Fluoxetine Aurovitas: შემადგენლობა და გამოშვების ფორმა
ერთი მაგარი კაფსულა შეიცავს 22,357 მგ ფლუოქსეტინის ჰიდროქლორიდს, რაც შეესაბამება 20 მგ ფლუოქსეტინს. სიმძლავრე ერთადერთია, და ყველა სქემა — დეპრესიისას დღეში 20 მგ-დან ბულიმიისას 60 მგ-მდე — კაფსულების რაოდენობით იკრიბება.
იღებენ პერორალურად, ერთიანად ან დღიური დოზის გაყოფით, საკვების დროს ან კვებებს შორის. კაფსულა ბიოეკვივალენტურია პერორალური ხსნარისა, და ეს მნიშვნელოვანია ბავშვთა სქემებისთვის: ბავშვის საწყის დოზას სწორედ ხსნარით ზომავენ, რადგან 10 მგ-იანი კაფსულა არ იყოფა.
როგორ მოქმედებს Fluoxetine Aurovitas
ფლუოქსეტინი სეროტონინის უკუმიტაცების შერჩევითი ინჰიბიტორია და, როგორც ჩანს, სწორედ ამაზე დგას მისი მექანიზმი. სხვა რეცეპტორებისადმი ნათესაობას პრაქტიკულად არ ავლენს: არც α1-, α2- და β-ადრენერგულის, არც დოფამინური, ჰისტამინური H1, მუსკარინული და გაემკ-ის რეცეპტორებისა. აქედან მოდის პროფილიც: ძველი ანტიდეპრესანტებისთვის დამახასიათებელი პირის სიმშრალე, სედაცია და ტაქიკარდია, რომლებიც ამ რეცეპტორების ბლოკადიდან იბადება, აქ მოსალოდნელი არ არის.
მეორე თავისებურება ორგანიზმში უჩვეულოდ ხანგრძლივი ყოფნაა. თავად ფლუოქსეტინის ნახევრადგამოყოფის პერიოდი 4–6 დღეა, მისი აქტიური მეტაბოლიტის ნორფლუოქსეტინისა კი 4-დან 16 დღემდე. მიღების შეწყვეტის შემდეგ ნივთიერებები ორგანიზმში კიდევ რამდენიმე კვირა რჩება, და ეს უნდა გახსოვდეთ როგორც მკურნალობის დაწყებისას, ისე მის დასრულებისას: დოზის ყოველი ცვლილება ერთ დღეში კი არა, კვირებში იშლება.
გამოყენების ჩვენებები
მოზრდილებში პრეპარატს ნიშნავენ დიდი დეპრესიის ეპიზოდებისას, ობსესიურ-კომპულსიური აშლილობისას და ბულიმიისას. უკანასკნელ შემთხვევაში ის დამოუკიდებელი მკურნალობა კი არა, ფსიქოთერაპიის დამატებაა: შეამციროს გადაჭარბებული ჭამის სურვილი და გამწმენდი ქცევა.
8 წლიდან ბავშვებსა და მოზარდებში ჩვენება ერთია: დიდი დეპრესიის ზომიერი და მძიმე ეპიზოდი, და მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ის 4–6 სესიის ფსიქოლოგიურ თერაპიას არ დაემორჩილა. ამ ასაკში ანტიდეპრესანტს ნიშნავენ ფსიქოლოგიურ თერაპიასთან ერთად და არა მის ნაცვლად.
