Atywia: შემადგენლობა და გამოშვების ფორმა
ერთი გარსით დაფარული ტაბლეტი შეიცავს 0,03 მგ ეთინილესტრადიოლს და 2,00 მგ დიენოგესტს. მიღების სქემა სამკვირიანია: 21 ტაბლეტი ზედიზედ, შემდეგ შვიდი დღე ტაბლეტების გარეშე.
შემადგენლობაში არის ლაქტოზა და ეს შეზღუდვაა პაციენტთა ცალკე ჯგუფისთვის: გალაქტოზას იშვიათი მემკვიდრეობითი აუტანლობის, ლაპის ტიპის ლაქტაზას დეფიციტისა და გლუკოზა-გალაქტოზას შეწოვის დარღვევის სინდრომის დროს პრეპარატს არ იყენებენ.
როგორ მოქმედებს Atywia
პრეპარატი კომბინირებული ჰორმონული ჩასახვის საწინააღმდეგო საშუალებაა შიგნით მისაღებად: ეთინილესტრადიოლი ესტროგენის როლში და დიენოგესტი გესტაგენის როლში. ჩასახვის საწინააღმდეგო ეფექტს რამდენიმე მექანიზმის ერთობლივი მოქმედება იძლევა, რომელთაგან მთავარია ოვულაციის დათრგუნვა და საშვილოსნოს ყელის სეკრეტის ცვლილება. დიენოგესტი ნორტესტოსტერონის ნაწარმებს განეკუთვნება და in vitro ცდებში პროგესტერონის რეცეპტორს 10–30-ჯერ უფრო სუსტად უკავშირდება, ვიდრე დანარჩენი სინთეზური გესტაგენები.
ამ პრეპარატისთვის უფრო მნიშვნელოვანი მისი სხვა თვისებაა. ცხოველებზე in vivo ცდებში დიენოგესტი ავლენს ანტიანდროგენულ მოქმედებას, რომელიც ციპროტერონის აცეტატის აქტივობის დაახლოებით მესამედს შეადგენს, ძლიერ გესტაგენურ მოქმედებასთან ერთად. მნიშვნელოვანი ანდროგენული, მინერალოკორტიკოიდული და გლუკოკორტიკოიდული აქტივობა in vivo მას არ აქვს. სწორედ ეს მესამედი ციპროტერონისგან ხსნის პრეპარატის მეორე ჩვენებას: კანზე ანდროგენული გავლენის ჩახშობით დიენოგესტი იქ მუშაობს, სადაც ჩვეულებრივი კონტრაცეპტივი ვერ დაეხმარებოდა.
ჩვენებები
პირველი ჩვენებაა პერორალური კონტრაცეფცია. მეორე — ზომიერი სიმძიმის აკნეს მკურნალობა, და ის ორი პირობითაა ჩამოყალიბებული.
- შესაფერისი ადგილობრივი მკურნალობა ან პერორალური ანტიბიოტიკებით მკურნალობა უკვე უშედეგო აღმოჩნდა;
- ქალმა თავად გადაწყვიტა პერორალური ჩასახვის საწინააღმდეგო საშუალების გამოყენება — ანუ პრეპარატს დერმატოლოგიურ წამლად არ ნიშნავენ მათთვის, ვისაც კონტრაცეფცია არ სჭირდება.
დანიშვნის გადაწყვეტილებას იღებენ ქალის რისკის ფაქტორების ინდივიდუალური შეფასების საფუძველზე, უპირველესად ვენური თრომბოემბოლიური დაავადების რისკისა, ასევე ამ დაავადების რისკისა სწორედ ამ პრეპარატის მიღებისას სხვა კომბინირებულ საშუალებებთან შედარებით.
