Polfilin® prolongatum: შემადგენლობა და გამოშვების ფორმა
ერთი გახანგრძლივებული გამოთავისუფლების ტაბლეტი შეიცავს 400 მგ პენტოქსიფილინს. გახანგრძლივებული ფორმა განსაზღვრავს მიღების რეჟიმსაც: არა დღეში ოთხ-ექვსჯერ, როგორც ჩვეულებრივ ტაბლეტს დასჭირდებოდა, არამედ ორ-სამჯერ.
მიღების წესები მოკლეა და სამივე სავალდებულო. ტაბლეტს იღებენ მთლიანად — არ ყოფენ და არ ღეჭავენ, რადგან ფორმის მთლიანობაზეა დამოკიდებული გამოთავისუფლების სიჩქარე. იღებენ ჭამის შემდეგ. და აყოლებენ საკმარისი რაოდენობის სითხეს.
როგორ მოქმედებს Polfilin® prolongatum
პენტოქსიფილინი ქსანთინის სინთეზური წარმოებულია, და ეს ნათესაობა ორ რამეს ხსნის, რაც შემდეგ შეგვხვდება: უკუჩვენებას მეთილქსანთინების — კოფეინის, თეოფილინის, თეობრომინის — მიმართ მომატებული მგრძნობელობისას და ურთიერთქმედებას თეოფილინთან. მკურნალობის აზრი კი სხვაგანაა: პენტოქსიფილინი და მისი მეტაბოლიტები აუმჯობესებს სისხლის მიმოქცევას სისხლის სიბლანტის შემცირებით. არტერიების ქრონიკული ცვლილებების მქონე პაციენტებში ამის ხარჯზე იზრდება სისხლის მიწოდება პათოლოგიურად შეცვლილ უბნებში და უმჯობესდება ქსოვილების ჟანგბადით მომარაგება.
- ზრდის ერითროციტების ელასტიკურობას;
- აფერხებს ერითროციტების აგრეგაციას;
- აფერხებს თრომბოციტების აგრეგაციას პროსტაციკლინის სინთეზის გაძლიერებით;
- ამცირებს ფიბრინოგენის პათოლოგიურად მომატებულ კონცენტრაციას;
- აფერხებს ლეიკოციტების მიწებებას ენდოთელიუმზე;
- ამცირებს ლეიკოციტების აქტივაციას და მისგან გამოწვეულ ენდოთელიუმის დაზიანებას.
ამას ემატება ორი ეფექტი, რომლებზეც ინსტრუქცია დათქმით საუბრობს: უმნიშვნელო სისხლძარღვგამაფართოებელი და უმნიშვნელო დადებითი ინოტროპული მოქმედება. სიტყვა „უმნიშვნელო" აქ პრინციპულია. პენტოქსიფილინი არც სისხლძარღვგამაფართოებელ პრეპარატებს ცვლის და არც გულის მუშაობის გამაძლიერებელ საშუალებებს: ის უპირველესად რეოლოგიით მოქმედებს — იმით, რამდენად ადვილად გადის სისხლი წვრილ სისხლძარღვებში.
ჩვენებები
ჩვენება ოთხია და ყველა ერთსა და იმავეზეა სხვადასხვა ორგანოში: სისხლის მიმოქცევა არის, მაგრამ არ ჰყოფნის. ორი მათგანი დიდი და კარგად ნაცნობია. წყვეტილი კოჭლობა ფეხების ტკივილია სიარულის დროს, რომელიც გაჩერებასა და მოცდას აიძულებს. ტვინის იშემიის მდგომარეობები კი მოიცავს როგორც გადატანილი ინსულტის შემდგომ პერიოდს, ისე სისხლძარღვოვანი წარმოშობის ტვინის მუშაობის დარღვევებს, რომლებიც კონცენტრაციის უქონლობით, თავბრუსხვევითა და მეხსიერების დარღვევებით იჩენს თავს.