გამოყენების წესი და დოზირება
დეპრესიისას მოზრდილებსა და ხანდაზმულებს ურჩევენ დღეში 20 მგ-ს. 3–4 კვირის შემდეგ დოზას აფასებენ და საჭიროებისამებრ ასწორებენ, შემდეგ კი კლინიკური სურათით ხელმძღვანელობენ. თუ 20 მგ-ზე პასუხი არასაკმარისია, დოზას თანდათან ზრდიან 60 მგ-მდე იმის გახსენებით, რომ მასთან ერთად იზრდება არასასურველი რეაქციების ალბათობაც. დეპრესიის მკურნალობას აგრძელებენ სულ მცირე ნახევარი წელი. ობსესიურ-კომპულსიური აშლილობისას დაწყება იგივეა — 20 მგ 60 მგ-მდე შესაძლო გაზრდით; თუ 10 კვირაში გაუმჯობესება არ არის, მკურნალობის მიზანშეწონილობას გადახედავენ, კარგი პასუხისას კი აგრძელებენ 10 კვირაზე მეტ ხანს, რადგან აშლილობა ქრონიკულია, თუმცა 24 კვირაზე ხანგრძლივი ეფექტურობა დადასტურებული არ არის. ბულიმიისას დოზა მაშინვე 60 მგ-ია დღეში, სამ თვეზე ხანგრძლივი ეფექტურობა კი ნაჩვენები არ არის. 80 მგ-ზე მეტი დოზები სისტემურად არ შესწავლილა.
8 წლიდან ბავშვებში მკურნალობას იწყებს და აკონტროლებს სპეციალისტი. საწყისი დოზა დღეში 10 მგ-ია პერორალური ხსნარის 2,5 მლ-ის სახით, ერთი-ორი კვირის შემდეგ მისი 20 მგ-მდე გაზრდაა შესაძლებელი. 20 მგ-ზე მეტი დოზების გამოცდილება ბავშვებში მინიმალურია, მცირე წონის ბავშვს კი ეფექტს ნაკლები დოზით აღწევენ, რადგან პლაზმაში კონცენტრაცია მასთან უფრო მაღალია. თუ 9 კვირაში კლინიკური სარგებელი არ არის, მკურნალობას გადახედავენ, ხოლო ვინც უპასუხა, მათთან ნახევარი წლის შემდეგ განიხილავენ გაგრძელებას. ხანდაზმულებში დოზას ფრთხილად ზრდიან, ჩვეულებრივ დღეში 40 მგ-ზე მაღლა არა, მაქსიმუმ 60 მგ-ის პირობებში. ღვიძლის ფუნქციის დარღვევისას და პოტენციურად ურთიერთმოქმედი წამლების ერთდროული მიღებისას დოზას ამცირებენ ან აიშვიათებენ, მაგალითად 20 მგ ყოველ მეორე დღეს. მკვეთრად შეწყვეტა არ შეიძლება: დოზას თანდათან სწევენ სულ მცირე ერთი-ორი კვირის განმავლობაში, ხოლო თუ შემცირების შემდეგ სიმპტომები გაჩნდა, უბრუნდებიან წინა დოზას და უფრო ნელა ამცირებენ.
უკუჩვენებები
უკუჩვენება ცოტაა და სამივე მკაცრია. პირველი — მომატებული მგრძნობელობა მოქმედი ან ნებისმიერი დამხმარე ნივთიერების მიმართ. მეორე — შეხამება მონოამინოქსიდაზას შეუქცევად არასელექციურ ინჰიბიტორებთან, მაგალითად იპრონიაზიდთან: ასეთი კომბინაციები მძიმე, ზოგჯერ სასიკვდილო რეაქციებს იძლეოდა.
მესამე უკუჩვენება ვიწროა და მისი გამოტოვება ადვილია: მეტოპროლოლი, დანიშნული გულის უკმარისობის გამო. ფლუოქსეტინი ძლიერ თრგუნავს CYP2D6-ს, რომლითაც მეტოპროლოლი იშლება, კონცენტრაცია იზრდება, გულის უკმარისობისას კი ჭარბი ბრადიკარდია განსაკუთრებით საშიშია.