გამოყენების წესი და დოზირება
ტაბლეტებს იღებენ ყოველდღე დღის მუდმივ დროს, საჭიროებისას სითხით. იღებენ დღეში თითო ტაბლეტს 21 დღის განმავლობაში, მომდევნო 7 დღეს ტაბლეტებს არ იღებენ და ამ შესვენებაში იწყება მოხსნის სისხლდენა. ჩვეულებრივ ის ბოლო ტაბლეტიდან მეორე ან მესამე დღეს მოდის და შეიძლება გაგრძელდეს მაშინაც, როცა ქალმა უკვე დაიწყო ტაბლეტები მომდევნო შეფუთვიდან.
- თუ მიღება მენსტრუაციის პირველ დღეს დაიწყო, ორსულობისგან დაცვა მაშინვე მოქმედებს — ამ შემთხვევაში დამატებითი ზომები საჭირო არ არის;
- ზოგ ქალს შესვენებაში მოხსნის სისხლდენა არ ედგება: სქემის ზუსტად დაცვისას ორსულობა ნაკლებად სავარაუდოა, მაგრამ თუ სქემა დაირღვა და სისხლდენა ერთხელ ან ორჯერ არ ყოფილა, გაგრძელებამდე უნდა დარწმუნდნენ, რომ ორსულობა არ არის;
- სქემის დეტალები — სხვა მეთოდებიდან დაწყება, გამოტოვებული ტაბლეტის წესები — პრეპარატის სრულ დახასიათებაშია მოცემული.
ცალკე ღირს დამახსოვრება, რა ამცირებს საიმედოობას: ტაბლეტის გამოტოვება, ღებინება ან მძიმე დიარეა და ზოგიერთი სხვა წამლის ერთდროული მიღება. ღებინება და ფაღარათი აქ იმიტომაა მნიშვნელოვანი, რომ ტაბლეტმა შეიძლება უბრალოდ ვერ მოასწროს შეწოვა, ხოლო აღიქმება ისინი როგორც უსიამოვნება, კონტრაცეფციასთან კავშირის გარეშე.
უკუჩვენებები
ქვემოთ ჩამოთვლილია მდგომარეობები, რომელთა დროსაც კომბინირებულ პერორალურ საშუალებებს არ იყენებენ; თუ რომელიმე მათგანი პირველად ტაბლეტების მიღების ფონზე ჩნდება, მათ დაუყოვნებლივ წყვეტენ. აქ განეკუთვნება მომატებული მგრძნობელობა მოქმედი ან დამხმარე ნივთიერებების მიმართ, ორსულობა და მასზე ეჭვი, გაურკვეველი მიზეზის სისხლდენა სასქესო გზებიდან, ასევე ამოცნობილი ან საეჭვო ჰორმონდამოკიდებული სარძევე ჯირკვლის ან სასქესო ორგანოების კიბო.
ჩამონათვალის სისხლძარღვოვანი ნაწილი ვენურ და არტერიულ ნაწილებადაა გაყოფილი.
- ვენების მხრივ: ღრმა ვენების თრომბოზი და ფილტვის არტერიის ემბოლია — როგორც ისინი, რომლებსაც ახლა მკურნალობენ სისხლის შედედების საწინააღმდეგო საშუალებებით, ისე ადრე გადატანილი; დადასტურებული თანდაყოლილი ან შეძენილი მიდრეკილება მათკენ — მდგრადობა გააქტიურებული ცილა C-ს მიმართ, მათ შორის V ლეიდენის ფაქტორი, ანტითრომბინ III-ის, ცილა C-ს ან ცილა S-ის ნაკლებობა;
- დიდი ქირურგიული ჩარევა, რომლის შემდეგაც ქალი დიდხანს რჩებოდა უმოძრაოდ, ასევე ჯამურად მაღალი ვენური რისკი, როცა ფაქტორები ბევრი გროვდება;
- არტერიების მხრივ: მიმდინარე მოვლენა, მაგალითად ინფარქტი, ან მისი წინამორბედი სტენოკარდიის სახით; თავის ტვინის მხრივ — ინსულტი ახლა ან წარსულში, ან გარდამავალი იშემიური შეტევა ანამნეზში;
- არტერიული თრომბოზისკენ მიდრეკილება, მემკვიდრეობით მიღებული ან შეძენილი: ჰიპერჰომოცისტეინემია, ანტიფოსფოლიპიდური ანტისხეულები; შაკიკი, რომელიც კეროვანი ნევროლოგიური სიმპტომატიკით მიმდინარეობდა; ჯამურად მაღალი არტერიული რისკი ან ერთი სერიოზული ფაქტორი — დიაბეტი სისხლძარღვოვანი გართულებებით, მძიმე ჰიპერტენზია, მძიმე დისლიპოპროტეინემია;
- ღვიძლის მძიმე დაავადებები ახლა ან წარსულში — მისი მაჩვენებლების ნორმაში დაბრუნებამდე; ღვიძლის სიმსივნე, კეთილთვისებიანი ან ავთვისებიანი, ახლა ან ანამნეზით გამოვლენილი.