დანარჩენი ორი ჩვენება გრძნობის ორგანოებს ეხება, და იქ ანგარიში დღეებზე მიდის. თვალში პრეპარატს იყენებენ მაშინ, როცა თვალის კაკლის არეში სისხლის მიმოქცევა ზიანდება: როგორც მწვავედ, ისე ქრონიკულად, ბადურისა და სისხლძარღვოვანი გარსის ჩართვით. შიდა ყურში — როცა სისხლის მიმოქცევის ცვლილებები არღვევს მის ფუნქციას და ადამიანი უარესად ესმის ან სმენას უეცრად კარგავს. ოთხივეს აერთიანებს ის, რომ აქ სისხლძარღვის თავად დაავადებას კი არ მკურნალობენ, არამედ მის შედეგებს. აქედან მოდის ინსტრუქციის დუმილიც ვადებზე: მკურნალობის ხანგრძლივობა დამოკიდებულია დაავადების სახეზე და ექიმის მიერ ინდივიდუალურად განისაზღვრება.
გამოყენების წესი და დოზირება
ზრდასრულებს ნიშნავენ ერთ გახანგრძლივებული მოქმედების ტაბლეტს, ანუ 400 მგ პენტოქსიფილინს, დღეში 2–3-ჯერ. სისხლის მიმოქცევის მძიმე დარღვევების მქონე პაციენტებში პრეპარატის მოქმედება შეიძლება დააჩქაროს პენტოქსიფილინის ერთდროულმა ინტრავენურმა შეყვანამ. დოზასა და ხანგრძლივობას ექიმი განსაზღვრავს დაავადების სიმპტომების გამოხატულებითა და წამლის გადატანადობით.
სამი სიტუაცია დოზის გადახედვას მოითხოვს. დაქვეითებული ან ცვალებადი არტერიული წნევისას მიღების სქემა შესაძლოა შესაცვლელი გახდეს. თირკმლების ფუნქციის დარღვევისას, როცა კრეატინინის კლირენსი 30 მლ/წთ-ზე ნაკლებია, დოზას ამცირებენ სტანდარტულის 50–70%-მდე ინდივიდუალური გადატანადობის მიხედვით — მაგალითად, აძლევენ 2 ტაბლეტს დღეში 3-ის ნაცვლად. ღვიძლის ფუნქციის მძიმე დარღვევებისას დოზის შემცირება აუცილებელია. ბავშვებსა და მოზარდებს პრეპარატს არ ნიშნავენ: ბავშვებში გამოყენების უსაფრთხოება და ეფექტურობა დღემდე დადგენილი არ არის.
უკუჩვენებები
აკრძალვა შვიდია და ისინი სამ აზრობრივ ჯგუფად იყოფა — მოქმედი ნივთიერების, ახალი სისხლძარღვოვანი მოვლენებისა და სისხლდენის მიხედვით.
- მომატებული მგრძნობელობა მოქმედი ან ნებისმიერი დამხმარე ნივთიერების მიმართ;
- მომატებული მგრძნობელობა მეთილქსანთინების მიმართ: კოფეინი, თეოფილინი, თეობრომინი;
- ახლახან გადატანილი მიოკარდიუმის ინფარქტი;
- ახლახან გადატანილი თავის ტვინის ინსულტი;
- მნიშვნელოვნად გამოხატული სისხლდენა;
- დაავადებები სისხლდენის მაღალი რისკით;
- სისხლჩაქცევა ბადურაში.
ბოლო პუნქტი ყურადღებით წასაკითხია, რადგან წინააღმდეგობად გამოიყურება: ბადურაში სისხლის მიმოქცევის დარღვევა ჩვენებაა, ბადურაში სისხლჩაქცევა კი უკუჩვენება. წინააღმდეგობა არ არის. პრეპარატი ეხმარება, როცა სისხლი ბადურამდე ცუდად აღწევს, და აკრძალულია, როცა იქ სისხლძარღვმა უკვე გაჟონა: ყველაფერი, რასაც პენტოქსიფილინი უკეთებს თრომბოციტებსა და ფიბრინოგენს, ამ სიტუაციაში პაციენტის წინააღმდეგ მუშაობს.
