ACC® Optima: skład i postać farmaceutyczna
ACC® Optima jest dostępny w postaci tabletek musujących. Jedna tabletka musująca zawiera 600 mg acetylocysteiny — to cała dawka dobowa w jednej tabletce. Właśnie na taki schemat przyjmowania obliczona jest ta postać leku: pacjentowi wystarczy przyjąć ją raz na dobę.
Lek zawiera laktozę, dlatego nie jest odpowiedni dla pacjentów z rzadką dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy i galaktozy. W skład wchodzi także sód, co należy uwzględnić przy osłabionej czynności nerek i przy diecie z kontrolą zawartości sodu. Dla pacjentów z cukrzycą istotne jest, że jedna tabletka musująca zawiera mniej niż 0,01 wymiennika węglowodanowego.
Jak działa ACC® Optima
Acetylocysteina jest pochodną aminokwasu cysteiny i działa jednocześnie sekretolitycznie i sekretomotorycznie: rozrzedza wydzielinę oskrzelową i ułatwia jej odkrztuszanie. Na poziomie molekularnym substancja rozszczepia wiązania dwusiarczkowe w łańcuchach mukopolisacharydów, z których zbudowany jest śluz, a w wydzielinie ropnej dodatkowo powoduje depolimeryzację łańcuchów DNA. Po zerwaniu tych wiązań lepkość wydzieliny zmniejsza się i przestaje ona być gęsta i trudna do odkrztuszenia.
Poza bezpośrednim wpływem na strukturę śluzu acetylocysteina ma mechanizm antyoksydacyjny. Reaktywne grupy sulfhydrylowe (SH) wiążą wolne rodniki i unieszkodliwiają je, a sama acetylocysteina uczestniczy w zwiększaniu syntezy glutationu — substancji ważnej dla detoksykacji czynników szkodliwych. U pacjentów z przewlekłym zapaleniem oskrzeli lub mukowiscydozą profilaktyczne stosowanie acetylocysteiny wiązało się ze zmniejszeniem częstości zaostrzeń i ich łagodniejszym przebiegiem.
Wskazania do stosowania
ACC® Optima jest wskazany jako lek rozrzedzający wydzielinę dróg oddechowych i ułatwiający jej odkrztuszanie u pacjentów z zapaleniem oskrzeli związanym z przeziębieniem. Celem leczenia jest sprawienie, by gęsta lepka wydzielina stała się rzadsza i odchodziła podczas kaszlu, a nie zalegała w oskrzelach.
Ze względu na dużą zawartość substancji czynnej w jednej tabletce ta postać przeznaczona jest wyłącznie dla dorosłych i młodzieży powyżej 14 lat. U młodszych dzieci przy tym samym wskazaniu stosuje się postacie acetylocysteiny o mniejszej dawce.
Sposób stosowania i dawkowanie
U dorosłych i młodzieży powyżej 14 lat dobowa dawka acetylocysteiny wynosi 600 mg — jedna tabletka musująca raz na dobę. Dzielenie tej dawki ani częstsze przyjmowanie leku nie jest konieczne: cała dawka dobowa zawarta jest w jednej tabletce. Lek przyjmuje się po posiłku.
Jak prawidłowo przyjmować tabletkę musującą
Tabletkę musującą rozpuszcza się w połowie szklanki wody i wypija od razu po rozpuszczeniu. Lek należy przyjmować nie później niż 4 godziny przed snem, ponieważ nasila on odchodzenie wydzieliny, a przyjęcie wieczorne może zakłócić nocny odpoczynek. W trakcie leczenia zaleca się picie większej ilości płynów — sprzyja to dodatkowo rozrzedzeniu wydzieliny. Bez zalecenia lekarza leku nie należy stosować dłużej niż 4-5 dni, a jeśli w tym czasie nie nastąpiła poprawa, trzeba zwrócić się do lekarza.
Przeciwwskazania
Leku nie stosuje się w przypadku nadwrażliwości na acetylocysteinę lub na którąkolwiek z substancji pomocniczych. Przeciwwskazaniami są także czynna choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy oraz ostry stan astmatyczny.
Ze względu na dużą zawartość substancji czynnej leku nie należy stosować u dzieci poniżej 14 lat. Ograniczenie to wiąże się właśnie z dawką 600 mg w jednej tabletce, a nie z właściwościami samej acetylocysteiny.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Acetylocysteinę stosuje się ostrożnie u pacjentów z astmą oskrzelową, ponieważ możliwy jest skurcz oskrzeli, u pacjentów z chorobą wrzodową w wywiadzie, u osób w podeszłym wieku oraz przy niewydolności oddechowej. Zwłaszcza na początku leczenia rozrzedzenie śluzu może prowadzić do zwiększenia objętości wydzieliny oskrzelowej. Jeśli pacjent nie jest w stanie odkrztuszać wystarczająco skutecznie, konieczne są odpowiednie działania — drenaż i odsysanie wydzieliny.