განსაკუთრებული მითითებები და სიფრთხილის ზომები
პირველ მიღებამდე ან შესვენების შემდეგ კრებენ დაწვრილებით სამედიცინო და ოჯახურ ანამნეზს, რწმუნდებიან ორსულობის არარსებობაში, ზომავენ წნევას და ათვალიერებენ უკუჩვენებების თვალსაზრისით. ექიმი ვალდებულია ქალის ყურადღება მიაპყროს ცნობებს ვენური და არტერიული თრომბოზების შესახებ, მათ შორის ამ პრეპარატის რისკს სხვა კომბინირებულ საშუალებებთან შედარებით, თრომბოზის ნიშნებსა და ეჭვის შემთხვევაში მოქმედების წესს; შემდგომი გამოკვლევების სიხშირესა და სახეს ის ინდივიდუალურად განსაზღვრავს. მნიშვნელოვანია ისიც, რასაც ტაბლეტები არ იძლევა: აივ-ითა და სქესობრივი გზით გადამდები სხვა დაავადებებით დაინფიცირებისგან პერორალური კონტრაცეფცია არ იცავს.
მეორე, რაც წინასწარ ღირს ცოდნა, — რომელი დაავადებები შეიძლება გაჩნდეს ან გაძლიერდეს მიღების ფონზე, თუმცა უდავო კავშირი პრეპარატთან დამტკიცებული არ არის.
| რა შეიძლება გაძლიერდეს | რას აკეთებენ ამის გამო |
| სიყვითლე ან ქავილი ნაღვლის შეგუბებისგან | განმეორებით გამოჩენისას, თუ პირველად ისინი ორსულობისას ან წინა კონტრაცეფციისას გაჩნდა, პრეპარატს აუქმებენ; ღვიძლის მწვავე და ქრონიკული დარღვევებიც მოითხოვს გაუქმებას მის ნორმაში დაბრუნებამდე |
| არტერიული ჰიპერტენზია | წნევის კლინიკურად მნიშვნელოვანი მომატებისას საშუალებას დაუყოვნებლივ აუქმებენ; წნევის ნორმალიზების შემდეგ მკურნალობა შეიძლება გაგრძელდეს, ხოლო მდგრადი, მკურნალობაზე დაუმორჩილებელი ჰიპერტენზიისას — შეწყდეს |
| მომატებული ტრიგლიცერიდები, მათ შორის ოჯახური ანამნეზით | იზრდება პანკრეასის ანთების რისკი, რასაც მუცლის ზედა ნაწილში ტკივილისას ითვალისწინებენ |
| შაქრიანი დიაბეტი, კრონის დაავადება და წყლულოვანი კოლიტი | ჰორმონული საშუალებები მოქმედებს ინსულინრეზისტენტობასა და გლუკოზის ატანაზე: დიაბეტის მკურნალობის შეცვლა საჭირო არ არის, მაგრამ მეთვალყურეობას აძლიერებენ, განსაკუთრებით მიღების დასაწყისში; ნაწლავის ორი ანთებითი დაავადებისთვის აღწერილია გამწვავება |
| ლაქები სახის კანზე | უფრო ხშირად მათთან, ვისაც ისინი ორსულობისას გაუჩნდა; ასეთმა ქალებმა უნდა აირიდონ მზე და ულტრაიისფერი გამოსხივება |