განსაკუთრებული მითითებები და სიფრთხილის ზომები
პირველი წესი ალერგიას ეხება და დაყოვნებას არ ითმენს: ანაფილაქსიური ან ანაფილაქტოიდური რეაქციის პირველივე ნიშნების გამოჩენისას პენტოქსიფილინს დაუყოვნებლივ აუქმებენ და ექიმს ატყობინებენ. მეორე წნევას ეხება. ჰიპოტენზიის ან კორონარული სისხლძარღვების მძიმე დაავადების მქონე პაციენტებში პრეპარატს სიფრთხილით იყენებენ, რადგან შესაძლებელია გარდამავალი ჰიპოტენზია, ის კი იშვიათად შეიძლება შეამციროს სისხლის მიმოქცევა თავად კორონარულ სისხლძარღვებში. ამიტომ ჰიპოტენზიისას, არასტაბილური სისხლის მიმოქცევისას და იქ, სადაც წნევის დაცემა განსაკუთრებით სარისკოა — მძიმე კორონარული დაავადებისას ან ტვინის მკვებავი სისხლძარღვების მნიშვნელოვანი შევიწროებისას — მკურნალობას მცირე დოზებით იწყებენ და თანდათან ზრდიან.
ცალკე ჩამოთვლილია ჯგუფები, რომლებსაც განსაკუთრებით ყურადღებით აკვირდებიან. ეს არიან თირკმლების ფუნქციის დარღვევისა და ღვიძლის ფუნქციის მძიმე დარღვევების მქონე პაციენტები: კრეატინინის კლირენსზე 30 მლ/წთ-ზე ნაკლები დღიურ დოზას ამცირებენ, რომ პრეპარატის დაგროვება არ მოხდეს. ეს არიან პაციენტები გულის რიტმის მძიმე დარღვევებით, მიოკარდიუმის ინფარქტგადატანილები და ჰიპოტენზიის მქონენი. ეს არიან ყველანი, ვისაც სისხლდენისკენ მიდრეკილება აქვს გაზრდილი — მაგალითად შედედების დარღვევების გამო — და ყველა, ვინც ერთდროულად იღებს K ვიტამინის ანტაგონისტებს ან სხვა ანტიკოაგულანტებს. და ბოლოს, ეს არიან პაციენტები ანტიდიაბეტურ პრეპარატებზე: ინსულინისა და ტაბლეტირებული საშუალებების შაქრის დამწევი მოქმედება შეიძლება გაძლიერდეს. კიდევ ერთი გაფრთხილება ყოველდღიურ ცხოვრებას ეხება: პენტოქსიფილინს შეუძლია გამოიწვიოს თავბრუსხვევა, ის კი გავლენას ახდენს ავტომობილის მართვისა და მექანიზმებთან მუშაობის უნარზე.
ურთიერთქმედება სხვა პრეპარატებთან
პენტოქსიფილინის ურთიერთქმედებების განხილვა მოსახერხებელია არა წამლების ჯგუფების მიხედვით, არამედ იმის მიხედვით, რითი მთავრდება ისინი: ჰიპოგლიკემიით, სისხლდენით ან სხვა ქსანთინის დაგროვებით.
| რასთან | რა ხდება | რა უნდა გაკეთდეს |
| ინსულინი და პერორალური ანტიდიაბეტური საშუალებები | პენტოქსიფილინის დიდი დოზები ინექციებში იშვიათ შემთხვევებში აძლიერებდა მათ ჰიპოგლიკემიურ მოქმედებას; შიგნით მიღებისას ინსულინის გამოთავისუფლებაზე გავლენა ნაჩვენები არ არის | ყურადღებით დააკვირდნენ დიაბეტზე მკურნალობის მიმღებ პაციენტებს |
| ანტიჰიპერტენზიული და სხვა წნევის დამწევი საშუალებები | პენტოქსიფილინი აძლიერებს მათ მოქმედებას | გაითვალისწინონ დოზების შერჩევისას |
| K ვიტამინის ანტაგონისტები | აღნიშნულია ანტიკოაგულანტური მოქმედების გაძლიერების შემთხვევები | აკონტროლონ ანტიკოაგულანტური მოქმედება მკურნალობის დასაწყისში და დოზის შეცვლისას |
| ანტიკოაგულანტები და ანტიაგრეგანტები, მათ შორის ასპირინი | შესაძლებელია სისხლდენა | განსაკუთრებით ყურადღებიანი დაკვირვება |
| კეტოროლაკი | იზრდება სისხლდენისა და პროთრომბინის დროის გახანგრძლივების რისკი | ერთდროულად არ ინიშნება |
| თეოფილინი | პაციენტების ნაწილში იმატებს თეოფილინის კონცენტრაცია სისხლში და ძლიერდება მისი არასასურველი მოქმედებები | გაითვალისწინონ ერთად დანიშვნისას |
ბოლო სტრიქონი დასაწყისს გვაბრუნებს: პენტოქსიფილინიც და თეოფილინიც ქსანთინის წარმოებულებია, და ორგანიზმი მათ მსგავსად ეპყრობა. პრაქტიკული დასკვნა მარტივია: თუ ფილტვების გამო თეოფილინს იღებთ, პენტოქსიფილინის დამატება ნეიტრალური მოვლენა არ არის, რომლის ხსენებაც შეიძლება გამოგრჩეთ.
