Zolpidem Genoptim: შემადგენლობა და გამოშვების ფორმა
ერთი გარსით დაფარული ტაბლეტი შეიცავს 10 მგ ზოლპიდემის ტარტრატს. პრეპარატი სწრაფად მოქმედებს, ამიტომ მისი მიღება უშუალოდ დაძინების წინ ან უკვე საწოლში წოლისას არის საჭირო.
ღამეში ერთ დოზას იღებენ და იმავე ღამეს განმეორებით დოზას აღარ იღებენ — ეს ცალკე წესია და არა ზოგადი რეკომენდაცია. შემადგენლობაში არის ლაქტოზა, ამიტომ პრეპარატი არ ერგებათ ადამიანებს იშვიათი დარღვევებით, როგორიცაა გალაქტოზას აუტანლობა, ლაპის ტიპის ლაქტაზას დეფიციტი და გლუკოზა-გალაქტოზას შეწოვის დარღვევის სინდრომი.
როგორ მოქმედებს Zolpidem Genoptim
ზოლპიდემის ტარტრატი იმიდაზოპირიდინის ნაწარმია და ის ბენზოდიაზეპინი არ არის, თუმცა იმავე სისტემით მუშაობს. ნივთიერება უპირატესად ომეგა-1 ქვეტიპს უკავშირდება, რომელიც ცნობილია ბენზოდიაზეპინური რეცეპტორის პირველ ქვეტიპადაც; ის შეესაბამება GABA-A რეცეპტორს α-1 სუბერთეულით. ბენზოდიაზეპინები, ზოლპიდემისგან განსხვავებით, არაშერჩევითად უკავშირდება როგორც ომეგა-1-ს, ისე ომეგა-2-ს.
ამ შერჩევითობიდან გამომდინარეობს ეფექტი: დასახელებული რეცეპტორის გავლით ქლორიდული არხის აქტივობის მოდულაცია სწორედ სედაციურ მოქმედებას იძლევა. ნათესაობა მეორე მხრიდანაც დასტურდება — ზოლპიდემის მოქმედებას ხსნის ფლუმაზენილი, ბენზოდიაზეპინების ანტაგონისტი. ამიტომ ბენზოდიაზეპინებისთვის დაწერილი ყველა გაფრთხილება მასაც ეხება.
ჩვენებები
უძილობის ხანმოკლე მკურნალობა მოზრდილებში იმ სიტუაციებში, როცა უძილობა იწვევს პაციენტის დასუსტებას ან მნიშვნელოვან გამოფიტვას. ფორმულირება ვიწროა და სიტყვა «ხანმოკლე» მასში შემთხვევით არ დგას.
საძილე საშუალების გამოწერამდეც კი ინსტრუქცია მოითხოვს, რომ შესაძლებლობის ფარგლებში დადგინდეს უძილობის მიზეზი და სწორედ ის იმკურნალონ. თუ უძილობა 7–14-დღიანი მკურნალობის შემდეგ არ გადის, ეს შეიძლება პირველად ფსიქიკურ ან სომატურ დაავადებაზე მიუთითებდეს, და მაშინ შესაბამისი დიაგნოსტიკაა საჭირო და არა მიღების გაგრძელება. 18 წლამდე ბავშვებსა და მოზარდებს პრეპარატს არ ნიშნავენ: ამ ასაკობრივ ჯგუფში გამოყენების დამასაბუთებელი მონაცემები არ არსებობს.
გამოყენების წესი და დოზირება
მოზრდილებს რეკომენდებულია 10 მგ დღეში უშუალოდ ძილის წინ. გამოსაყენებელია ყველაზე მცირე ეფექტური დღიური დოზა და 10 მგ-ის გადაჭარბება არ შეიძლება. მკურნალობის ხანგრძლივობა ჩვეულებრივ რამდენიმე დღიდან ორ კვირამდეა, მაქსიმუმ ოთხი კვირა, ამასთან კლინიკურად დასაბუთებულ შემთხვევებში დოზას სრულ მოხსნამდე თანდათან ამცირებენ.