განსაკუთრებული მითითებები და სიფრთხილის ზომები
მთავარი გაფრთხილება სუიციდურ რისკს ეხება. დეპრესია თავისთავად ზრდის სუიციდური ფიქრების, თვითდაზიანებისა და თვითმკვლელობის ალბათობას, რისკი კი მნიშვნელოვან რემისიამდე რჩება; გაუმჯობესება შეიძლება პირველ კვირებში არ დადგეს, ამიტომ პაციენტს უნდა აკვირდებოდნენ, სანამ ის არ გამოჩნდება, გამოჯანმრთელების ადრეულ ეტაპზე კი რისკი შეიძლება გაიზარდოს. პლაცებოკონტროლირებადი კვლევების მეტაანალიზმა აჩვენა სუიციდური ქცევის რისკის მატება 25 წლამდე პაციენტებში, ბავშვებსა და მოზარდებში კი უფრო ხშირად აღინიშნებოდა სუიციდური ფიქრები და მცდელობები და მტრულობა. პაციენტსა და ახლობლებს აფრთხილებენ: მდგომარეობის დამძიმება, სუიციდური ფიქრები ან ქცევის უჩვეულო ცვლილება მაშინვე ექიმთან მისვლის საფუძველია.
- ბავშვები და მოზარდები: 19-კვირიან კვლევაში მათ სიმაღლისა და წონის მატება შენელდა, ამიტომ სიმაღლეს, წონასა და ტანერის შკალის სტადიას აკვირდებიან მკურნალობის დროს და მის შემდეგ; შესაძლებელია სქესობრივი მომწიფების შეფერხებაც.
- გული: აღწერილია QT ინტერვალის გახანგრძლივება და პარკუჭოვანი არითმიები, მათ შორის torsade de pointes. სიფრთხილეა საჭირო თანდაყოლილი გახანგრძლივებული QT სინდრომის, ოჯახური ანამნეზის, ჰიპოკალიემიის, ჰიპომაგნიემიის, ბრადიკარდიის, ახალი ინფარქტისა და დეკომპენსირებული გულის უკმარისობის დროს. სტაბილური გულის დაავადებისას დაწყებამდე ღირს ეკგ-ის გადაღება, არითმიისას კი მიღების შეწყვეტა.
- კრუნჩხვები: პრეპარატს ერიდებიან არასტაბილური გულყრებისა და ეპილეფსიის დროს, კონტროლირებადისას აკვირდებიან, გულყრების გაჩენისას ან გახშირებისას კი აუქმებენ. მანია და ჰიპომანიაც დაუყოვნებლივ გაუქმების საფუძველია, ბავშვებში კი მათ ხშირად არეგისტრირებდნენ.
- სისხლდენა: აღწერილია პეტექიები და პურპურა, უფრო იშვიათად სასქესო გზებისა და კუჭ-ნაწლავის სისხლდენები; სიფრთხილეა საჭირო ანტიკოაგულანტებისა და ანამნეზში შედედების დარღვევების დროს.
- აკათიზია: დამქანცველი მოუსვენრობა მოძრაობის მოთხოვნილებით, უფრო ხშირად პირველ კვირებში; დოზის აწევა ასეთ დროს მავნეა.
დანარჩენიდან. სეროტონინული და ავთვისებიანი ნეიროლეფსიური სინდრომები იშვიათია, მაგრამ შესაძლებელი, განსაკუთრებით სხვა სეროტონინერგულ საშუალებებთან და ნეიროლეპტიკებთან ერთად, და დაუყოვნებლივ გაუქმებას მოითხოვს. მკურნალობას შეუძლია შეცვალოს გლიკემიის კონტროლი: მიღების ფონზე აღინიშნებოდა ჰიპოგლიკემია, გაუქმების შემდეგ კი ჰიპერგლიკემია, ასე რომ ინსულინის დოზებს ზოგჯერ გადახედვა სჭირდება. გამონაყარი, ანაფილაქსია და პროგრესირებადი სისტემური გამოვლინებები კანის, თირკმლების, ღვიძლისა თუ ფილტვების ჩართვით მიღების შეწყვეტას მოითხოვს, ვიწროკუთხოვანი გლაუკომის რისკის დროს კი სიფრთხილეა საჭირო გუგის გაფართოების გამო.