| ნაღვლკენჭოვანი დაავადება, პორფირია, წითელი მგლურა, ჰემოლიზურ-ურემიული სინდრომი, სიდენჰემის ქორეა, ორსულთა ჰერპესი, ოტოსკლეროზი სმენის დაკარგვით | ჩამოთვლილია როგორც გაჩენის ან გაძლიერების უნარის მქონე |
ურთიერთქმედება სხვა პრეპარატებთან
ურთიერთქმედება ვლინდება ციკლთაშორისი სისხლდენებით და ჩასახვის საწინააღმდეგო მოქმედების დაკარგვით. ლიტერატურაში აღწერილია ორი მექანიზმი: ღვიძლისეული მეტაბოლიზმის გაძლიერება და ნაწლავურ-ღვიძლისეული მიმოქცევის დარღვევა.
- სასქესო ჰორმონების კლირენსს ზრდის მიკროსომული ფერმენტების ინდუქტორები: ფენიტოინი, ბარბიტურატები, პრიმიდონი, კარბამაზეპინი, რიფამპიცინი, ასევე, სავარაუდოდ, ოქსკარბაზეპინი, ტოპირამატი, ფელბამატი, რიტონავირი, გრიზეოფულვინი და კრაზანას პრეპარატები;
- კრაზანა ამასთან ცალკეა გამოყოფილი: მისი შემცველი მცენარეული საშუალებების მიღება მკურნალობის დროს საერთოდ არ შეიძლება — სისხლის შრატში მოქმედი ნივთიერებების კონცენტრაციის დაქვეითებისა და ჩასახვის საწინააღმდეგო ეფექტის დაკარგვის გამო;
- პენიცილინებისა და ტეტრაციკლინების ჯგუფის ანტიბიოტიკები, რიგი კლინიკური კვლევის მიხედვით, ამცირებს ესტროგენების, მათთან ერთად კი ეთინილესტრადიოლის, ნაწლავურ-ღვიძლისეულ მიმოქცევას;
- ინდუქტორების მიღების დროს და კიდევ 28 დღე მის შემდეგ საჭიროა კონტრაცეფციის მექანიკური მეთოდი; ანტიბიოტიკებისას, რიფამპიცინისა და გრიზეოფულვინის გარდა, — კურსის დასრულებიდან 7 დღემდე; თუ დამატებითი დაცვის ვადა შეფუთვის ფარგლებს სცილდება, შემდეგს მაშინვე იწყებენ, შვიდდღიანი შესვენების გარეშე;
- საპირისპირო მიმართულებით: პერორალურ კონტრაცეპტივებს შეუძლიათ სხვა წამლების მეტაბოლიზმის შეცვლა, რის გამოც პლაზმასა და ქსოვილებში კონცენტრაცია იზრდება, როგორც ციკლოსპორინთან, ან მცირდება, როგორც ლამოტრიჯინთან.
სტეროიდული ჩასახვის საწინააღმდეგო საშუალებების მიღება გავლენას ახდენს ლაბორატორიული კვლევების შედეგებზეც: ღვიძლის, ფარისებრი ჯირკვლის, თირკმელზედა ჯირკვლებისა და თირკმლების ფუნქციის ბიოქიმიურ მაჩვენებლებზე, პლაზმის მატარებელი ცილების კონცენტრაციაზე, ლიპიდებისა და ლიპოპროტეინების ფრაქციებზე, ნახშირწყლების ცვლის, შედედებისა და ფიბრინოლიზის მაჩვენებლებზე. შეცვლილი შედეგები ჩვეულებრივ ნორმის ფარგლებში რჩება.