| ვის | დოზა |
| მოზრდილები | 10 მგ დღეში უშუალოდ ძილის წინ; ამ დოზის გადაჭარბება არ შეიძლება |
| ხანდაზმული და დასუსტებული პაციენტები | 5 მგ: ისინი განსაკუთრებით მგრძნობიარენი არიან პრეპარატის მოქმედების მიმართ |
| ღვიძლის მუშაობის დარღვევები | იწყებენ 5 მგ-ით, რადგან ზოლპიდემის კლირენსი და ცვლა შემცირებულია; 65 წლამდე მოზრდილებში დოზის 10 მგ-მდე აწევა მხოლოდ არასაკმარისი კლინიკური პასუხისა და კარგი ატანის შემთხვევაშია შესაძლებელი |
| თირკმლის მუშაობის დარღვევები | დოზის შეცვლა საჭირო არ არის, მაგრამ სიფრთხილეა საჭირო |
| 18 წლამდე ბავშვები და მოზარდები | პრეპარატს არ იყენებენ |
| ხანგრძლივობა | რამდენიმე დღიდან 2 კვირამდე, მაქსიმუმ 4 კვირა, დოზის თანდათანობითი შემცირების პერიოდის ჩათვლით; ხანგრძლივი გამოყენება რეკომენდებული არ არის |
ამ ვადის გაგრძელება მდგომარეობის ხელახალი შეფასების გარეშე არ ღირს, ხოლო თავად პაციენტს კარგია მკურნალობის დასაწყისშივე უთხრან, რომ ის დროში შეზღუდული იქნება. ეს ფორმალობა არ არის: სწორედ კურსის მოულოდნელი დასრულება ხდის მოხსნის სიმპტომებს შემაშფოთებელს.
უკუჩვენებები
პრეპარატი უკუნაჩვენებია ზოლპიდემის ტარტრატის ან ნებისმიერი დამხმარე ნივთიერების მიმართ მომატებული მგრძნობელობისას. დანარჩენი აკრძალვები სუნთქვას, კუნთებსა და ღვიძლს უკავშირდება: ობსტრუქციული ღამის აპნოე, მიასთენია, ღვიძლის მუშაობის მძიმე დარღვევა, სუნთქვის მწვავე ან მძიმე დათრგუნვა.
ცალკეა ჩამოთვლილი ჯგუფები, რომლებსაც პრეპარატს არ აძლევენ მონაცემების არარსებობის ან შეუფერებელი ჩვენების გამო.
- 18 წლამდე ბავშვები და მოზარდები;
- ფსიქიკური დაავადებების მქონე პაციენტები — ბენზოდიაზეპინები და მათი მსგავსი საშუალებები ფსიქოზური აშლილობების ძირითად მკურნალობად რეკომენდებული არ არის;
- იშვიათი მემკვიდრეობითი მდგომარეობების მქონე ადამიანები: გალაქტოზას აუტანლობით, ლაპის ტიპის ლაქტაზას დეფიციტით, გლუკოზა-გალაქტოზას დარღვეული შეწოვით;
- ცალკეა აღნიშნული, რომ ბენზოდიაზეპინები და მსგავსი საშუალებები არ შეიძლება გამოყენებულ იქნეს დეპრესიის ან დეპრესიის თანმხლები შფოთვის ერთადერთ მკურნალობად: ასეთ პაციენტებთან ამან შეიძლება თვითმკვლელობის მცდელობა გამოიწვიოს.
განსაკუთრებული მითითებები და სიფრთხილის ზომები
მთავარი პრაქტიკული წესი რიცხვ 8-ს უკავშირდება. მეორე დღეს ფსიქომოტორული დარღვევების რისკი, მათ შორის ტრანსპორტის მართვის უნარის დარღვევისა, იზრდება, თუ ზოლპიდემი მიღებულია გონების სიცხადის მომთხოვნ საქმეებამდე 8 საათზე ნაკლებით; თუ მიღებულია რეკომენდებულზე მეტი დოზა; თუ პრეპარატი შეხამებულია ცენტრალური ნერვული სისტემის დამთრგუნველ ან სისხლში ზოლპიდემის კონცენტრაციის მომატებელ სხვა საშუალებებთან, ალკოჰოლთან ან აკრძალულ ნივთიერებებთან. იგივე 8 საათი უწყვეტი ძილისა საჭიროა ანტეროგრადული ამნეზიის რისკის შესამცირებლად, რომელიც ჩვეულებრივ მიღებიდან პირველ საათებში ჩნდება. მართვაზე გავლენა პრეპარატს დიდი აქვს: ძილიანობა, რეაქციის დროის გაზრდა, თავბრუსხვევა, ჩამორჩენილობა, ბუნდოვანი ან ორმაგი მხედველობა და ყურადღების დაქვეითება დილითაც რჩება, ხოლო «საჭესთან ჩაძინების» შემთხვევები აღწერილია სამკურნალო დოზებით მონოთერაპიისასაც.