წამლისმიერი ურთიერთქმედებები
ნახევრადგამოყოფის ხანგრძლივი პერიოდი ურთიერთქმედებების ნაწილს კალენდრის და არა დოზის საკითხად აქცევს. მონოამინოქსიდაზას შეუქცევადი არასელექციური ინჰიბიტორები უკუნაჩვენებია, ინტერვალები კი არასიმეტრიულია: ფლუოქსეტინს იწყებენ მხოლოდ ასეთი ინჰიბიტორის გაუქმებიდან 2 კვირის შემდეგ, თავად ინჰიბიტორს ფლუოქსეტინის შემდეგ კი არა უადრეს 5 კვირისა. საშიში შეხამების ნიშნებია ჰიპერთერმია, კუნთების რიგიდობა, მიოკლონია, ვეგეტატიური ფუნქციების არასტაბილურობა, დაბნეულობა და უკიდურესი აღგზნება დელირიუმამდე და კომამდე; დახმარება შეუძლიათ ციპროჰეპტადინსა და დანტროლენს.
- ტამოქსიფენი: CYP2D6-ის ინჰიბიტორები 65–75%-ით ამცირებს ენდოქსიფენის, მისი ერთ-ერთი ყველაზე აქტიური ფორმის, კონცენტრაციას, და კვლევების ნაწილში ტამოქსიფენის ეფექტურობა ეცემოდა. შეხამებას შეძლებისდაგვარად ერიდებიან.
- მეტოპროლოლი: მეტაბოლიზმის დათრგუნვა ზრდის არასასურველი რეაქციების, უპირველესად ჭარბი ბრადიკარდიის, რისკს.
- QT-ის გამახანგრძლივებელი საშუალებები: IA და III კლასის ანტიარითმიკები, ფენოთიაზინები, პიმოზიდი, ჰალოპერიდოლი, ტრიციკლური ანტიდეპრესანტები, სპარფლოქსაცინი, მოქსიფლოქსაცინი, ინტრავენური ერითრომიცინი, ჰალოფანტრინი. ურთიერთქმედება არ შესწავლილა, ადიტიური ეფექტი არ გამოირიცხება.
- ანტიკოაგულანტები პერორალურად: სისხლდენის რისკი იზრდება, საჭიროა INR-ის უფრო ხშირი შემოწმება — როგორც მკურნალობის დროს, ისე გაუქმების შემდეგ.
- შარდმდენები, დესმოპრესინი, კარბამაზეპინი და ოქსკარბაზეპინი იწვევს ჰიპონატრიემიას, რომელზეც თავად ფლუოქსეტინიც არის მიდრეკილი.
ალკოჰოლს ფლუოქსეტინი არ აძლიერებს და მის კონცენტრაციას არ ზრდის, მაგრამ ამ ჯგუფის პრეპარატებთან სპირტიანის შეხამებას მაინც არ ურჩევენ. და მთავარი: სხვა ანტიდეპრესანტზე გადასვლისას იგივე ხანგრძლივი კვალი პაციენტის წინააღმდეგ მუშაობს — ახალი წამალი ჯერ კიდევ გამოუყოფელ ძველს ედება.
ორსულობა და ძუძუთი კვება
ეპიდემიოლოგიური კვლევების ნაწილი მიუთითებს ნაყოფის გულ-სისხლძარღვთა სისტემის მანკების გაზრდილ რისკზე პირველ ტრიმესტრში მიღებისას; მექანიზმი უცნობია. ციფრებში: დაახლოებით 2 შემთხვევა 100-ზე ზოგად პოპულაციაში დაახლოებით 1-ის წინააღმდეგ 100-ზე. არსებობს მონაცემები ახალშობილის მდგრად ფილტვისმიერ ჰიპერტენზიაზეც გვიან ვადებზე მიღებისას — დაახლოებით 5 შემთხვევა 1000 ორსულობაზე ჩვეული 1–2-ის წინააღმდეგ.
