiarkowanych zaburzeń konieczna jest ostrożność;
- nie oczekuje się wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów oraz obsługiwania maszyn.
Interakcje z innymi lekami
Dutasteryd jest wydalany głównie w wyniku przemian metabolicznych, a głównymi uczestniczącymi w nich enzymami są izoenzymy CYP3A4 i CYP3A5. Nie prowadzono formalnych badań interakcji z silnymi inhibitorami CYP3A4, jednak w populacyjnym badaniu farmakokinetycznym stężenie dutasterydu w surowicy było około 1,6–1,8 razy wyższe u niewielkiej liczby pacjentów jednocześnie przyjmujących werapamil lub diltiazem – umiarkowane inhibitory CYP3A4 i inhibitory P-glikoproteiny.
Długotrwałe jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4 – rytonawiru, indynawiru, nefazodonu, itrakonazolu, ketokonazolu doustnie – może zwiększać stężenie dutasterydu w surowicy. Dodatkowe zahamowanie 5α-reduktazy prawdopodobnie wówczas nie występuje, jednak w przypadku pojawienia się działań niepożądanych należy rozważyć zmniejszenie częstości przyjmowania leku. Należy również uwzględnić, że zahamowanie enzymów wydłuża okres półtrwania, dlatego osiągnięcie stanu stacjonarnego podczas leczenia skojarzonego może zająć więcej niż 6 miesięcy.
- kolestyramina w dawce 12 g na godzinę przed podaniem 5 mg dutasterydu nie wpływa na jego farmakokinetykę;
- dutasteryd nie wpływa na farmakokinetykę warfaryny i digoksyny;
- dutasteryd nie hamuje izoenzymów CYP1A2, CYP2D6, CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4;
- stosowanie 0,5 mg na dobę przez dwa tygodnie nie wpływało na farmakokinetykę tamsu lozyny i terazosyny;
- nie stwierdzono również farmakodynamicznej interakcji z tamsu lozyną i terazosyną.
Ciąża i karmienie piersią
Dutasteryd jest przeciwwskazany u kobiet. Lek hamuje przemianę testosteronu w dihydrotestosteron i dlatego, w przypadku przyjmowania go przez kobietę w ciąży, może zaburzać rozwój zewnętrznych narządów płciowych u płodu płci męskiej. Z tego samego powodu kobiety nie mogą dotykać uszkodzonych kapsułek.
Niewielkie stężenia dutasterydu wykrywano w nasieniu mężczyzn przyjmujących lek w dawce 0,5 mg na dobę. Nie wiadomo, czy kontakt kobiety ciężarnej z nasieniem takiego pacjenta prowadzi do niekorzystnego wpływu na płód płci męskiej; największe ryzyko uważa się za występujące w pierwszych 16 tygodniach ciąży. Aby wykluczyć kontakt, mężczyźnie, którego partnerka jest w ciąży lub może być w ciąży, zaleca się stosowanie prezerwatywy. Nie wiadomo, czy dutasteryd przenika do mleka kobiecego. Opisywano oddzielnie wpływ leku na parametry nasienia u zdrowych mężczyzn – zmniejszenie liczby plemników, objętości ejakulatu i ruchliwości plemników – dlatego nie można wykluczyć zmniejszenia płodności męskiej.
Działania niepożądane
Wśród 2167 mężczyzn przyjmujących dutasteryd w dwuletnich badaniach III fazy kontrolowanych placebo, działania niepożądane w pierwszym roku leczenia obserwowano u około 19% pacjentów. W większości były to objawy łagodne lub umiarkowane, dotyczące układu rozrodczego. W kolejnych dwóch latach otwartej kontynuacji tych badań nie stwierdzono zmian w profilu działań niepożądanych.
Informacje o działaniach niepożądanych zarejestrowanych po wprowadzeniu leku do obrotu pochodzą ze spontanicznych zgłoszeń, dlatego ich rzeczywista częstość jest nieznana.
- reakcje alergiczne, w tym wysypka, świąd, pokrzywka, obrzęk miejscowy i obrzęk naczynioruchowy;
- obniżenie nastroju;
- łysienie, głównie w postaci wypadania owłosienia na ciele;
- nadmierny porost włosów;
- ból i obrzęk jąder;
- rak piersi u mężczyzn.
Przedawkowanie
W badaniach z udziałem ochotników przyjmowanie dutasterydu w jednorazowej dawce dobowej do 40 mg – czyli osiemdziesięciokrotności dawki leczniczej – przez 7 dni nie powodowało istotnych działań niepożądanych. W badaniach klinicznych dawka 5 mg na dobę stosowana przez 6 miesięcy nie prowadziła do pojawienia się jakichkolwiek innych działań niepożądanych niż obserwowane w grupie otrzymującej lek w dawce 0,5 mg na dobę.
Nie istnieje swoista odtrutka. Dlatego w przypadku podejrzenia przedawkowania zaleca się leczenie objawowe. Nie należy samodzielnie zwiększać dawki ani przyjmować pominiętej kapsułki dodatkowo do kolejnej: nie spowoduje to nasilenia efektu, ponieważ hamowanie enzymu przy zwykłej dawce jest już praktycznie maksymalne.
Jak otrzymać receptę na Adadut online
Adadut jest wydawany na receptę: lek stosuje się wyłącznie u mężczyzn, wymaga badania gruczołu krokowego przed rozpoczęciem terapii oraz regularnej kontroli w trakcie leczenia, a w ciężkiej niewydolności wątroby jest przeciwwskazany. Podczas konsultacji online lekarz doprecyzowuje charakter i czas trwania dolegliwości, wyniki dotychczasowych badań, choroby współistniejące i stosowane leki. W przypadku stwierdzenia wskazań wystawia e-receptę, którą można zrealizować w wybranej aptece.