- ტოლერანტობა: რამდენიმეკვირიანი მიღების შემდეგ მოკლედმოქმედი ბენზოდიაზეპინებისა და მათი მსგავსი საშუალებების საძილე მოქმედება შეიძლება შესუსტდეს;
- დამოკიდებულება: ფიზიკური და ფსიქიკური დამოკიდებულება მით უფრო ადვილად ვითარდება, რაც დიდია დოზა და ხანგრძლივია მკურნალობა, განსაკუთრებით კი ალკოჰოლის ან ფსიქოაქტიური ნივთიერებების ბოროტად გამოყენების ანამნეზის მქონე ადამიანებთან — ასეთ პაციენტებს განსაკუთრებით ყურადღებით აკვირდებიან;
- მოხსნის სიმპტომები უეცარი შეწყვეტისას: თავისა და კუნთების ტკივილი, ძალიან ძლიერი შფოთვა და ნერვული დაძაბულობა, მოძრაობითი მოუსვენრობა, დეზორიენტაცია, გაღიზიანებადობა და უძილობა; მძიმე შემთხვევებში — დერეალიზაცია, დეპერსონალიზაცია, სმენის გამძაფრება, კიდურების დაბუჟება და ჩხვლეტა, სინათლის, ხმებისა და შეხების მიმართ მომატებული მგრძნობელობა, ჰალუცინაციები და ეპილეფსიური კრუნჩხვები;
- უკუგების უძილობა: საძილე საშუალების მოხსნის შემდეგ ის, რისთვისაც მას იღებდნენ, გაძლიერებული სახით ბრუნდება, ზოგჯერ განწყობის რყევებთან, შფოთვასა და მოუსვენრობასთან ერთად; პაციენტის წინასწარ გაფრთხილება მის შიშს ამცირებს;
- მოკლედმოქმედ საშუალებებთან მოხსნის სიმპტომები შეიძლება ცალკეულ მიღებებს შორისაც ჩნდებოდეს, განსაკუთრებით დიდი დოზებისას, ამიტომ დოზას თანდათან ამცირებენ.
ცალკე და ყველაზე უჩვეულო თემა ძილში ქცევაა. პაციენტებთან, რომლებმაც ზოლპიდემი მიიღეს და ბოლომდე არ გაიღვიძეს, აღწერილია ძილში სიარული და სხვა მსგავსი მოქმედებები: ავტომობილის მართვა, საკვების მომზადება და მიღება, სატელეფონო საუბრები, სქესობრივი კონტაქტები — ამ მოვლენების შემდგომი სრული დავიწყებით. ასეთი ქცევის ალბათობა უფრო მაღალია ალკოჰოლისა და ნერვულ სისტემას დამთრგუნველი სხვა საშუალებების მოხმარებისას, ასევე მაქსიმალური დოზის გადაჭარბებისას; თუ პაციენტი მსგავსზე იტყობინება, ზოლპიდემის მოხსნა სერიოზულად უნდა განიხილონ. აქვე ერთვის მოუსვენრობა, ფსიქომოტორული აღგზნება, გაღიზიანებადობა, აგრესიულობა, ბოდვა, მძვინვარების შეტევები, კოშმარები, ჰალუცინაციები და ფსიქოზები — მათი გაჩენისას პრეპარატს წყვეტენ, და ყველაზე ხშირად ისინი ხანდაზმულებთან გვხვდება. ხანდაზმულებთან სხვა რამეც მნიშვნელოვანია: ჩონჩხის კუნთების მოდუნების გამო იზრდება ვარდნისა და ტრავმების რისკი, განსაკუთრებით თუ ადამიანი ღამით საწოლიდან დგება. სიფრთხილეა საჭირო ქრონიკული სასუნთქი უკმარისობისასაც, ხოლო დეპრესიისას პრეპარატს ფრთხილად და ყველაზე მცირე შესაძლო რაოდენობით ნიშნავენ — განზრახ დოზის გადაჭარბების რისკის გამო.