ორსულობა და ძუძუთი კვება
ფორმულირებები აქ ფრთხილია, და ეს ის შემთხვევაა, როცა სიფრთხილე აკრძალვას კი არ ნიშნავს, არამედ ცოდნის უქონლობას. ორსულ ქალებში პენტოქსიფილინის გამოყენების საკმარისი მონაცემები არ არსებობს, და ამიტომ პრეპარატის გამოყენება ორსულობის პერიოდში არ არის რეკომენდებული.
ძუძუთი კვებასთან ვითარება ოდნავ რბილია. პენტოქსიფილინი ქალის რძეში მცირე რაოდენობით აღწევს, რაც ძუძუთი კვებულ ბავშვზე გავლენას არ უნდა ახდენდეს. მაგრამ აქაც მონაცემები არასაკმარისია, ამიტომ კვების პერიოდში გამოყენებას განსაკუთრებით დასაბუთებული შემთხვევებით ზღუდავენ. ორ აბზაცს შორის განსხვავება პრაქტიკულია: ორსულობა დანიშვნის საწინააღმდეგო არგუმენტია, კვება კი არგუმენტი იმისა, რომ აწონ-დაწონონ, არის თუ არა საკმარისი მიზეზი.
გვერდითი მოვლენები
დაწყება ღირს ყველაზე საშიშით, თუმცა ის ყველაზე იშვიათიცაა. ცალკეულ შემთხვევებში მიღებიდან პირველივე წუთებში შეიძლება განვითარდეს ძალიან მძიმე ჰიპერმგრძნობელობის რეაქციები: ანგიონევროზული შეშუპება, ბრონქების სპაზმი, ანაფილაქსიური შოკი. სწორედ ამიტომ ალერგიული რეაქციის პირველივე ნიშნები დაუყოვნებლივ გაუქმებას მოითხოვს.
- იშვიათად: ანაფილაქსიური და ანაფილაქტოიდური რეაქციები, ჰიპერმგრძნობელობის რეაქციები — ქავილი, სიწითლე, ჭინჭრის ციება ბუშტუკებითა და ქავილით; თავბრუსხვევა და თავის ტკივილი; არითმია და ტაქიკარდია;
- ძალიან იშვიათად: თრომბოციტოპენია; აღგზნება და ძილის დარღვევები; სტენოკარდიის ნიშნები, რომლებიც უპირველესად დიდი დოზებისას ჩნდება; სისხლდენის ეპიზოდები — კანში, ლორწოვან გარსებში, კუჭში, ნაწლავებში; ღვიძლშიდა ქოლესტაზი; ღვიძლის ფერმენტების, ამინოტრანსფერაზებისა და ტუტე ფოსფატაზას აქტივობის მომატება;
- უცნობი სიხშირით: ასეპტიკური მენინგიტი; სიცხის აწევები სახის სიწითლით; არტერიული წნევის დაცემა; საჭმლის მონელების დარღვევები — გულისრევა, ღებინება, შებერილობა, გადავსების შეგრძნება და დიარეა.
ამ სიის ორ პუნქტს განმარტება ახლავს. ასეპტიკურ მენინგიტს ძირითადად შემაერთებელი ქსოვილის დაავადებების მქონე პაციენტებში აღნიშნავდნენ. სისხლდენის შემთხვევებს — კანიდან და ლორწოვნებიდან — აღწერდნენ პაციენტებში, რომლებიც პენტოქსიფილინს იღებდნენ როგორც ანტიკოაგულანტებთან ან ანტიაგრეგანტებთან ერთად, ისე მათ გარეშე; მძიმე შემთხვევებში საქმე ეხება სისხლდენას საჭმლის მომნელებელი ტრაქტიდან, შარდსასქესო სისტემიდან და მრავლობითი ჭრილობების, მათ შორის ოპერაციისშემდგომი, უბნებიდან სისხლდენის რისკის ფაქტორების არსებობისას. ამასთან პენტოქსიფილინით მკურნალობასა და სისხლდენის წარმოშობას შორის მიზეზ-შედეგობრივი კავშირი დადგენილი არ არის, თრომბოციტოპენია კი მხოლოდ რამდენიმე შემთხვევაში წარმოიშვა.