ამიტომ ორსულობისას ფლუოქსეტინს არ იყენებენ, თუ ქალის მდგომარეობა სწორედ მას არ მოითხოვს და არ ამართლებს ნაყოფისთვის შესაძლო რისკს. მკურნალობის მკვეთრად შეწყვეტაც არ შეიძლება. გვიან ვადებზე და მშობიარობამდე ცოტა ხნით ადრე განსაკუთრებული სიფრთხილეა საჭირო: ახალშობილებში აღწერილია გაღიზიანებადობა, კანკალი, კუნთების ჰიპოტონია, გაუჩერებელი ტირილი, წოვისა და ძილის სირთულეები — ეს შეიძლება იყოს როგორც სეროტონინერგული მოქმედება, ისე გაუქმების სინდრომი, მათი გაჩენის ვადები კი იმავე ნელ გამოყოფას უკავშირდება. ფლუოქსეტინი და ნორფლუოქსეტინი დედის რძეში აღწევს და ძუძუთი კვებულ ბავშვებში არასასურველი მოვლენები შეიმჩნეოდა, ამიტომ განიხილავენ კვებაზე უარს, მისი გაგრძელებისას კი ნიშნავენ ყველაზე მცირე მოქმედ დოზას.
გვერდითი მოვლენები
ყველაზე ხშირად აღნიშნავენ თავის ტკივილს, გულისრევას, უძილობას, დაღლილობასა და დიარეას. რეაქციების სიხშირე და გამოხატულება დროთა განმავლობაში ჩვეულებრივ მცირდება და მკურნალობის შეწყვეტამდე, როგორც წესი, არ მიდის. ქვემოთ ყველაზე ხშირისა და ყველაზე საშიშის შერჩევაა და არა სრული ჩამონათვალი.
- ძალიან ხშირად: უძილობა, თავის ტკივილი, დიარეა, გულისრევა, დაღლილობა.
- ხშირად: მადისა და წონის დაქვეითება, შფოთვა, ნერვიულობა, ლიბიდოს დაქვეითება, ძილის დარღვევები და კოშმარები, თავბრუსხვევა, ძილიანობა, კანკალი, ბუნდოვანი მხედველობა, გულისცემა და გახანგრძლივებული QT ეკგ-ზე, ღებინება, დისპეფსია, პირის სიმშრალე, გამონაყარი, ქავილი, ოფლიანობა, სახსრების ტკივილი, ერექციისა და ეაკულაციის დარღვევები.
- იშვიათად: თრომბოციტოპენია, ნეიტროპენია, ლეიკოპენია, ანაფილაქსია, ჰიპონატრიემია და ანტიდიურეზული ჰორმონის არასწორი სეკრეცია, ჰიპომანია და მანია, ჰალუცინაციები, აგრესია, კრუნჩხვები, აკათიზია, სეროტონინული სინდრომი, პარკუჭოვანი არითმია და torsade de pointes, ვასკულიტი, ფილტვისმიერი პროცესები ანთებით ან ფიბროზით, იდიოსინკრაზიული ჰეპატიტი, ანგიონევროზული შეშუპება, სტივენს-ჯონსონის სინდრომი და ტოქსიკური ეპიდერმული ნეკროლიზი, შარდის შეკავება, ჰიპერპროლაქტინემია.