ურთიერთქმედება სხვა პრეპარატებთან
ძირითადი ურთიერთქმედება ალკოჰოლთან და ცენტრალური ნერვული სისტემის დამთრგუნველ ნებისმიერ ნივთიერებასთანაა. პაციენტს აფრთხილებენ, რომ ზოლპიდემის მიღების დროს არც ალკოჰოლი მოიხმაროს და არც ფსიქოაქტიური ნივთიერებები: მათი შეხამება აძლიერებს ძილიანობასაც, ძილში რთული ქცევის ალბათობასაც და მეორე დღეს დარღვევების რისკსაც.
მეორე ხაზი ის ნივთიერებებია, რომლებიც სისხლში ზოლპიდემის კონცენტრაციაზე მოქმედებს. საშუალებები, რომლებიც მას ზრდის, აძლიერებს დღის შეკავებულობას და ზრდის მართვისას დარღვევების რისკს, ამიტომ ასეთი შეხამებების დანიშვნა ექიმის ცალკე გადაწყვეტილებას მოითხოვს.
- ცენტრალური ნერვული სისტემის დამთრგუნველ სხვა საშუალებებთან შეხამება ზრდის მეორე დღეს ფსიქომოტორული დარღვევების რისკს;
- იმავე შედეგებამდე მიდის რეკომენდებული დოზის გადაჭარბება;
- ყურადღების მომთხოვნ საქმიანობამდე 8 საათზე ნაკლებით მიღება თავისთავად საშიშია — და განსაკუთრებით ზემოთ ჩამოთვლილთან შეხამებისას.
ორსულობა და ძუძუთი კვება
ცხოველებზე კვლევებმა ტერატოგენული და ემბრიოტოქსიკური მოქმედება არ აჩვენა, თუმცა ორსულობისას გამოყენების უსაფრთხოება დადგენილი არ არის. როგორც ყველა წამლის შემთხვევაში, ორსულობისას გამოყენებას უნდა აირიდონ, განსაკუთრებით პირველ ტრიმესტრში. რეპროდუქციული ასაკის ქალს დანიშვნისას უხსნიან, რომ დაორსულების განზრახვისას ან ორსულობაზე ეჭვისას ექიმთან უნდა მივიდეს მიღების შესაწყვეტად.
თუ დასაბუთებული სამედიცინო მიზეზებით პრეპარატი მაინც შეჰყავთ ორსულობის ბოლოს ან მშობიარობის დროს, ახალშობილთან მისი ფარმაკოლოგიური მოქმედების გამოვლინებებს უნდა ელოდონ: სხეულის ტემპერატურის დაქვეითებას, ჰიპოტონიასა და სუნთქვის ზომიერ დათრგუნვას. იმ ქალების ახალშობილები, რომლებიც ორსულობის ბოლო პერიოდში ხანგრძლივად იღებდნენ ბენზოდიაზეპინებს ან მათ მსგავს საშუალებებს, შეიძლება ფიზიკურად დამოკიდებულნი იყვნენ და ამიტომ მშობიარობის შემდეგ მოხსნის სიმპტომების რისკის ქვეშ იმყოფებოდნენ. პრეპარატის მცირე რაოდენობა ქალის რძეში აღწევს, და ძუძუთი მკვებავ ქალებს მას არ ურჩევენ.
არასასურველი მოვლენები
არასასურველი მოვლენების გამოხატულობა დოზაზეა დამოკიდებული, განსაკუთრებით ეს ეხება ცენტრალური ნერვული სისტემისა და საჭმლის მომნელებელი ტრაქტის ზოგიერთ დარღვევას. სულ მცირე თეორიულად ისინი უფრო სუსტი უნდა იყოს, თუ პრეპარატი უშუალოდ ძილის წინ ან უკვე საწოლში მიიღეს. ყველაზე ხშირად ეს მოვლენები ხანდაზმულ პაციენტებთან გვხვდება.
ხშირად აღინიშნება ძილიანობა, თავის ტკივილი, თავბრუსხვევა, ჰალუცინაციები, ფსიქომოტორული აღგზნება და ღამის კოშმარები. არახშირად — ცნობიერების სპუტანურობა და გაღიზიანებადობა. უცნობი სიხშირით იტყობინებოდნენ ანგიონევროზულ შეშუპებაზე, მოძრაობით მოუსვენრობაზე, აგრესიაზე, ბოდვაზე, რისხვაზე, ფსიქოზზე, არატიპურ ქცევაზე, ძილში სიარულზე, დამოკიდებულებაზე მკურნალობის შეწყვეტის შემდეგ მოხსნის ან უკუგების სიმპტომებით და სქესობრივი ლტოლვის დარღვევებზე. ჩამოთვლილი ფსიქიკური დარღვევების უმეტესობა პარადოქსულ რეაქციებს განეკუთვნება — ანუ მოსალოდნელის საპირისპიროს, — და სწორედ ამიტომ მათი გაჩენა მიღების შეწყვეტის და არა დოზის გაზრდის საბაბია.