- u dzieci poniżej 2 lat stosowanie acetylocysteiny wiąże się z ryzykiem niedrożności dróg oddechowych;
- przy jednoczesnym przyjmowaniu antybiotyków doustnie zachować odstęp co najmniej 2 godzin;
- bardzo rzadko notowano ciężkie reakcje skórne — zespół Stevensa-Johnsona i zespół Lyella;
- w razie pojawienia się nowych zmian na skórze lub błonach śluzowych natychmiast przerwać przyjmowanie i zwrócić się po pomoc medyczną;
- lek zawiera laktozę i nie jest odpowiedni przy nietolerancji galaktozy, niedoborze laktazy typu Lapp i zespole złego wchłaniania glukozy i galaktozy;
- lek zawiera sód, co uwzględnia się przy osłabionej czynności nerek i kontroli sodu w diecie.
Interakcje z innymi lekami
Jednoczesne stosowanie acetylocysteiny i leków przeciwkaszlowych może prowadzić do niebezpiecznego zalegania wydzieliny z powodu osłabienia odruchu kaszlowego: wydzielina ulega rozrzedzeniu, ale nie jest usuwana z dróg oddechowych. Takie leczenie skojarzone wymaga szczególnie uważnej oceny stanu pacjenta przez lekarza.
Doniesienia o inaktywacji antybiotyków przez acetylocysteinę dotyczą wyłącznie doświadczeń in vitro, w których substancje te mieszano bezpośrednio ze sobą. Niemniej jednak ze względów bezpieczeństwa acetylocysteinę i antybiotyki do stosowania doustnego przyjmuje się oddzielnie, z odstępem co najmniej 2 godzin; nie dotyczy to cefiksymu i lorakarbefu. Opisane niezgodności in vitro dotyczyły przede wszystkim penicylin półsyntetycznych, tetracyklin, cefalosporyn i aminoglikozydów, natomiast nie stwierdzono niezgodności z amoksycyliną, doksycykliną, erytromycyną, tiamfenikolem i cefuroksymem. Acetylocysteina może nasilać rozszerzające naczynia działanie nitrogliceryny, dlatego przy ich łączeniu zaleca się ostrożność.
Ciąża i karmienie piersią
Brak wystarczających danych o stosowaniu acetylocysteiny u kobiet w ciąży. Badania na zwierzętach nie wskazują na bezpośredni ani pośredni szkodliwy wpływ na przebieg ciąży, rozwój zarodka lub płodu, poród i rozwój pourodzeniowy. Niemniej jednak w okresie ciąży acetylocysteinę należy stosować dopiero po starannej ocenie stosunku korzyści do ryzyka.
Brak danych o przenikaniu acetylocysteiny do mleka kobiecego, dlatego w okresie karmienia piersią lek również stosuje się dopiero po rozważeniu korzyści i ryzyka. Danych o wpływie acetylocysteiny na płodność nie ma. Decyzję w obu sytuacjach podejmuje lekarz.
Działania niepożądane
Większość działań niepożądanych należy do kategorii niezbyt częstych i wiąże się z reakcjami nadwrażliwości lub z podrażnieniem przewodu pokarmowego. Niezbyt często obserwowano reakcje nadwrażliwości, ból głowy, szumy uszne, tachykardię, niedociśnienie tętnicze i podwyższenie temperatury ciała. Bardzo rzadko notowano wstrząs anafilaktyczny, reakcje anafilaktyczne i rzekomoanafilaktyczne, a także krwawienie.
- niezbyt często: nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha;
- rzadko: niestrawność;
- rzadko: duszność, skurcz oskrzeli;
- niezbyt często: pokrzywka, wysypka, obrzęk naczynioruchowy, świąd, wyprysk;
- częstość nieznana: obrzęk twarzy;
- bardzo rzadko: wstrząs anafilaktyczny, krwawienie.
W szeregu badań potwierdzono zmniejszenie agregacji płytek krwi w obecności acetylocysteiny, jednak ocena klinicznego znaczenia tego efektu nie jest na razie możliwa. W razie pojawienia się duszności, skurczu oskrzeli, obrzęku twarzy lub rozległej wysypki przyjmowanie leku należy przerwać i zwrócić się po pomoc medyczną.
Przedawkowanie
Brak doniesień o przypadkach zatrucia po doustnym przyjęciu acetylocysteiny. U ochotników przyjmujących acetylocysteinę w dawce 11,6 g na dobę przez 3 miesiące nie obserwowano ciężkich działań niepożądanych. Acetylocysteina w dawkach do 500 mg na kilogram masy ciała była dobrze tolerowana i nie występowały przy tym objawy zatrucia.
Dane te nie oznaczają, że zalecaną dawkę można przekraczać. Jedna tabletka ACC® Optima zawiera pełną dawkę dobową, dlatego dodatkowe przyjęcie w ciągu tego samego dnia — w tym innych leków z acetylocysteiną — jest niedopuszczalne. W razie przypadkowego przyjęcia nadmiernej ilości leku należy zwrócić się do lekarza.
Jak otrzymać receptę na ACC® Optima online
Aby otrzymać receptę na ACC® Optima, konieczna jest konsultacja lekarska: lek zawiera pełną dawkę dobową acetylocysteiny w jednej tabletce, nie jest stosowany u dzieci poniżej 14 lat i ma przeciwwskazania. Lekarz ustali charakter i czas trwania kaszlu, choroby współistniejące oraz przyjmowane leki, w tym antybiotyki, azotany i leki przeciwkaszlowe.
Konsultacja online pozwala omówić te kwestie zdalnie, a przy istnieniu wskazań lekarz wystawia receptę elektroniczną, którą można zrealizować w wybranej aptece.