დოზის გადაჭარბება
გადაჭარბების სურათი ამოსაცნობია და ზრდადობით ვითარდება: თავბრუსხვევა, გულისრევა, ყავის ნალექის ფერის ღებინება, არტერიული წნევის დაცემა, ტაქიკარდია, გულის რიტმის დარღვევები, სახის უეცარი სიწითლე, ტონურ-კლონური კრუნჩხვები, ცნობიერების დაკარგვა, სიცხე, აღგზნება, რეფლექსების უქონლობა. ყავის ნალექის ფერის ღებინება ამ ჩამონათვალში კუჭის სისხლდენის ნიშანია და პირდაპირ უკავშირდება იმას, როგორ მოქმედებს პრეპარატი შედედებაზე.
თუ მიღება შედარებით ცოტა ხნის წინ მოხდა, შეიძლება კუჭის ამორეცხვა ან გააქტიურებული ნახშირის მიცემა, რომ პენტოქსიფილინის შემდგომი შეწოვა აღიკვეთოს. სპეციფიკური ანტიდოტი პრეპარატს არ აქვს. შემდეგ ატარებენ სიმპტომურ მკურნალობას, უჭერენ მხარს სუნთქვასა და სისხლის მიმოქცევას და აკონტროლებენ კრუნჩხვით მდგომარეობებს.
როგორ მივიღოთ რეცეპტი Polfilin® prolongatum-ზე ონლაინ
პენტოქსიფილინს აკრძალვების უჩვეულო ნაკრები აქვს: შვიდი უკუჩვენებიდან სამი სისხლდენას ეხება, კიდევ ორი პაციენტთა ჯგუფი სიფრთხილის განყოფილებიდან კი ისინი არიან, ვინც ანტიკოაგულანტებს ან ანტიაგრეგანტებს იღებს. ამიტომ დანიშვნისას მთავარი კითხვა არა ის არის, „შეესაბამება თუ არა პრეპარატი ჩვენებას", არამედ „ხომ არ გაქვთ სისხლდენის მომატებული რისკი". საიტზე e-zdrowie.com თქვენ ავსებთ სამედიცინო ანკეტას, ექიმი განიხილავს პასუხებს და, თუ პრეპარატი შეესაბამება, გამოწერს ელექტრონულ რეცეპტს: კოდი შეტყობინებით მოდის, და მისით ტაბლეტებს ნებისმიერი პოლონური აფთიაქი გასცემს.
ანკეტა სისხლის შედედებით დაიწყეთ: ჩამოთვალეთ ყველა საშუალება, რომელიც მასზე მოქმედებს — ვარფარინი და K ვიტამინის სხვა ანტაგონისტები, ანტიკოაგულანტები, ასპირინი და სხვა ანტიაგრეგანტები, კეტოროლაკი — და მიუთითეთ, გქონდათ თუ არა სისხლდენა და გაქვთ თუ არა შედედების დარღვევები. ცალკე შეატყობინეთ ახლახან გადატანილი ინფარქტისა და ინსულტის, ასევე ბადურაში სისხლჩაქცევის შესახებ: ეს პირდაპირი უკუჩვენებებია. დაწერეთ, როგორი წნევა გაქვთ და ხდება თუ არა ის დაბალი ან არასტაბილური, არის თუ არა მძიმე კორონარული დაავადება ან ტვინის სისხლძარღვების შევიწროება — ამაზეა დამოკიდებული საწყისი დოზა. მიუთითეთ კრეატინინი ან კრეატინინის კლირენსი და ღვიძლის დაავადებები: 30 მლ/წთ-ზე ნაკლები კლირენსისა და ღვიძლის მძიმე დარღვევებისას დოზას ამცირებენ. და დაასახელეთ დანარჩენი წამლები — უპირველესად ინსულინი და შაქრის დამწევი ტაბლეტები, თეოფილინი და წნევის პრეპარატები, ასევე ალერგია კოფეინსა და სხვა მეთილქსანთინებზე.