ორსულობა და ძუძუთი კვება
ორსულობის დროს პრეპარატის მიღება არ შეიძლება; მისი აღმოჩენისას მიღების ფონზე მას დაუყოვნებლივ აუქმებენ. ეპიდემიოლოგიურმა კვლევებმა არ აჩვენა არც თანდაყოლილი მანკების რისკის ზრდა იმ ბავშვებში, რომელთა დედებიც ორსულობამდე იღებდნენ პერორალურ კონტრაცეპტივებს, არც ტერატოგენული მოქმედება ადრეულ ვადაზე უნებლიე მიღებისას. თავად პრეპარატისთვის ასეთი კვლევები არ ჩატარებულა და მისი ორსულობისას გამოყენების მონაცემები არასაკმარისია ნაყოფსა და ახალშობილზე გავლენის დასკვნისთვის.
ცხოველებზე კვლევებში, რომლებიც ორსულობისა და ლაქტაციის დროს ტარდებოდა, არასასურველი მოვლენები შეიმჩნეოდა და მათი მიხედვით ვერ გამოირიცხება ჰორმონულ მოქმედ ნივთიერებებთან დაკავშირებული ეფექტები. სხვა პერორალური კონტრაცეპტივების ორსულებში გამოყენების გამოცდილება არასასურველ მოქმედებაზე არ მიუთითებს. მიღების განახლების გადაწყვეტისას ითვალისწინებენ ვენური თრომბოემბოლიის მომატებულ რისკს მშობიარობის შემდგომ პერიოდში. ძუძუთი კვების დროს კომბინირებული საშუალებების მიღება არ შეიძლება: მათ შეუძლიათ ლაქტაციის შემცირება და რძის შემადგენლობის შეცვლა, ხოლო სტეროიდების ან მათი მეტაბოლიტების მცირე რაოდენობა რძეში აღწევს და შეიძლება ბავშვის ჯანმრთელობაზე იმოქმედოს.
არასასურველი მოვლენები
ხშირად — ათიდან არაუმეტეს ერთ ქალთან — გვხვდებოდა თავის ტკივილი, ტკივილი მუცლის ზედა ნაწილში და ტკივილი სარძევე ჯირკვლებში. დანარჩენი მოვლენები უფრო იშვიათადაა განაწილებული.
- არახშირად ნერვული სისტემისა და ფსიქიკის მხრივ: შაკიკი, თავბრუსხვევა, დათრგუნული განწყობა, ნერვიულობა;
- არახშირად საჭმლის მონელებისა და ცვლის მხრივ: კუჭის აშლილობა, გულისრევა, ღებინება, მომატებული მადა; იშვიათად — დიარეა და ანორექსია;
- არახშირად კანის მხრივ: აკნე, აკნესმაგვარი კანის ანთება, გამონაყარი, ეგზემა, ლაქები სახეზე, თმის ცვენა; იშვიათად — მრავალფორმიანი ერითემა, ქავილი, ჭარბი თმიანობა;
- არახშირად სასქესო სისტემის მხრივ: ციკლთაშორისი სისხლდენები, მენსტრუაციის არარსებობა, მტკივნეული მენსტრუაციები, სარძევე ჯირკვლების გადიდება, საკვერცხის კისტა, ტკივილი სქესობრივი აქტის დროს, გამონადენის ცვლილება; იშვიათად — მწირი და ხანმოკლე მოხსნის სისხლდენები, სარძევე ჯირკვლის ანთება, კისტები და გამონადენი დვრილიდან;
- არახშირად სხვა: საშოსა და საშარდე გზების ინფექციები, დაღლილობა და სისუსტე, სხეულის მასის ცვლილება, წვივების შეშუპება, კრუნჩხვები ფეხებში, ტკივილი ზურგში, წნევის მომატება და დაქვეითება, ვენების დაავადებები;
- იშვიათად: ანემია, ასთმა, მხედველობისა და სმენის დარღვევები, სქესობრივი ლტოლვის დაქვეითება, აგრესიული რეაქციები, გულგრილობა, ვირილიზმი, ტაქიკარდია, ლეიომიომა, ვენური თრომბოემბოლია და არტერიული თრომბოემბოლიური დარღვევები, თრომბოფლებიტი, ფილტვის არტერიის ემბოლია, თავის ტვინის სისხლის მიმოქცევის დარღვევები.