დოზის გადაჭარბება
ზოლპიდემის დოზის გადაჭარბების შემდეგ — როგორც თავისთავად, ისე ცენტრალური ნერვული სისტემის დამთრგუნველ სხვა ნივთიერებებთან ერთად, ალკოჰოლის ჩათვლით — აღწერილია ცნობიერების დარღვევები ძილიანობიდან კომამდე და სიკვდილის შემთხვევებიც კი.
იყენებენ ზოგად სიმპტომურ მკურნალობას და ძირითადი სასიცოცხლო ფუნქციების შენარჩუნებას. თუ კუჭის ამორეცხვა შედეგს არ იძლევა, აძლევენ გააქტიურებულ ნახშირს შეწოვის შესამცირებლად. დამამშვიდებელ საშუალებებს არ შეჰყავთ, თუნდაც აღგზნების ნიშნები იყოს. მძიმე გამოვლინებებისას შეიძლება ფლუმაზენილი განიხილონ, მაგრამ მისი ნახევრადგამოყოფის პერიოდი სულ 40–80 წუთია, ამიტომ პაციენტი მკაცრი მეთვალყურეობის ქვეშ უნდა დარჩეს: შეიძლება განმეორებითი შეყვანა დასჭირდეს. ამასთან თავად ფლუმაზენილს შეუძლია ნევროლოგიური სიმპტომების, მათ შორის კრუნჩხვების, პროვოცირება. დიალიზის როლი დადგენილი არ არის: თირკმლის უკმარისობის მქონე პაციენტებთან, რომლებიც ზოლპიდემის სამკურნალო დოზებს იღებდნენ, დიალიზმა ნივთიერების კონცენტრაცია არ დააქვეითა. ნებისმიერი დოზის გადაჭარბებისას კი ახსოვთ, რომ ადამიანს შეიძლება ერთდროულად რამდენიმე სხვადასხვა ნივთიერება მიეღო.
როგორ მივიღოთ რეცეპტი Zolpidem Genoptim-ზე ონლაინ
პრეპარატი რეცეპტითაა და ექიმის პირველი კითხვა დოზაზე კი არ იქნება, არამედ უძილობის მიზეზზე: ინსტრუქცია მოითხოვს შესაძლებლობის ფარგლებში მისი გარკვევა და მკურნალობა, ხოლო საძილე საშუალების მოკლე ვადით დანიშვნა. ამიტომ ღირს მოჰყვეთ, რამდენი ხანია ძილი დარღვეული, კონკრეტულად რა არ გამოდის — დაძინება, გაღვიძებების გარეშე ძილი თუ ზედმეტად ადრე არგაღვიძება, — და რა უკვე სცადეთ.
ონლაინ კონსულტაციისთვის მოამზადეთ ცნობები ობსტრუქციული ღამის აპნოესა და სუნთქვის შეჩერებებიანი ხვრინვის შესახებ, მიასთენიის, ფილტვებისა და ღვიძლის დაავადებების, დეპრესიისა და თვითდაზიანების ფიქრების, წარსულში ალკოჰოლის ან ფსიქოაქტიური ნივთიერებების ბოროტად გამოყენების, ასევე ორსულობისა და მისი დაგეგმვის შესახებ. თქვით ისიც, როგორ არის მოწყობილი თქვენი დღე: შეძლებთ თუ არა 8 საათი უწყვეტი ძილის უზრუნველყოფას და ხომ არ მოგიწევთ დილით საჭესთან დაჯდომა. ჩამოთვალეთ მიღებული წამლები, განსაკუთრებით საძილეები, დამამშვიდებლები, ანტიდეპრესანტები და ტკივილგამაყუჩებლები. ექიმი შეაფასებს ამ გარემოებებს და უკუჩვენებების არარსებობისას გამოწერს ელექტრონულ რეცეპტს.