ცალკე დგას ორი დაკვირვება. პირველი: ეპიდემიოლოგიური კვლევები, ძირითადად 50 წლის ზემოთ ადამიანებში, აჩვენებს ძვლების მოტეხილობების გაზრდილ რისკს ამ ჯგუფის პრეპარატების ფონზე, მექანიზმი კი უცნობია. მეორე გაუქმების სინდრომს ეხება და ციფრები აქ გამაფრთხილებელია: მკურნალობის შეწყვეტის შემდეგ არასასურველი მოვლენები გაჩნდა პაციენტების დაახლოებით 60%-ში როგორც ფლუოქსეტინის, ისე პლაცებოს ჯგუფში, მძიმე კი იყო 17%-სა და 12%-ში. თავბრუსხვევა, მგრძნობელობის დარღვევები, ძილის აშლილობა, სისუსტე, შფოთვა, გულისრევა, კანკალი და თავის ტკივილი ჩნდება ჩვეულებრივ პირველ დღეებში და უმეტესად ორ კვირაში გაივლის, თუმცა ნაწილ ადამიანებში ორ-სამ თვეს რჩება.
დოზის გადაჭარბება
მხოლოდ ფლუოქსეტინის დოზის გადაჭარბება ჩვეულებრივ მსუბუქად მიმდინარეობს, სასიკვდილო შემთხვევები კი უკიდურესად იშვიათია. შესაძლებელია გულისრევა, ღებინება, კრუნჩხვები, გულის მხრიდან დარღვევები — უსიმპტომო არითმიებიდან და ეკგ-ზე QT-ის გახანგრძლივებიდან გულის გაჩერებამდე, torsade de pointes-ის ძალიან იშვიათი შემთხვევების ჩათვლით, — ასევე სუნთქვის დარღვევები და მდგომარეობები აღგზნებიდან კომამდე.
სპეციფიკური ანტიდოტი არ არსებობს: აკვირდებიან გულის მოქმედებასა და სასიცოცხლო მაჩვენებლებს და მკურნალობენ სიმპტომურად. ფორსირებული დიურეზი, დიალიზი, ჰემოპერფუზია და სისხლის გაცვლითი გადასხმა ჩვეულებრივ უსარგებლოა, აქტივირებული ნახშირი კი, მათ შორის სორბიტოლთან, შეიძლება კუჭის ამორეცხვაზე უარესი არ აღმოჩნდეს. ითვალისწინებენ რამდენიმე პრეპარატის ერთდროულად მიღების შესაძლებლობასაც: თუ ადამიანი ტრიციკლურ ანტიდეპრესანტსაც იღებდა, დაკვირვებას ახანგრძლივებენ — ფლუოქსეტინი მის გამოყოფას ანელებს.
როგორ მივიღოთ რეცეპტი Fluoxetine Aurovitas-ზე ონლაინ
ფლუოქსეტინს ყველაზე გრძელი კვალი აქვს ჩვეულ ანტიდეპრესანტებს შორის, და სწორედ ამიტომ ექიმს სჭირდება იცოდეს არა მხოლოდ მიმდინარე დანიშნულება, არამედ ისიც, რა იყო მანამდე და რა იგეგმება შემდეგ: 2 კვირა მონოამინოქსიდაზას ინჰიბიტორის შემდეგ, 5 კვირა მის დაწყებამდე, წინა ანტიდეპრესანტზე დადება გადასვლისას. ეს კალენდარული შეზღუდვებია, რომლებიც ხელში ერთი შეფუთვით არ აღდგება.
ონლაინ კონსულტაცია უპირველესად შერჩეული მკურნალობის გასაგრძელებლად გამოდგება. კითხვარში უთითებენ დიაგნოზს, მიღების ხანგრძლივობასა და მიმდინარე დოზას, ასაკს, წინა და დაგეგმილ ანტიდეპრესანტებს, მანიის ეპიზოდებს, ანამნეზში კრუნჩხვებს, გულის დაავადებებსა და QT-ის გახანგრძლივებას, ანტიკოაგულანტების მიღებას, დიაბეტს, ღვიძლის დაავადებებს, ორსულობას ან მის დაგეგმვას, ასევე ტამოქსიფენსა და მეტოპროლოლს. ექიმი შეისწავლის პასუხებს და საკმარისი საფუძვლის არსებობისას გამოწერს ელექტრონულ რეცეპტს, რომელიც კოდის სახით მოდის პოლონური აფთიაქისთვის.