შორეული რისკებიდან განხილულია ორი. ეპიდემიოლოგიურმა კვლევებმა აჩვენა საშვილოსნოს ყელის კიბოს რისკის ზრდა პერორალური კონტრაცეპტივების ხანგრძლივი მიღებისას, თუმცა ის შეიძლება დაკავშირებული იყოს არა თავად პრეპარატებთან, არამედ გარკვეულ სქესობრივ ქცევასთან ან სხვა ფაქტორებთან, მაგალითად პაპილომავირუსით დაინფიცირებასთან. 54 კვლევის მეტაანალიზმა აჩვენა სარძევე ჯირკვლის კიბოს ფარდობითი რისკის უმნიშვნელო მომატება — 1,24, — რომელიც მოხსნიდან 10 წელიწადში თანდათან ქრება; მიზეზობრივ კავშირს კვლევები არ ამტკიცებს, ხოლო მატების ნაწილი შეიძლება უფრო ადრეული გამოვლენით აიხსნას: ჰორმონული კონტრაცეფციის მიმღებებთან მას უფრო ხშირად აღმოაჩენენ არაგანვითარებული ფორმით.
დოზის გადაჭარბება
დოზის გადაჭარბება ვლინდება გულისრევითა და ღებინებით; მოზარდ გოგონებში შესაძლებელია სისხლის უმნიშვნელო გამონადენი სასქესო გზებიდან.
ასეთი მდგომარეობა ცალკე მკურნალობას არ საჭიროებს — საჭიროებისას შემოიფარგლებიან სიმპტომების მოხსნით.
როგორ მივიღოთ რეცეპტი Atywia-ზე ონლაინ
პრეპარატი რეცეპტითაა და ექიმთან საუბარი დამოკიდებულია იმაზე, რისთვის ინიშნება ის. თუ საქმე კონტრაცეფციას ეხება, ექიმი აფასებს თრომბოზების რისკის ფაქტორებს. თუ აკნეს, ემატება კითხვა, რომელი ადგილობრივი მკურნალობა ან რომელი პერორალური ანტიბიოტიკები უკვე გამოიყენეს და რატომ არ დაეხმარა, — ამის გარეშე მეორე ჩვენება არ სრულდება.
წინასწარ მოამზადეთ ცნობები თრომბოზების, ინფარქტებისა და ინსულტების შესახებ საკუთარი და უახლოესი ნათესავების, კეროვანი სიმპტომებით მიმდინარე შაკიკის, მოწევის, წნევის, დიაბეტის, ლიპიდური დარღვევების, ღვიძლის დაავადებების, სიმსივნეებისა და მოსალოდნელი ოპერაციების შესახებ. ცალკე ჩამოთვალეთ მიღებული წამლები და დანამატები: ეპილეფსიის საწინააღმდეგო საშუალებები, რიფამპიცინი, გრიზეოფულვინი, ანტიბიოტიკები და განსაკუთრებით კრაზანა, რომელსაც ამ პრეპარატს არ უთავსებენ. ექიმი ონლაინ კონსულტაციაზე შეაფასებს ამ გარემოებებს და უკუჩვენებების არარსებობისას გამოწერს ელექტრონულ რეცეპტს.
