Dermovate® - (IR): skład i postać leku
Jeden mililitr roztworu na skórę zawiera 0,5 mg propionianu klobetazolu. To takie samo stężenie 0,05% jak w kremie i maści Dermovate, ale postać leku jest inna — płynna, przeznaczona na owłosioną skórę głowy.
Oznaczenie „(IR)” wskazuje na import równoległy: lek sprowadził do Polski oficjalny importer z innego kraju Unii Europejskiej. Substancja czynna, dawka i treść ulotki są takie same, różnić się mogą szata graficzna opakowania i wygląd ulotki.
- Lepkość roztworu dobrano tak, aby dało się go łatwo rozprowadzić na skórze głowy, bez przesiąkania włosów na wskroś.
- Kształt butelki i jej końcówka pozwalają nanosić roztwór bezpośrednio na skórę pod włosami, a nie wcierać go we włosy.
- Roztwór jest łatwopalny. W trakcie stosowania i po nim nie wolno przebywać w pobliżu ognia i źródeł zapłonu ani palić tytoniu — dotyczy to również suszenia włosów suszarką zaraz po zabiegu.
Jak działa Dermovate® - (IR)
Propionian klobetazolu to kortykosteroid o bardzo silnym działaniu do stosowania miejscowego, wywierający bardzo silne działanie przeciwzapalne. W klasyfikacji siły steroidów zewnętrznych jest to najwyższy szczebel, a takie leki zaleca się wtedy, gdy słabsze preparaty nie poradziły sobie z zadaniem.
Najważniejszym efektem propionianu klobetazolu na skórze jest niespecyficzna reakcja przeciwzapalna, będąca skutkiem zwężenia naczyń i zmniejszenia wytwarzania kolagenu. Z tego samego mechanizmu wynika główne ryzyko miejscowe: długotrwałe hamowanie syntezy kolagenu prowadzi do ścieńczenia skóry. Siła leku i ograniczenie czasu jego stosowania to więc dwie strony tej samej właściwości, a nie osobne wymogi ulotki.
Wskazania do stosowania
Roztwór na skórę jest wskazany w leczeniu objawów chorób skóry reagujących na leczenie kortykosteroidami.
- Łuszczyca.
- Trudne w leczeniu postacie wyprysku, w których dotychczas stosowane słabsze steroidy okazały się nieskuteczne.
Sposób stosowania i dawkowanie
Lek jest przeznaczony do stosowania miejscowego na owłosioną skórę głowy. Miejsca zmienione chorobowo pokrywa się cienką warstwą roztworu dwa razy na dobę, rano i wieczorem, aż do uzyskania poprawy. Następnie przechodzi się na leczenie podtrzymujące: lek stosuje się raz na dobę lub rzadziej. „Cienka warstwa” nie jest tu formalnością: im większa powierzchnia i ilość naniesionego preparatu, tym większe wchłanianie ogólnoustrojowe.
- Dzieci. Stosowanie leku u dzieci poniżej pierwszego roku życia jest przeciwwskazane. U dzieci ryzyko miejscowych i ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów miejscowych jest większe, zwykle wymagają one krótszego leczenia i steroidu o mniejszej sile działania niż dorośli. Jeśli lek mimo to zalecono, stosuje się go ostrożnie i w najmniejszej ilości zapewniającej korzyść leczniczą.
- Pacjenci w podeszłym wieku. W badaniach klinicznych nie stwierdzono istotnych różnic w odpowiedzi na leczenie w porównaniu z osobami młodszymi. U osób starszych częściej występują jednak zaburzenia czynności wątroby lub nerek, przez co przy wchłanianiu ogólnoustrojowym lek eliminowany jest wolniej. Dlatego stosuje się go w najmniejszej możliwej ilości i przez jak najkrótszy czas.
- Zaburzenia czynności wątroby i nerek. Obowiązuje ta sama zasada: najmniejsza ilość i najkrótszy czas wystarczające do osiągnięcia oczekiwanej korzyści klinicznej.
Przeciwwskazania
Przeciwwskazania są trzy, a dwa z nich są charakterystyczne właśnie dla tej postaci leku.
- Choroby skóry u dzieci w wieku poniżej roku, w tym choroby zapalne skóry.
- Zakażenia owłosionej skóry głowy. To istotne: przy grzybiczym lub bakteryjnym zakażeniu skóry głowy silny steroid zmniejszy świąd i zaczerwienienie, ale zakażenie zamaskuje i pozwoli mu się rozprzestrzenić.
- Nadwrażliwość na propionian klobetazolu lub którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w leku.
Środki ostrożności i szczególne zalecenia
Trzy zasady techniczne warto zapamiętać od razu: chronić oczy przed kontaktem z lekiem, nie stosować go w pobliżu ognia i nie używać pod opatrunkiem okluzyjnym. Osobno ostrzega się przed ciągłym, długotrwałym leczeniem, zwłaszcza u dzieci: u nich w krótkim czasie może dojść do zahamowania czynności osi podwzgórze — przysadka — nadnercza, i to nawet bez opatrunku okluzyjnego. Rozwój wtórnego zakażenia jest wskazaniem do natychmiastowego przerwania leczenia i podania leków przeciwdrobnoustrojowych o działaniu ogólnym.
Osobnej rozmowy wymaga łuszczyca, w której miejscowe steroidy mogą być niekorzystne z kilku powodów naraz.
- Ryzyko wystąpienia tolerancji na lek — z czasem dotychczasowy schemat przestaje dawać dawny efekt.
- Ryzyko zaostrzenia zmian po zaprzestaniu stosowania, czyli tak zwany efekt z odbicia.
- Ryzyko rozwoju uogólnionej łuszczycy krostkowej.
- Ryzyko miejscowych lub ogólnoustrojowych działań niepożądanych steroidów, wynikających z nadmiernego wchłaniania przez uszkodzoną skórę.
- Wynika stąd praktyczny wniosek: pacjenci z łuszczycą powinni być leczeni pod ścisłą kontrolą lekarską, a stosować należy kortykosteroid o najmniejszej sile działania zapewniającej kontrolę objawów.
Interakcje z innymi lekami
Interakcji z innymi lekami nie stwierdzono. Dla steroidu zewnętrznego jest to spodziewane: przy prawidłowym stosowaniu — cienką warstwą, na ograniczoną powierzchnię, bez okluzji — do krążenia ogólnego trafia zbyt mało substancji, by wpłynąć na metabolizm innych leków.
Brak opisanych interakcji nie oznacza jednak, że lek można łączyć z czymkolwiek. Wchłanianie rośnie przy nanoszeniu na dużą powierzchnię, na uszkodzoną skórę i pod opatrunkiem, a wraz z nim rośnie prawdopodobieństwo ogólnoustrojowych działań steroidu. Dlatego jednoczesne stosowanie innych kortykosteroidów zewnętrznych, także na innych okolicach ciała, oraz wszelkie dodatkowe preparaty na skórę głowy warto omówić z lekarzem, a nie dobierać samodzielnie.
Ciąża i karmienie piersią
Brak danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania leku w okresie ciąży. Miejscowe stosowanie steroidów u ciężarnych samic zwierząt może powodować wady rozwojowe płodu; podobnego działania u ludzi nie dowiedziono. Mimo to kobiety w ciąży nie powinny nanosić leku na duże powierzchnie skóry ani stosować go przez dłuższy czas.
Brak też danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania w okresie karmienia piersią. Praktyczne podejście przy karmieniu jest takie samo jak w ciąży: decyzję podejmuje lekarz, a jeśli leczenie zostanie rozpoczęte, ogranicza się powierzchnię nanoszenia i czas kuracji.
Działania niepożądane
Bardzo rzadko występuje nadwrażliwość. Miejscowe reakcje nadwrażliwości — rumień, wysypka, świąd, pokrzywka, miejscowe pieczenie skóry i alergiczne kontaktowe zapalenie skóry — mogą pojawić się w miejscu stosowania i bywają podobne do objawów leczonej choroby. Właśnie dlatego łatwo wziąć je za niedostateczny efekt leczenia i dalej nanosić lek. Po wystąpieniu objawów nadwrażliwości leczenie należy natychmiast przerwać.
- Zaburzenia endokrynologiczne. Bardzo rzadko — objawy hiperkortyzolizmu, czyli zespołu Cushinga. Stosowanie długotrwałe i w dużych ilościach lub na dużych powierzchniach skóry może powodować nadmierne wchłanianie leku i doprowadzić do pojawienia się tych objawów. Hiperkortyzolizm jest bardziej prawdopodobny u dzieci oraz przy opatrunkach okluzyjnych, które zwiększają ilość wchłoniętego leku; u małych dzieci rolę takiego opatrunku mogą pełnić pieluszki.
- Skóra i tkanka podskórna. Niezbyt często — miejscowe zmiany zanikowe skóry; bardzo rzadko — uogólniona łuszczyca krostkowa. Przedłużające się leczenie może prowadzić do miejscowych zmian zanikowych skóry, a w rzadkich przypadkach obserwowano w trakcie terapii przejście zmian łuszczycowych w postać krostkową, zwłaszcza po zaprzestaniu leczenia kortykosteroidami o bardzo silnym działaniu.
Przedawkowanie
Ostre przedawkowanie leku jest mało prawdopodobne: aby do niego doszło przy stosowaniu zewnętrznym, trzeba by nanieść ilość nieporównywalną ze zwykłym schematem.
Realny scenariusz jest inny — przewlekłe nadmierne dawkowanie bądź nieprawidłowe użycie leku, przy którym mogą pojawić się objawy hiperkortyzolizmu. W takiej sytuacji stosowanie steroidów stopniowo się zmniejsza aż do zaprzestania. Nagłe przerwanie leczenia jest niewskazane: ze względu na ryzyko ostrego zahamowania czynności kory nadnerczy odstawianie prowadzi się pod kontrolą lekarza.
Jak uzyskać receptę na Dermovate® - (IR) online
Propionian klobetazolu należy do kortykosteroidów o bardzo silnym działaniu i zaleca się go wtedy, gdy słabsze preparaty nie pomogły. Łuszczycę i trudne postacie wyprysku na owłosionej skórze głowy trzeba odróżnić od zakażeń grzybiczych i bakteryjnych, przy których lek jest przeciwwskazany, a bez obejrzenia skóry głowy nie da się tego zrobić. Dlatego pierwsze zalecenie na podstawie ankiety online nie jest możliwe.
Konsultacja online nadaje się do kontynuacji zaleconej terapii. W ankiecie podaj rozpoznanie i kto je postawił, jak długo stosujesz roztwór, w jakim schemacie — dwa razy na dobę czy już rzadziej — oraz jaki efekt uzyskano. Koniecznie zgłoś pieczenie, nasilenie zaczerwienienia lub wysypkę w miejscu nanoszenia, sączące się bądź ropne ogniska, a także gwałtowne pogorszenie po przerwie w leczeniu. Osobno wspomnij o stosowaniu innych steroidów zewnętrznych, o ciąży, jej planowaniu lub karmieniu piersią oraz o wieku pacjenta, jeśli lek jest przeznaczony dla dziecka. Lekarz analizuje dane i przy wystarczających podstawach wystawia e-receptę do apteki w Polsce.
